Homie’s blink on afrofuturism – hip hop Black Myth revival

If you have ever thought of hip hop lifestyle as just another way of staying hype in the hood, hanging on the street, smoking weed… or even pushing the crack all night, then you’re obviously wrong or omit the real knowledge about what rapping has all become about now. Fasten your seat belts then and prepare for the journey into The Black Myth dimension.

Long time ago, as they call the previous century, there was a musician and jazz composer, extraordinary, outer celestial newcomer from the planet Saturn, which baptized himself with a name Sun Ra, expressing his deep Egyptian sympathies. For to Egypt lead his studies over history of „black culture”, where he found eventually the origins of the whole human culture. As a matter of fact he wasn’t philosopher and didn’t practise any religion either, instead he believed in what he called „subtle living equations”, occult, higher law, which he tried to harness in order to liberate Earth from the rules of vile Demiurg.

Mainly he had been unveiling this ever present fight by his afofuturistic music, in which he explored the meaning of The Black Myth, but he left some written impressions as well. In his beatufiul poem, Cosmic Equation, he wrote: Subtle living equations Clear only to those Whose wish is to be attuned To the vibrations of the Outer Cosmic World  Subtle living equations Of the outer realms Dear only to those Who wish fervently the greater life (Sun Ra, 1965)

Throughout his whole career we can see profound desire to join the community of this noble, outer space, „angelic race”, which has found Egypt as its home, as he was convinced. Sun Ra wasn’t a lonely exile though, rather was he a typical team player always surrounded by crowds of friends and open to any form of creative collaboration, which he was proposed.Warm words had spoken about him John Cage and Amiri Baraka, then from his own statements had poured out a deep concern about the fate of humanity.

In one of the interviews conducted by John Sinclair in 1966, Sun Ra explained the meaning of his secret code of reality stating: Because they’re changing ages – one age moves over into another one, and the rulers – they’re in trouble. You’ve got not only a change of age, but a change of laws – the law that has been the law on this planet has moved over to no longer be the law. Now when that happens, and since this planet for thousands of years has been up under that law of death and destruction, it’s moving over into something else which I choose to call MYTH, a MYTH-SCIENCE, because it’s something that people don’t know anything about. That’s why I’m using the name MYTH-SCIENCE ARKESTRA, because I’m interested in happiness for people, which is just a myth, because they’re not happy.

Sun Ra’s afofuturism was very closely related to ideology of Marcus Garvey, Malcolm X or esoteric theology of The Moorish Science Temple, established 1913 by The Most Noble Timothy Drew Ali in Chicago. Afrofuturism was reflected also in ideal manner by music of Miles Davis, John Coltrane, Ornette Coleman or Fela Kuti. The other leading examples of tuning into worlwide net of The Black Myth are „rastafarian prophets” such as Burning Spear, Jah Shaka or in particular Lee Perry (who’s very likely to believe he’s an instant incarnation of Budda, Allah, Jah, Krsna, identical with the Internet as well as having visions of Lion of Judah levitating over Titikaka Lake) – he reached with their roots reggae message absolutely mass audience in the last 30 years, gaining widespread, memetic influence on the global culture and becoming kind of cult personality.

It’s worth mentioning that this influence in The Western World is largely due to post countercultural abolition of fixed identity and exchanging it for collage of multiple, arbitrary (often randomly chosen) elements. This is the movie we’re actually in – the politics has been deprived of the leading role here, as well as nationality, skin color (so called race) or even position in the social hierarchy.For the screenagers generation there is only one issue left… music. Due to the Internet, which involves globally circulating music, possible become to proliferate mems on a large scale by many subcultures, faiths, sects, NGOs, ideological parties or just business networks and corporations, the music has become one of the greatest powers of nowadays world.

It’s not so strange then that one of the hottest battlefield right now is a music market, which is the intersection of all the imaginable contents of collective unconsciousness. The Black Myth has been one of the most strikingy present on this „market” for the last 30 years, but hidden in a niche of its own. Today we’re facing the next stage, which lets it be domesticated by popular culture, to weigh anchor from any specific cultural or ethnic language roots. However one of the most important is still connection with popular black culture expression – hip hop subculture.

The new revelation of gnostic pop vodoun is The Black Dot, most profound rapper you could imagine, straight from Harlem, NY, author of disconcertingly mad book Hip Hop Decoded: From its Ancient Origin to its Modern Day Matrix and DVD series 5 Bloodlines of Hip Hop or Hip Hop Is Dead.Watching the 5 Bloodlines of Hip Hop we’re acknowledged with the real Black Myth trace being ensured that the spirits of ancestors are still alive. The Black Dot takes for granted that black ancestors had stepped to Earth long time ago through Five Bloodlines, which can be identified by sci-fi freaks as something like Stargate stuff. These five would be: Earth identified by The Black Dot with Hierogliphs, Water identified with Dance (shake that booty thing), Fire identified with Griot (praise singer and wandering musician among Malinke, Mandinke and Bambara of Western Africa) or Oracle, Air identified with Sacred Drum (for instance could be haitian Asotor Drum) and Ether identified with Knowledge. This was the way black people gained their precious culture and original indentity.

However, happiness hadn’t lasted long, the troubles had come in forms of deadly and vile vampire-mutants, which sucked up the whole bloodlines and seized the spiritual connection with ancestors leaving black nations in long lasting despair. As The Black Dot claims, redemption was long to be received for the black people, which were supressed and abused during all that time waiting for reclaiming their lost Wisdom. It came eventually in 1973 largely due to hip hop, when the superheroes appeared such as Afrika Bambaataa (founder Of The Universal Zulu Nation) and Grandmaster Flash (one of the best Djs ever), who revitalized the lost bloodlines and brought them back to life. The old ancestors’ manifestations have been transformed into B-boying, Rap, Graffiti and Turntablism, joined together by Knowledge.

Although the new battle was to begin, vampire-mutants quick started to spread their agendas again, creating deadly style known as gangsta rap, which was a nail in the coffin. The Black Dot has found, however, the leader of this turmoil, which is Jay-Z, being mounted amongst many other pop rappers by the forces of evil. In spite of such difficulties our Harlem’s activist has been still irreconcilable optimist believing that real hip hop is going to win this war in 2012, when it will approach an Omega Point and tune in to the rhymes and beats from the highest dimensions.In his book

The Black Dot also writes about the reasons of starting his mission explaining why hip hop is dead: I started this story by saying there’s a war going on. It’s more than just a rhyme war, or a mind war. It’s also a spiritual vs. a material war with many other factors involved. Everyone knows that rhyme pays including the „Government.” So when they couldn’t shut it down in the early days because of its high demand, they made sure they got paid a very high percentage before the product even hit the streets. Yet even this wasn’t enough. The government wanted to control the type of product that hit the streets more than anything else. The earlier rhyme families always gave the streets something uplifting, motivating, educational, conscious, or spiritual. This presented a problem for the government. They didn’t want product that freed the minds of the young hitting the streets. This kind of product was considered dangerous and something had to be done. So positive rap was destroyed, and in came gangsta rap, followed by the playas, pimps, hoes, hustlers, and thugs.

So may we say that the war is on for hip hop, then we’ve encountered another good reason to believe in the power of black culture, which has been very often mistreated and misunderstood in The Western World. Stay tuned to The Black Myth agenda, rappers have got many more things to say…

Conradino Beb


Kiedy niebo na wysokościach nie zostało jeszcze nazwane,
A ziemia na dole nie znała swojego imienia,
Ani pradawny Atsu, który ich począł,
Ni Tiamat, matka ich obojga,
Ich wody były połączone,
Nie istniało żadne pole, nie było też widać bagna;
Żaden z bogów nie został jeszcze powołany do istnienia,
I żaden nie nosił imienia, ani nie został poddany przeznaczeniu,
Wtedy, w sercu niebios, zrodzeni zostali bogowie (…)

Enuma Elish


Czasem zdarza się, że pęka nam przed nosem gumowy balonik, a my zamiast nadmuchać kolejny, wpadamy w psychozę szukania przyczyny. Miękkość zabawy natychmiast zamienia się w koszmar mentalnego niepokoju. Słoneczne popołudnie na plaży staje się deszczową nocą w środku dżungli. Nie ma już miejsca na spokój, chwilę później pełzamy wokół bez ładu i składu.

Stan relaksu staje się historią przechodząc niepostrzeżenie w chaos wstrząsów i podrygów… Gdy pierwszy raz poczujesz ten moment możesz równie dobrze zacząć zastanawiać się czy Bitches Brew Milesa Davisa nie została stworzona po ciemnej stronie Księżyca?

Jak w złym śnie, w którym chodzimy po nieznanym mieście z nieznanymi ludźmi, by szukać czekolady, z której wyrastają małpie włosy, stajemy się wyczuleni na najmniejszy szmer. Bez zastanowienia ciągniemy jednak za „robotem”, kłębkiem odruchów warunkowych, zaszczepionych nam przez represyjne społeczeństwo.

Gdzie zaczyna się ten natarczywy ciąg? Ten dziki taniec myśli? Na pytanie „Czy to naprawdę rzeczywistość?” nie ma jednak czasu. Myśli wyrastają, jak świeżo upieczone pączki, by spłynąć rynienką pełną oleju. Mimo tego, że jeszcze przed chwilą nasz mózg zaznawał rajskiego spokoju, w ciągu kilkunastu sekund mamy rozszalałe stadko mentalnych pasożytów, gotowe rozszarpać nam umysł na strzępy. Pojemność naszego mózgu zdaje się wzrastać, a wraz z nią ciągnie się seria wyładowań. To pustka i pełnia.

Jak lalka rozszarpana rękami dziecka, stajemy się magazynkiem dziwnego karabinu maszynowego. „Czy zasrany balonik był wyprodukowany w Chinach? Czy zawinił hurtownik, dostawca, a może należy podejrzewać sprzedawcę o złe intencje? Dmuchaliśmy z całej pary? Dlaczego nie byliśmy bardziej subtelni?”

Jeśli dopuścimy jakiekolwiek wątpliwości, jesteśmy utopieni. Zalało nas właśnie morze umysłowego szaleństwa. Jeśli wstrzymamy ten wodospad, wrzucimy ręczny, by chwilę odsapnąć, być może dotrze do nas, że koniec końców ten nędzy balonik był niczym. Mógł równie dobrze nie istnieć, a my równie dobrze mogliśmy nie dmuchać. Gdy clown pokazuje nam dupę, nasza podświadomość nie owija w bawełnę. Mówi: „Słuchaj pajacu, idioto, imbecylu! Ktoś cię nadmuchał w ten balon. Nie możesz zrobić nic lepszego niż zaprzestać stawiania durnych pytań. Biały króliczek macha łapką i właśnie kończą ci się odpowiedzi…”

Jeśli jednak odrzucimy tą opcję, pojawią się rozstaje. Którą drogę wybrałbyś wiedząc, że tak czy siak na końcu możesz nie znaleźć rozwiązania?

Kiedy pojawia się jakiś problem, rozgryza się go albo od razu, albo trzeba czekać wieki. W podstawówce na przykład męczy się dzieci, nie wiedzieć czemu, narodzinami europejskiego intelektualizm. V w. p. n. e. dumnie obwołuje się „korzeniami cywilizacji europejskiej”, jak gdyby bez tego nie można było ugotować zupy.

Gdy Grecja wydaje na świat pierwszych filozofów – ludzi z brodami, zajmujących się poszukiwaniem odpowiedzi na pytania najrozmaitsze, za sprawą jednego z nich – spryciarza Sokratesa, który nie może wytrzymać w domu ze swoją żoną, chodzi więc po Atenach i męczy ludzi, nagle okazuje się, że życie ludzkie trawione jest wieloma problemami.

Można się tylko zastanawiać co by było gdyby bezsenny filozof nie postawił przed ludzkością tylu wyzwań na raz? Nasz brodacz zapragnął bowiem wielu odpowiedzi. Wśród nich jest sposób na osiągnięcie szczęścia, poznanie prawdy (czymkolwiek ona do cholery miałaby być), istnienie bogów, natura zła i dobra, pochodzenie Kosmosu (czy można na serio zająć się pochodzeniem Siedmiu Krasnoludków?) i tysiąc pięćset innych problemów. Wąż intelektu raz podrażniony nie daje nigdy za wygraną!

Pomimo, że Sokrates pozostawia swoim uczniom wiele recept na wymyślone przez siebie choroby, czego dowodził jego dzelny uczeń, Platon, niewielu z nich zadowala się tym małym kęsem. Natura ludzka, to w ostatecznym rozrachunku rozgrzebywanie (jeśli nie wierzysz, poczekaj aż zaczną trzepać twoje zeznania podatkowe). Z jednej strony filozofia, z drugiej telenowela. Gra szczęścia, oczekiwania, napięcia i zaskoczenia. Gdy raz rozpozna się problem, z jego rozwiązywaniem jest gorzej niż z pieleniem domowego poletka cebuli. Na jeden usunięty chwast, natychmiast przypadają trzy następne. Gdy zaś już się prawie udaje… i tak nikt nam nie wierzy. Jeśli zaś nawet się udało, każdy i tak będzie chciał rozwiązać problem po swojemu. Przecież sposób sąsiada nie może być lepszy od tego, co uda nam się wymyślić samemu?!

Tymczasem jednak, na zapomnianej przez wszystkie demony planecie, zwanej Ziemią, choć jej większą część od wieków stanowiły morza i oceany, zaludniał sobie wśród wielu „podgatunków” homo sapiens rodzaj bardzo specyficzny – optymiści, osobnicy którzy nigdy w niczym nie widzieli problemu. Gdyby przyjrzeć mu się dokładnie, podgatunek ten nie był tak rzadki, jak wszystkim się wydaje, a należało do niego wiele wybitnych samców i samic gatunku ludzkiego.

Optymizm miał się przez wiele tysięcy lat dobrze, do rangi prawdziwego entuzjazmu urósł jednak dopiero w połowie XX wieku, kiedy na arenie dziejów pojawił się pewien wąsaty Gruzin, Józef Stalin z genialnym w swojej prostocie powiedzeniem: „Nie ma człowieka, nie ma problemu”. Czy sześćdziesiąt lat później ktoś jeszcze dbał o to, że owo motto doprowadziło go do zamordowania kilkunastu milionów ludzi? W istocie, wiek bomby atomowej, a po nim także jego następca, dobitnie udowodnili, że wszyscy mieli to głęboko w dupie. Marszałkowie i generałowie-rewolucjoniści, dokonujący, jak gdyby nigdy nic, przewrotów w Afryce, Ameryce Południowej i Azji Pd.-Wsch. wcale nie odstawili tej maksymy na boczny tor, a wręcz przeciwnie, uczynili z niej skuteczne narzędzie sprawowania władzy absolutnej skutecznie pozbywając się przy jej pomocy wszelkiej opozycji politycznej na swoim własnym podwórku.

Z drugiej strony istniały sobie organizmy „demokratyczne” tj. Stany Zjednoczone, które także podniosły ową zasadę do rangi Świętego Graala wcielając ją do całokształtu imperialnej polityki zagranicznej. Gdy Jankesi zrzucili pierwszą na świecie bombę atomową, by potem pomagać w rekonwalescencji niedobitków, narodził się nowy amerykański humanitaryzm. Myśl przewodnia była bardzo wyraźna: „Jeśli nie ma komu wysyłać transportów z lekami, to należy go najpierw zbombardować”. Z dnia na dzień otworzyło to drzwi do wielu możliwości, testowanych przez Amerykanów w Korei, Wietnamie, Somalii, Iraku i Afganistanie.

Gdy nadeszła era George’a Busha, w jednym z potężnych pro-militarnych think tanków narodziła się w końcu taktyka „uderzenia wyprzedzającego”. Genialny, amerykański wynalazek semantyczny zastąpił staromodny, niegrzeczny wyraz „agresja zbrojna”. Dzięki temu w imię szemranych interesów ekonomicznych można było zbombardować każdego, kto w danej chwili był przeszkodą dla wzrostu gospodarczego, by potem w glorii i chwale pomóc mu budować demokrację – niezastąpiony system polityczny człowieka cywilizowanego. „Tymczasem w jego mózgu rodził się wniosek zasadniczy, kiedy strumienie myśli przelewały się wezbranymi potokami…”

Na początku XXI wieku nie było już w zasadzie żadnych wyborów do dokonania, przyszłość ludzkości stała pod lufą karabinu, obarczona jedynym dylematem: „Jeść mniej czy więcej narkotyków?” Paradoksem był Izrael, który umęczony ciągłymi wojnami z Hamasem, pozwalał swojej młodzieży ćpać ile wlezie na masowych rave’ach, gdy znajdowała się ona pod ciągłą ochroną wojska. Dragi pozostały jedynie problemem w krajach, które wojnę trzymały z daleka od swoich granic. Wszędzie indziej na świecie „Wojna z narkotykami” była abstrakcją samą w sobie.

Tak, jak wybuchowa mieszanka cynizmu i sceptycyzmu stała się znakiem rozpoznawczym końca poprzedniego wieku, tak początek jego następcy stanął pod znakiem totalitaryzmu. Czasy, kiedy wszystko jakoś turlało się do przodu, skończyły się bezpowrotnie w dniu 23 sierpnia 2009, w którym wojska rosyjskie wkroczyły na tereny wschodniej Ukrainy, by jak to określił marionetkowy prezydent Michaił Gadzinow, uregulować sporne kwestie rosyjskiej mniejszości etnicznej, haniebnie zaniedbywanej przez ukraiński rząd. Owa mniejszość była zupełnie realna, jako że cała Wschodnia Ukraina mówiła w zasadzie po rosyjsku. Jak powiedział mu kiedyś Władimir, znajomy Ukrainiec: „Oni i tak mają w dupie, kto nimi żądzi. Dobrze wiedzą, że wszyscy walą w chuja. Dla nich ważne jest tylko, żeby handel się kręcił. Jak to nie idzie, są wkurwieni.” Jeśli ktoś miał jeszcze w ogóle jakiekolwiek złudzenia w Europie Wschodniej na temat post komunistycznych form sprawowania władzy, to tylko pacjenci szpitali dla umysłowo chorych, wierzący że rozkazy w istocie wydają albo Pomarańczowi z Syriusza, albo Szarzy z Galaktytki Andromedy.

Gdy w ten piękny, sierpniowy dzień patrzył na wydarzenia ostatniego roku, które przemykały mu przed oczami niczym slajdy, układały się one w wyraźny wzór – socjopolityczny fraktal, który co prawda „pofałdowany”, ale był strukturą o wyraźnym kierunku rozwoju. Pomimo tego, że radio nadawało wiadomości z Ukrainy mniej więcej co piętnaście minut, które stawały się w ten sposób ważniejsze niż nadawany codziennie z faszystowską konsekwencją, a lobbowany przez koncerny muzyczne, słodki muzak, umysł powoli olewał, to co działo się na Dalekim Wschodzie Europy, by zanurzyć się w otchłani impulsów, dochodzących z żołądka.

Myśli całej brygady, popierdalającej 120 na godzinę, pomalowanym na pomarańczowo VW T4 właśnie zbiegały się w jednym punkcie (co znane jest wielbicielom środków psychedelicznych jako „telepatyczne porozumienie”), a wypowiedział je na głos, basowy głos Zwierza: – Meeeee wpierdoliłbym coś! Jestem głoooodny!
– Spoko, stary. Ja też bym coś zapodał na żołądek. Zaraz coś znajdziemy. Mam nadzieję, że zahaczymy o coś jeszcze przed Amsterdamem. – potwierdził.
– A w Amsterdamie znajdziemy ten fantastyczny Coffee Shop i kupimy znowu to cudowne jaranie! – Zwierzu rozpłynął się ekspresyjnie w swoich najgłębszych marzeniach.
– Jo, jedźmy szybciej. Żreć, jarać i leżeć. – odezwał się rozleniwiony głos Żywicy.
– Jest w ogóle coś jeszcze na jointa? – krzyczał mniej więcej równocześnie z przodu fury Czarny.
– Jak nie zjaraliście wszystkiego, co kupiliśmy w Venlo, to powinno jeszcze być. – odpowiedział zastanawiając się ile już zjarali, a ile w ogóle tego kupili?
Kurwa, jebane psy! – jego rozmyślania przerwał głos siedzącego wciąż za kierownicą Czarnego.

Obejrzał się do tyłu, by zobaczyć holenderski radiowóz, który kazał im zatrzymać się na najbliższym postoju na rewizję. Wejście do strefy Schengen tylko na pozór dawało większy komfort, w praktyce można było być teraz zatrzymanym wszędzie, o każdej porze dnia i nocy.

Chyba nikt z nich nie lubił przedstawicieli prawa, do czego silnie przyczyniła się anarchistyczna przeszłość i styl życia, daleko odbiegający od standardów prawnych Unii Europejskiej. Wciąż jeszcze pamiętał Puchacza, który pytając policjanta dlaczego go uderzył pałą, w odpowiedzi usłyszał: „Za jajco, patałachu!” Na całe szczęście w Holandii nic im nie groziło za posiadanie małych ilości marihuany, natomiast za trzy rzuty szuwaksu mogli spędzić przynajmniej 48 godzin w areszcie.

– Kurwa, ile tego mamy przy sobie? – wrzeszczał wyraźnie zmartwiony sytuacją Czarny.
– Jakieś trzy rzuty – odpowiedział zgodnie ze stanem wiedzy.
– Ja pierdolę! Gibon, wjeb to to albo wypierdol przez okno natychmiast. – Czarny krzyczał będąc w skrajnie stresowej sytuacji.
– Stary, spokojnie. Sytuacja jest pod pełną kontrolą. – odpowiedział mu na pełnym luzie będąc stuprocentowo przekonany o tym, że najlepszą taktyką prowadzenia gry z policją jest zawsze zachowanie spokoju i udawanie najporządniejszych ludzi na świecie.

Wypisz i wymaluj, należało się podszywać pod chodzące przykłady praworządności. Psychologia była narzędziem, którym wygrywało się walki z przeciwnikiem bądź, co bądź uzbrojonym w broń palną i wspieranym zinstytucjonalizowanym parasolem przywilejów, z których aresztowanie
człowieka było najbardziej znaczącym. Poza tym, od zawsze było to dla niego obrazem sublimacji analno-kompulsywnych skłonności do gwałcenia innych jednostek ludzkich w celu zaspokojenia „zwierzęcej żądzy dominacji”. „Chodź tu i poliż moje jaja”, jakby słyszał głos wszystkich policjantów, zjednoczonych w jednej modlitwie.

Nieuświadomiony pociąg pewnych osobników do „maszerowania w szeregu” był w policji tresowany i doprowadzany do perfekcji. Samce beta stawały się w ten sposób manekinami systemu kontrolnego, który wlewał im do mózgów słodki nektar upojenia władzą. Od kiedy zrozumiał to na mocnym kwasie, kariera policjanta nie była jednak dla niego niczym innym niż kontynuacją obrzucania przez dominujące szympansy gównem innych osobników w stadzie i okładania kolegów grabkami w piaskownicy w celu zyskania strategicznej przewagi w wyścigu na najlepsze babki z piasku. Mimo wszystko uśmiechnął się, gdyż jak wynikało z badań antropologicznych, samice znacznie częściej wybierały miłych i spokojnych osobników, które przynosiły im banany niż bezmózgich i agresywnych członków stada.

Oblizał wargi, tymczasem profesjonaliści od wąchania cudzych gaci zbliżali się nieuchronnie wskazując bliski parking. Po jakichś 500 metrach zatrzymali się w końcu na małym cypelku. Zwierzu natychmiast wytoczył się z fury, żeby zajarać fajkę i swoim stanowczym „Meeeee!” zaznaczył, że czeka na ciąg dalszy. Z policyjnego Audi wylazło dwóch młodych typów, zdecydowanie wyglądających na pełnych humoru i uprzejmości osobników. Wypisz, wymaluj, holenderska policja. W porównaniu z polskimi stróżami porządku, to był Pokojowy Patrol Kriszny, ale nigdy w życiu nie dałby się przekonać, że jakikolwiek pies może mieć pokojowe zamiary. Za dużo naoglądał się pałowania do krwi na komisariatach po różnych manifestacjach. Gdyby w Polsce cokolwiek miało zależeć od samej policji, to byłaby to wysokość łapówek, którą poddano by szybkiej „rewaloryzacji”.

Holendrzy podeszli i uważniej oglądając polską rejestrację spytali po angielsku: – Czy można prosić o dokumenty panów? To rutynowa kontrola.
Oczywiście, już pokazujemy. – odpowiedział swoim, jak zwykle, nieco ironizującym tonem, Czarny.
– Wypierdalać z auta, psy chcą zobaczyć nasze dokumenty. Mam nadzieję, że nie będą nam zaglądać w dupę. – dodał głośno czekając aż wyjdą wszyscy.

Policjanci wpatrywali się w brygadę z doskonale wyćwiczoną rezerwą, którą krył standardowy uśmiech. Był to nie tyle efekt psychologicznego treningu, co wychowania w kulturze, w której każdy jest szczęśliwy i przyjazny 24 godziny na dobę. Może i nie potrafili tańczyć, ale byli grzeczni do tego stopnia, iż miał im ochotę zapierdolić łomem w ryj. Nie dawał jednak nic po sobie poznać, słońce świeciło mu prosto na twarz, więc swoje uczucia ukrywał dodatkowo grymasem, towarzyszącym mrużeniu oczu. Młodzieńcy rutynowo sprawdzili wszystkie dokumenty, w tym prawo jazdy i dowód rejestracyjny auta kiwając tylko głowami. Gdy dokumenty powędrowały z powrotem do brygady, wszycy usłyszeli stanowczą prośbę: – Chcieliśmy sprawdzić wasz bagaż. – powiedział jeden z policjantów, wysoki blondyn z wystającą szczęką.

Przez myśl przeszła mu ta odrobina dragów, które wieźli, ale stres starał się ukryć głęboko pod powierzchnią ziemi. – Oczywiście. – odpowiedział Czarny otwierając drzwi – Wszystko jest w środku. – dodał.

Policjanci podeszli, by zajrzeć do środka. Ich oczom ukazała się sterta pudeł i toreb, które zawalały niemal całe wnętrze samochodu. – Co jest w środku? – niemal natychmiast padło pytanie.
– Głównie głośniki, gramofony, kable, sprzęt komputerowy, płyty winylowe, dwie gitary i trzy zgrzewki wody mineralnej. – odpowiedział Czarny nie kryjąc rozbawienia.
– Czy posiadacie jakąś broń lub narkotyki? – wypalił jeden z psów ze śmiertelną powagą.
– Z tego co mi wiadomo, nie mamy ani grama niedozwolonych substancji. Nie posiadamy też ani jednej sztuki broni oprócz plastikowych widelców i rolki papieru toaletowego – odpowiedział im Czarny w taki sposób, że aż sam niemal mu uwierzył.

Ledwo ukrywając zniechęcenie, ale do końca utrzymując pozbawione wyrazu maski służbistów, psy zabrały się do trzepania bagażu. Wyrazy ich twarzy niemal natychmiast zmieniły się w metodyczny grymas, mówiący tyle co: „Z ochotą i posłuszeństwem wypełniamy swoje obowiązki”. Przypomniały mu się stare, komunistyczne broszury, w których uśmiechnięta kołchoźnica chwaliła się świeżo skoszonym naręczem pszenicy, a napis głosił: „Dla dobra partii i narodu”.

Kiedyś dużo zastanawiał się nad instytucją policji, napisał nawet przemądrzały esej pt. „Policjanci i złodzieje czyli wieczna walka porządku i entropii”. Jego konkluzje były następujące. Kiedy wynaleziono Prawo, stworzono też barykadę. Po jednej stroni stanęli złodzieje, a po drugiej policjanci. Ci pierwsi byli po freudowsku oralni, radośni, kochali drobne przyjemności i z ochotą zaspokajali własne żądze. Ci drudzy byli „gatunkiem” analnym, ze skłonnościami do sadomasochizmu i ascezy, odmawiali sobie wszystkiego wmawiając sobie zamiast tego, że przez skrupulatne wypełnianie rozkazów dążą do wyższego dobra.

W swoim eseju wysnuł jeszcze inne analogie inspirując się psychologią rozwojową. „Oralusy” były długo karmione piersią, tak więc przyzwyczaiły się szybko do odczuwania rozkoszy. Gdy jedna się skończyła, natychmiast szukali kolejnej (z takimi matki mają najwięcej problemów). „Analusy” odstawione zostały od piersi bardzo szybko lub też ssały na dzień dobry z butli. Skutkiem tego jedyną interakcją, którą znali od podszewki, była relacja człowiek-przedmiot. Jak łatwo jest kogoś trzepać, lżyć, bić i aresztować, jeśli jest tylko przedłużeniem nie lubianego smoczka. Żadne dziecko nie lubi smoczka, ale smak gumy zostaje w ustach na zawsze (ssący do końca życia noszą za to w podświadomości boski smak wanilii). Skutkiem tego 50% policjantów to krypto homoseksualiści, którzy nie są w stanie rozpoznać, że tak naprawdę ich marzeniem nie jest noszenie gumowej pałki, ale ssanie długiego chuja w miękkim kondomie.

Pamiętał, gdy dzień po swoim pierwszym kwasie siadł do pisania tego eseju. Po jego oddaniu, rodzice zostali bezzwłocznie wezwani na „dywanik” do wychowawcy, ale przez miesiąc nie stawił się nikt, gdyż obydwoje wymówili się „natłokiem spraw osobistych i zawodowych”.

Gdy patrzył teraz na dwóch młodzieńców w mundurach, wyobraził sobie, jak w samochodzie walą konia na krzyż zamiast uganiać się za przestępcami. Złodzieje obrabiający sklepy z elektroniką, gdy stróże prawa obciągają sobie nawzajem… to była dla niego porywająca wizja. Tymczasem z uśmiechem patrzył, jak Czarny otwiera im po kolei wszystkie kartony, walizki i plecaki, by drwiąco pokazywać, że marnują tylko czas. Nie był niegrzeczny, po prostu stu procentowo pewny, że ten słoneczny dzień pożegna ich czymś szczególnym, a ta krótka kontrola jest tylko próbą jego cierpliwości. Gdy policjanci doszli do połowy bagażu, wycofali się posłusznie, powiedzieli „Do widzenia” i pojechali w długą.

Że też nas to musi zawsze spotykać, jak mamy coś po kieszeniach skitrane. – powiedział Czarny śmiejąc się na cały głos. Był w tym momencie, jak szalona wiewiórka, która cieszy się, że ukradła jeżowi orzeszka sprzed nosa.
Stary, możesz mieć trzy kilogramy w plecaku i udawać księdza po niedzielnej mszy. Jeśli będziesz grał swoją rolę wystarczająco dobrze, nawet na ciebie nie spojrzą. To walka psychologiczna, wygrywa zawsze bardziej opanowany… który w istocie jest bardziej wyluzowany. Usprawiedliwia to jaranie jointów na masę, ale przynajmniej nie sprzedajemy ludzi na plantacje wingron do Włoch. – rzucił mu z widocznym uśmiechem na ustach.

* * *

Późnym wieczorem przebijali się przez centrum Amsterdamu jadąc wzdłuż długiego nadbrzeża w poszukiwaniu wolnego miejsca do parkowania. Gdy je wreszcie znaleźli była już prawie północ. Miał to jednak gdzieś, był zmęczony całodzienną podróżą, choć w żołądku jeszcze przechowywał wspomnienia ostatniego posiłku w przydróżnym barze, w którym zjadł naleśniki z czekoladą i truskawkami. „Niech to chuj!”, pomyślał, „Narkotyki trzeba będzie o tej porze kręcić na ulicy.” – Kurwa! – usłyszał głos Zwierza wypowiadający jego myśli na głos. – Wszystkie Coffe Shopy są już pozamykane, trzeba będzie kręcić coś na ulicy. Jak ja tego nie lubię! Znowu łazić, nie!

Generalnie, nikt tego nie lubił. Ulica w przypadku dragów zawsze oznaczała: przyciętą ilość + chujową jakość + wysoką cenę, a więc równała się generalnie wyjebaniu w dupę. Ulica była dla niego jednak zawsze fascynujacym miejscem, która stała się niemal manią po przeczytaniu Neuromancera. To tam przeczytał słynne słowa: „Ulica znajdzie zastosowanie dla każdej rzeczy”, które stały się dla niego mantrą na następne dziesięć lat. Nie było w tym żadnego romantyzmu, ale dziki zew instynktu stwarzał tu znacznie lepsze środowisko do gorących doświadczeń niż kolejny serial o „policjantach i złodziejach”.

Jak kiedyś stwierdził w godzinie przepalenia się mocną trawą: „Każdy nosi swój film w głowie. Jesteśmy jednocześnie reżyserami i aktorami”. Prawda, jak babka z piasku, tak wytarta, że tyłek widać, w owym momencie nie była bynajmniej prawdą pozytywną Gdy pozbierał się już jakoś do kupy po wypiciu szklanki wody z cukrem, stwierdził jednak że o to właśnie chodziło.
– Zwierzu marudzi, kto idzie ze mną? – spytał.
– Ty, ja mogę iść. – odpowiedział Żywica swoim stonowanym, rozleniwionym głosem.
– Spoko, to idziemy.

W przeciwieństwie do wielu innych miast Europy, w Amsterdamie dragi znajdowały cię same. Chciałeś koks, dostawałeś gram ścierwa tak przeżenionego mąką, że zaklejało ci nos. Jeśli chciałeś jaranie, dostawałeś juksa oregano. Żeby nie dać się wyjebać na towarze, trzeba było być wyjątkowo czujnym, w zasadzie jednak bonus dilera był wliczony w taką transakcję odgórnie. Widział cię tylko raz w życiu, więc zwykle wciskał ci takie gówno, jakie mu się podobało. Gdy w końcu powąchałeś, zdawałeś sobie sprawę, że pierwszy raz w życiu tak drogo zapłaciłeś za przyprawę do sosu pomidorowego.

O tej porze te czarnuchy są już wszędzie. Złapiemy kogoś w okolicy centrum, weźmiemy ze dwa rzuty i spierdalamy z powrotem do samochodu. – powiedział kierując swoje słowa do Żywicy.
– Na luzie, damy radę. – głos Żywicy był wyraźnie optymistyczny, rzadko udawało mu się obejść w życiu codziennym bez zjarania kilku batonów dziennie.

W ciepły i duszny wieczór Amsterdam falował delikatnie w oparach marihuany, zapachów z restauracji, umiejscowionych zwykle tuż obok, co gwarantowało stały napływ klientów i zwykłego smrodku miasta. Kiedy weszli w jedną z bocznych uliczek, zdawało się że trafili w mityczną „aleję dilerów”. Mniej więcej co piętnaście metrów stał jeden typ lub grupka dwóch-trzech gości. Nie trzeba się było wysilać, porozumiewawcze spojrzenie mówiło: „Tak, mam to stary” lub po prostu słyszeli gadkę: „Do you need some skunk, skunk???” Słowa odbijały mu się w mózgu echem, a z ciemnej jamy odpowiedź niemal sama cisnęłą się na język: „Tak, kurwa, chcemy zajarać!”

Wciąż instynkt mówił mu jednak bardzo wyraźnie, że to jeszcze nie ten koleś, jeszcze nie ten towar. Gdy znajdą tego, co trzeba, zwierzęcy głos odezwie się w jego głowie ze zdwojoną mocą. Czuł się trochę nieswojo, niczym W. S. Burroughs desperacko poszukujący źródła ayahuaski w Ameryce Pd. w przerwie pomiędzy jednym ciągiem heroinowym, a drugim. Nie dał jednak tego po sobie poznać. „Bądź czujny, ale wyluzowany”, mówił sam do siebie, żeby rozluźnić napięcie. „Jeśli za bardzo pokazujesz, że ci zależy, on będzie to wiedział i na pewno to wykorzysta. Jeśli będziesz z kolei za bardzo wyluzowany, przegapisz dobry dil. Trzeba grać ostrożnie, ale to gra którą z całą pewnością można wygrać…”

Doszli niemal do samego końca ulicy błądząc wzrokiem po oknach i wejściach do klatek schodowych, ale dopiero na samym rogu dwóch wąskich, krzyżujących się alejek zobaczyli tego, kogo szukali. Skąd to wiedzieli? Mówiła im to intuicyjna wiedza, zrodzona dwieście tysięcy lat temu na afrykańskich sawannach, ale podszlifowana także dwunastoletnim doświadczeniem w szukaniu dragów.

W cylindrze i czerwono-czarnym garniturku stał wysoki czarnuch opierając się o drewnianą laseczkę. Złote Nike były zeszłorocznym modelem, kupionym prawdopodobnie na zimowej wyprzedaży, ale cały styl był wyższej klasy szpanem. Puff Daddy na ulicy w Amsterdamie nie mógłby się zaprezentować lepiej. Mniej więcej z odległości 10-15 metrów doszedł ich aromatyczny i słodki zapach, który wielu ludziom kojarzył się z przechodzącą obok dychą – osobą tak seksowną, że aż przygryza się usta.

Żar na końcu długiego bata, trzymanego przez gościa, nie pozostawiał wątpliwości, skąd dochodzi. Poczuł występujący na czoło pot i lekkie drgnięcie brzucha, uczucie znane wszystkim miłośnikom Świętego Zioła, gdy wejdą w „strefę rażenia”. Zwolnili kroku i spokojnie szli dalej jednocześnie wzrok kierując delikatnie w stronę ziomka, który teraz już też się na nich patrzył. Pomimo mroku nosił ciemne okulary, co samo w sobie nie było niczym niezwykłym. Włosi noszą ciemne okulary nawet w deszczowy dzień. Zza szkieł czuli jednak potężny, niemal zwierzęcy magnetyzm, który nawet jeśli wyuczony, pozwalał robić z ludźmi, co tylko chciał jego właściciel.

– Szukacie czegoś, przyjaciele? – sam nie wiedział czy to pytanie padło z ust kolesia czy tylko zadźwięczało w jego mózgu, ale nie miał wątpliwości, że zostało zadane. Są momenty lotu na mocniejszych psychedelikach, w których sfera mentalna nie jest już dłużej odzielona od sfery fizycznej i zachodzi wtedy pomiędzy nimi szczególna, aktywna relacja. Europejscy lekarze jeszcze długo będą ten stan nazywać oficjalnie schizofrenią, ale nie miał wątpliwości, że gdy tylko społeczeństwo dojrzeje do kolejnego, duchowego przewrotu, prawda ta stanie się obowiązkowym punktem edukacji każdego obywatela odrodzonego organizmu.

Gdy tak stał wpadając w tunel, tworzony przez rozpędzone myśli, który mistrzowie ZEN nazywają „iluzją umysłu”, a co przez Freuda zostało określone jako jednostkowe ego, starał się jednocześnie opanować delikatne drżenie nóg – syndrom rosnącego podniecenia. Gdy doszło wreszcie do przerwania tego transu, z jego ust wyrwała się odpowiedź: – Generalnie, to szukamy czegoś do jarania i jeśli masz coś naprawdę dobrego, możemy rzucić na to okiem.
– Zdaje się, że trafiliście na właściwego człowieka. – powiedział uliczny diler nie przestając się uśmiechać. Jak mu się wydawało (a intuicja rzadko go myliła), ten ziomal chciał ich wpuścić w nieco więcej niż tylko gram White Widow. Jak na ulicznego dilera miał styl, ale jeśli był nim tylko dla zabawy, to był frikiem jakich mało. Z pewnością wydawało mu się jednak, że był księciem ulicy i tego należało się w gadce z nim trzymać.

– Dobra, stary. Powiedz, co masz i ile za to chcesz? – Mówiąc to patrzył prosto w jego ciemne szkła i nie mógł uwierzyć, ale zobaczył w nich swoje własne odbicie. „Ten gość ma okulary, jak lustra”, pomyślał. „Oglądam się w tych pierdolonych szkłach, jak w lustrze, w mojej łazience.” Jego oczy niemal przykleiły się do nich, a obraz nabrał intensywności. Widział w nim siebie rosnącego, jak sosna, zbierającego życiowe doświadczenia, rozkminiającego bzdurne tajemnice, by w końcu stwierdzić, że wszystkie i tak gówno są warte. Mimo tego narosło w nim usilne uczucie, że stoi właśnie przed drzwiami, które otwierają się w życiu każdego tylko jeden, jedyny raz. Albo przez nie przejdzie, albo zostanie na progu… jego myśli przerwał jednak głos człowieka, noszącego owe okulary.

– To, co mogę wam dać, jest towarem najwyższej klasy. Pomimo tego, że to gówno nigdy nie istniało i istnieć nie będzie, wy będziecie mogli się nim zjarać, jak świnie do woli… pod jednym warunkiem, który brzmi następująco. Zwiniecie natychmiast dupy w troki i pojedziecie do Londynu omijając Hagę szerokim łukiem. Czeka tam na was coś bardzo ważnego. Dość powiedzieć, że to może zmenić wasze życie… jeżeli jeszcze nie czujecie, że coś tu w trawie piszczy, moi mili. – powiedział diler (choć to, że koleś był jedynie dilerem, zostało już w zasadzie pobożnym życzeniem) kierując swój wzrok z oddali tysiąca galaktyk. „Sen to czy jawa?”, pytał sam siebie.

– Chwilę…. znaczy tego eeee. – bełkotał oszołomiony.
– Jutro z rana śmigać do Londynu? Stary, jedziemy do Hagi na dobrą bibę furą, wyładowaną sprzętem. Za dwa tygodnie gramy tam konkretną imprezę i musimy sound system doprowadzić do normy, a to też trochę potrwa. Co to za pojebany pomysł z tym Londynem? Jeszcze do tego, z czapy kurwa kompletnie. – sprzeciwiał się Żywica.
– Zrobicie tak, jak wam mówię, albo nie zobaczycie towaru na oczy. Po drugie, muszę wam zdradzić pewną wiadomość z ostatniej chwili. Organizator waszej biby jest od dwóch godzin martwy. Leży w kałuży krwi na podłodze, a jego mały jamniczek przeraźliwie wyje. Sąsiedzi właśnie mają zamiar wezwać policję, bo denerwuje ich hałas, ale was to pewnie nic nie obchodzi, co przyjaciele? – powiedział, spytał czy przepowiedział ich nowo poznany znajomy?
Sam nie był w stanie stwierdzić. Coś mu jednak szeptało, że wszystko co koleś powiedział było prawdą, a oni właśnie znaleźli się w centrum głębokiej na trzy metry kloaki, wydzielającej mało przyjemny zapach.

Myślicie, że ta inwazja rosyjska to przypadek? Myślicie, że ten dzień jest przypadkiem? OK, macie rację, ale wtedy wszystko jest zasranym przypadkiem. Jeśli zaś jej nie macie, wszystko zostało ukartowane. Kto więc pociąga za sznurki? – czarnuch przyszpilił ich do muru jednocześnie wydobywając na wierzch, skrywane przez niego latami paranoje. Czy mógł się im teraz oprzeć? Spojrzał na zegarek, była 23:17. „W jaki sposób zrobiło się tak późno?”, spytał siebie w duchu. A może to efekt wciągania szuwaksu od tygodnia? W jego mózgu szalały teraz dwa szczury, jeden ciągnął drugiego za ogon. Rozsądek jednak doszedł do głosu, kiedy spytał nagle: – Najpierw musimy zobaczyć towar. Skąd mamy wiedzieć, że nie sprzedajesz nam jakiegoś gówna?

– Człowiek interesu, co? – odpowiedział mu wesoły coraz bardziej głos kogoś, kto wydawał mu się teraz clownem cyrkowym.
– Wiesz, lubię wiedzieć co kupuję. W ten sposób przynajmniej nie wychodzę na frajera. Raz dostałem majeranek na ulicy, więc wolę tym razem tego uniknąć.
– W porządku! Dla mnie to czysta przyjemność! Zobaczcie, powąchajcie i zajarajcie sobie. Dziadek wie, co dobre i nie szcza po oczach. – kolo sięgnął do wewnętrznej kieszeni garnituru, żeby wyjąć pomarańczowy woreczek, wypchany po brzegi szczytami tak aromatycznymi, że gdy tylko wziął go do ręki, w nos uderzyła go dzika, aromatyczna woń.
– Uchylę wam rąbka tajemnicy i powiem, że to gówno klasy superior nazywa się Alamuth Star. Odmiana ta wyhodowana została w dalekim Afganistanie przez miejscowych Talibów, którzy zebrali żniwa nie wiedząc nawet, od kogo pochodziły nasiona. Chyba wiecie, że z tego i z produkcji opium i heroiny finansują swoją pierdoloną paryzantkę? W każdym razie, gdy ładowali zbiory na ciężarówki pod ochroną swoich bojówek, nie wiedzieli także, kto będzie ich odbiorcą. Końcem tego łańcucha jesteście m.in. wy, a powiem wam, że odbiorcy tego gówną są starannie selekcjonowani – czarnuch zaczął śmiać się do rozpuku.
– Tego no… – bełkotał w odpowiedzi patrząc na Żywicę jeszcze bardziej zdezorientowanego niż on sam. Gdy w jego dłoni spoczął pomarańczowy woreczek usłyszał jeszcze tylko: – 30 euro! To niska cena za oświecenie.
– Ile, kurwa? To najdroższa marihuana, jaką w życiu kupowałem! – odezwał się w nim głos sprzeciwu.
– Pamiętaj, kto wsadził cię na to siodełko! Kierownica będzie jakiś czas latać, ale nie bójcie się. Wujek będzie nad wami od tej pory czuwał. Wszystkie szczegóły dostaniecie jutro przez telefon – władczo zakończył „książę ulicy”, by wysunąć dłoń, do której natychmiast bez dalszych targów, wsunął żądaną sumę. W jednej sekundzie zrozumiał, że spłaca dług, który zaciągnął dawno temu… ciągle nie wiedział jednak za co.

* * *

– Obudź się, kurwa, pierdolony pijaku! – usłyszał przez sen głos Czarnego. Wędrował w nim po Amsterdamie szukając czegoś do jarania, by w końcu natknąć się na jakiegoś czarnucha, przejawiającego cechy przewrotnego, afrykańskiego bóstwa, o którym gdzieś kiedyś czytał na ćwiczenia z antropologii Afryki Zachodniej… ale chwila, byli przecież w Amsterdamie!
Ty, stary, weź mi coś powiedz, ok? Tylko się nie śmiej, bo nie wiem sam co o tym sądzić. Gdzie my jesteśmy? – spytał zauważając w tym samym momencie, że…
– JAK TO GDZIE, KURWA? Do Londynu jedziemy, tak jak z Żywicą wymyśliliście. A niech was chuj i te wasze pomysły. Przychodzicie o trzeciej nad ranem zapruci jaraniem i najebani, jak świnie bełkocząc coś, że Alex nie żyje i musimy jechać do Londka olewając zlot sound systemów. Wszyscy do was, że na mózg wam się rzuciło, ale wy idziecie w zaparte. Mówimy więc, spoko. Dzwonimy do typa i odbiera… policja. Kurwa mać, sam bym chciał zobaczyć swoją minę, gdy powiedzieli mi, że koleś nie żyje, a oni zabezpieczają wszystkie ślady, żeby wszcząć śledztwo. Nie wykluczają ani zabójstwa, anie samobójstwa.
– Więc to prawda, to nie był jebany sen. – westchnął z bardzo dziwnym uczuciem.
– Nie kurwa, dotychczas wierzyłem w takie rzeczy jedynie na kwasie, ale zmieniłem zdanie. Może tym zasranym światem rządzą jakieś nieznane nam siły, które kierują naszym przeznaczeniem. Wiesz, od dawna taką furtkę sobie zostawiłem, żeby w coś jednak uwierzyć, jak zawiedzie mnie wiara w technikę i systemy sieciowe. Kurwa, jak ja pierdolę. Sam siebie słuchać nie mogę. – zakończył swój monolog Czarny, który przez długi czas uchodził w brygadzie za jednego z najbardziej zdrowo rozsądkowych, kierujących się intelektem ludzi.

Wciąż czuł się tylko w połowie obudzony i miał problemy z pozbieraniem myśli do kupy. Londyn, tajemniczy czarnuch, wyglądający jak alfons z Shaft i w końću ich przyjaciel Alex, który umarł w tajemniczych okolicznościach, właśnie gdy jechali na organizowaną przez niego imprezę.
– Ma ktoś wodę? – spytał.
– Masz. – odpowiedział Czarny podając mu butelkę mineralki.

Przez większość swojego życia uważał, że rzeczywistość to w zasadzie sen o różnych stopniach twardości, zmieniających się na okrągło w ciągu doby. Generalnie był przekonany o tym, że wszystko jest możliwe i pomimo tego, że wciąż nie chciał przyjąć na wiarę istnienia rasy szarych kosmitów z wielkimi głowami, odwiedzajacych Ziemię i wszczepiających czipy w okolicach nadgarstka, teoretycznie przyjmował istnienie takiej możliwości. Zawsze miał za to problemy ze zrozumieniem przeciwstawnej logiki myślenia, mówiącej o tym, że jedyną realną rzeczą, były twarde prawa matematyki, powiązane z arystotelesowskim rozumieniem rzeczy, w którym wszystko wiąże się w ciągi przeczynowo-skutkowe i niemożliwy jest przypadek. Jego światem rządził prastary chaos, do którego przez całe życie szukał klucza.

– Ile nam zajmie dojechanie do Londynu? – spytał
– Jakieś 8-10 godzin, może mniej, a może więcej. Zależy od tego, jak szybko będzie nam się tam chciało dostać i od tego czy po drodze nie spotkacie Chińczyka, który powie wam, że naszym przeznaczeniem jest ominąć Londyn i lecieć pierwszym samolotem do Pekinu. A może przyśni ci się Myszka Mickey mówiąca, że Koniec Świata jest blisko i należy kontemplować nad mandalą z Kaczorem Donaldem. To jest kurwa szaleństwo, a w szaleństwie wszystko jest możliwe. – niemal krzyczał Czarny wymachują przy tym rękoma.

Po cichu przyznał, że definicja szaleństwa Czarnego pokrywała się w dużej mierze z jego własną wizją rzeczywistości. Instynktownie sięgnął do kieszeni, żeby sprawdzić czy jest w niej wszystko. Wyjął portfel, w którym, jak pamiętał, upchnął torebkę z Alamuth Star. Odetchnął głęboko, gdy zobaczył że oprócz tego, co spalił z Żywicą poprzedniego dnia, była ona cała i wciąż pachniała, jak gdyby szczyty zostały zerwane wczoraj.

Wrócił pamięcią do rozmowy z poprzedniego dnia przypominając sobie, jak spotkany przez nich diler objaśniał im źródło pochodzenia sprzedawanej marihuany. Nazwa Alamuth krążyła po jego głowie całą noc, gdy krążyli ujarani ulicami Amsterdamu, niby tunelami miasta, zamieszkiwanego jedynie przez żelkowe misie, by spocząć w głębinach podświadomości nad ranem. Teraz wyskoczyła z niej nagle, jak diabeł z pudełka, a jego umysł natychmiast wskazał plecak, gdzie krył się kupiony w Berlinie egzemplarz jednego z okultystycznych perdiodyków o nazwie Ultra Culture Journal.

Jego palce szybko przerzuciły kilka pierwszych stron, by znaleźć indeks tekstów tej niecodziennej antologii. Był pewien, że pierwszy raz zobaczył nazwę Alamuth właśnie tutaj. Przesunął palcem w dół strony, by znaleźć tekst jednego z najbardziej wyjebanych bitników, Briona Gysina o nazwie A Quick Trip to Alamut. Na chybił-trafił otworzył jedną ze stron zapisków z podróży, a jego wzrok spoczął na słowach: By the year 1090, the Alamut Academy was the world’s finest finishing school for secret agents. The way it worked was elegant, simple. You announce you are starting a commune to beat the Millennium, the next thousand years, in some spot as bare as the hills of Nevada. You make it hard to get in and you announce that once you are in… really IN… you can never get out again. You won’t even want to. The young are so needy of something, they beat their way to your retreat but only the pick of them ever even get inside your gate where you make them sit on their hard hungry young asses and wait… wait… wait. When they’re really ripe, you take four to ten of them together inside where you feed them and turn them on. You do this in your kennel which you tell them is your chapel, your Chapel of Extreme Experience, lowest grade. Food, music and sex served by chicks and you’ve got it made. You’ve got yourself a faithful free worker, a Fida’i, a devoted Dogface. A Dogface must do all the dirty work and you give him plenty of it. If he survives, he may be turned on again, a little higher, and allowed to begin his Basic Training after which he becomes a Rafiq or Private First Class who may move on up to become a Dai. Dais are Sergeants all the way up to the top three officers, Dai-al-Kirbai, who answer only to the Sheik-al-Jabal or Master of Masters, the Grand Old Man himself. Obedience to the Old Man is absolute (…)

A więc to tak! Czy właśnie został zwerbowany przez tajemniczego czarnego osobnika za pomocą odlotowej marihuany, nazwanej tak na cześć Akademii w Alamut? Myśli biły się między sobą, jak myszy o kawałek sera. Przerzucił kilka stron i czytał dalej: My boy Hassan was born in Ray, near present day Tehran, and studied in Nichapour to the east on the old Silk Route to China where he went to a medersa, a boarding-school in which he shared a study with two other boys who are equally famous in history. One of them was known as Nizam al Molk when he became Prime Minister of the then-immense Persian Empire. The other was Omar Khayam, the poet with the jug of wine, who must have been as seductive a character as we find him to be when we read his Rubaiyat. These three got on so well together than they opened their veins and mingled their blood in a schoolboy oath that was supposed to hold good for a lifetime. When Nizam became Prime Minister, he named Omar Khayam state astronomer because he was good at mathematics. Hassan was not but when he came to court on the strength of their romantic bond, Nizam gave him the post of Minister of Finance. While preparing his budget, Hassan sought out the help of Omar with whom he left overnight all the papers pertinent to his financial report which he was to read to the Shah and the assembled court in the morning. When the time came, Hassan picked up his papers and read them aloud, just as he found them. Everyone gasped and then broke out laughing, louder and louder as Hassan struggled on, talking what seemed to be utter nonsense until the Shah stopped him and sent him away in disgrace. What had happened was that someone, presumably Omar… or was it Nizam?… had not only scrambled the pages but cut them in four and carefully pasted them together again. Now, this is the random process of discontinuity with which Burroughs and I have been working since 1960 when I called them the Cut-Ups (…)

Oczywiście wielbił Williama S. Burroughsa i całą jego załogę. Byli jednymi z jego absolutnych ulubieńców w swoim umiłowaniu życia i sztuki uosabiając przy tym coś mitycznego. Jako pierwsi odrzucili rolę, jaką przypisało artystom Zachodnie Społeczeństwo. Bitnicy jako pierwszy, kontrkulturowy ruch XX wieku odrzucili istnienie w społeczeństwie w zamian postulując możliwość życia na jego obrzeżach. Bitnicy postulowali rewolucyjną taktykę przeobrażania życia poprzez sztukę i magię. Zamiast powoli stawać się konsumpcjonistycznym fetyszem, który gdy tylko nieco zmurszeje, umieszcza się w galeriach i muzeach, wypisali się z europejskiej tradycji intelektualnej pływając w morzu ZEN, homoseksualizmu i doświadczeń narkotycznych balansując ciągle na granicy prawa.

Nawet gdy w końcu stali się klasyką, ich książki trafiły na półki wszystkich księgarń świata, a obrazy zawisły w galeriach, ich przesłanie nie zostało wymazane. „Wszystko krąży tu w kółko”, pomyślał. Zatęsknił nagle za dniami, w których był niczego nie podejrzewającym uczniem szkoły średniej. W dniu, w którym kolega po raz pierwszy poczęstował go ziołem, jego życie raptownie zmieniło bieg. Teraz zaś miał zasmakować tego, co znaczy wmieszać się w grube gówno, a początek tego miała stanowić paradoksalnie marihuana. Rozmyślania jego przerwał dzwonek telefonu, natarczywie upraszający się o uwagę. Na ekranie wyświetlił się jego ulubiony komunikat: „Numer prywatny”. Odebrał: – Halo, słucham. Kto mówi?

– Witam cię, przyjacielu. Czy słuchasz uważnie? Jeśli jeszcze nie w pełni oswoiłeś się z wydarzeniami zeszłej nocy, skup się, gdyż mam ci dużo do powiedzenia. – odezwał się w słuchawce znajomy głos.
– Poznaję cię, choć cały czas myślę o tym czy to się zdarzyło wczoraj naprawdę. Jeśli mamy jednak rozmawać, nie chcę gadać z anonimem i chciałbym, żebyś mi się przynajmniej przedstawił. – zażądał stanowczo, co nie często mu się zdarzało, gdyż był raczej osobnikiem o łagodnym usposobieniu.
– Spokojnie, spokojnie, Gibonku. Moje prawdziwe imię jest zbyt długie do zapamiętania, tak więc nie ma sensu, żebym ci je teraz wyjawiał. W swoim czasie poznasz je jednak z pewnością. Możesz na mnie jednak mówić Smoky, co będzie ci się pewnie dobrze kojarzyło. – ze słuchawki usłyszał wybuch dzikiego śmiechu. – Jeśli masz o mnie myśleć, myśl o mnie, jak o dymie z jointa albo oparach rumu. To, co widziałeś, było tylko jedną z moich form. Przybieram je głównie dla zabawy, żeby umilić sobie czas. Jednak do rzeczy, dzwonię do ciebie, żeby podać ci adres w Londynie, pod którym odbierzecie pewną przesyłkę. Ostrzegam, nie otwierajcie jej pod żadnym pozorem. Adres, to Peckham Road 23, mieszkanie numer 5. Jeśli chodzi o waszego przyjaciela z Hagi, to na razie mogę wam wyjawić tylko, że zabili go nasi wspólni wrogowie. Kim są, dowiecie się być może w swoim czasie. Na razie jednak doradzam, żebyście nie ufali nikomu. Wróg ma swoich agentów nawet wśród ludzi, których nigdy w życiu nie podejrzewałbyś o oglądanie Titanica.

Jego myśli stały się lodowate, oglądał Titanica i nawet na nim płakał. Czy to znaczyło, iż znalazł się w sferze, opanowanej przez niewidzialnego wroga? Czy to ONI pociągali za sznurki przy produkcji 300 wybierając producenta, reżysera i scenarzystę. Był to jeden z filmów, który wprawdzie mu się nie podobał, ale wzbudzał w nim dziwne uczucia. Pytania znowu tłoczyły się, jak kolejka na zimowe przeceny w Primarku.

– Czy oni kontrolują także rządy narodowe? – spytał wyjawiając swoje dawno skrywane paranoje.
– Lepiej spytaj czy istnieje w ogóle coś takiego, jak rząd narodowy? Może oni chcą, żebyś myślał, że istnieje, co z kolei podsuwa myśli o jego kontrolowaniu przez kogoś z zewnątrz.
– To by było bardzo sprytne, niemal mistrzowsko przebiegłe! – odpowiedział zdumiony istnieniem takiej ewentualności.
– Pamiętaj o Ukrainie. Czy sądzisz, że w Rosji naprawdę rządzi jakiś rząd, który zdecydował o inwazji?
– W jaki sposób możesz to udowodnić?
– Nie chcę tego robić teraz, pomimo tego że mógłbym odsłonić przed tobą wszystko. Informacje te mogłyby cię jednak zaszokować. Zamiast tego podam ci informację, która sama dowiedzie, że wiem coś, czego nie wie 99,99% ludzi na tym świecie. Obserwuj od tej pory uważnie prasę, internet i telewizję. Dokładnie za miesiąc, 23 września, Antonio Guccini, obecny prezydent Włoch, przejmie całkowicie władzę w tym kraju obwołując się Duce Superiore. Zlikwiduje rząd i podporządkuje sobie całkowicie wojsko i policję. Pójdzie mu dosyć gładko i tylko jedna prowincja będzie stawiać opór posiadając wystarczające siły ekonomiczne, żeby mu się oprzeć. Oczywiście nie muszę przypominać, że informację tą powinniście zatrzymać dla siebie.
Gdybym to powiedział na głos i tak uznaliby mnie za chorego psychicznie.
Otóż to. Tymczasem, dzieci. Bawcie się dobrze i nie zapomnijcie o przesyłce. Nie oddajcie jej w żadne niepowołane łapy.

„No to ładne gówno”, pomyślał zdając sobie sprawę, że w furze wszyscy na niego patrzą. Z twarzą przypominającą człowieka w środku ciężkiego, ketaminowego tripu wreszcie wybełkotał: – Tylko nie wińcie mnie za to co powiem, ale właśnie zadzwonił do mnie ten no… diler. Dobra, nazwijmy go „czarnym koleżką”! Podał mi adres w Londynie, pod którym mamy odebrać przesyłkę. Gdzie ją mamy zawieźć, nie wiem. Powiedział, żeby nie oddawać jej nikomu pod żadnym pozorem. Wiem, że brzmi to jak komunikat od kosmitów, którzy mówią, że Ziemia jest na skraju zagłady, a wokół niej toczy się wojna o jej przyszłość, ale widocznie właśnie znaleźliśmy się w środku takiego samego gówna… kurwa. – gdy skończył patrzył jednocześnie w oczy wszystkich.

Z oczodołów jego przyjaciół wyzierało zaś wszechmożne pragnienie zrozumienia, przemieszane z niepewnością tego czy to żart, rzeczywistość, sen, czy wszystko po trochu. – Dobra, to kto skręca bata? – usłyszał po chwili rozleniwiony głos Zwierza.

Conradino Beb

Kali Juga na pełnych obrotach, czyli ostatnie podrygi pijanego absurdu

Istoty ludzkie pozostają pod kontrolą dziwnej siły,
która nagina je na absurdalne sposoby
każąc im grać rolę w zadziwiająco zwodniczej grze.

Jacques Vallee, Messengers of Deception

Po części przez apatię, po części przez pasywność
i po części całkowicie świadomie, pewne masy ludzi same
umożliwiają powstawanie katastrof, które przysparzają im
znacznie więcej cierpienia niż innym.

Wilhelm Reich, The Mass Psychology Of Fascism

Nikt z nas nie żyje w tej samej rzeczywistości, co pozostali.

Robert Anton Wilson , Psychologia kwantowa

Krótkie dzieje porządku

Istoty ludzkie i ich produkty, to dwa zjawiska, które zwykle żyły osobnym życiem. Możemy się oczywiście spierać i przerzucać argumentami, ale w mojej opinii powoływanie do życia jakiegokolwiek konstruktu przez człowieka zawsze stawało się początkiem jego schyłku. Czy będziemy mówić o instytucjach społecznych, umowach, prawach, rytuałach, religiach, mediach , czy też o jakichkolwiek innych ekstensjach symbolicznych, wszystkie nam znane zawsze przechodziły spiralny proces od wzrostu do upadku. Nawet najbardziej szczytne, idealne i zawiłe formy organizowania sobie życia społecznego nigdy nie uwolniły się od „piętna Frankensteina” prędzej czy później wyrywając się spod kontroli twórcy i obracając się przeciwko niemu.

Jak twierdzą dyskordiańscy mędrcy, taki stan rzeczy nie powinien nas jednak wcale dziwić, ponieważ wszechświatem rządzi wola szalonej bogini chaosu, zwanej Eris, która jest za to wszystko całkowicie odpowiedzialna. Jak całkiem rzeczowo też wnoszą, to właśnie za jej sprawą raz na dwa tysiące lat jakiemuś szalonemu prorokowi udaje się przypadkowo dobrać do suszonych liści pewnego magicznego krzaka, po spaleniu których objawia mu się wola jakiejś boskiej istoty, pragnącej szybkiego powołania kolejnej religii. Gdy religia staje już na nogi, jej wyznawcy natychmiast zaczynają prześladować i zabijać wyznawców wszystkich innych religii na zasadzie kto nie jest z nami, ten przeciwko nam, zupełnie nie zdając sobie sprawy z tego, że być może cały czas ktoś się nimi zwyczajnie bawi.

Jak mówią nam współczesne badania neurologiczne, w ciągu zaledwie kilku sekund każdy z nas otrzymuje tysiące impulsów zmysłowych, przekształcanych na sygnały elektro-chemiczne, interpretowane przez nasz biologiczny komputer („biokomputer” w nomenklaturze profesora Johna Lilly’ego), które nasza kultura zwykła traktować jako wrażenia i myśli. Te wywołują z kolei reakcje zwrotne w postaci odruchów i kolejnych myśli, pomiędzy którymi snują się nieśmiałe formy intelektualne na temat zjawisk z zakresu mentalnej czasoprzestrzeni (efekty introspekcji). Większość przy tym przechodzi całkowicie niezauważona znajdując się w „ciemnym polu” naszej świadomości.

Mimo tysięcy lat praktyk medytacyjnych, które potwierdzają przetwarzanie przez umysł tak wielu sygnałów (dzięki obserwacji z „poziomu świadka”), dla racjonalistów dowód tego typu wciąż może brzmieć, jak mistycyzująca propaganda. Dowodów naukowych dostarczają nam jednak w tym przypadku świeże jeszcze eksperymenty profesora Ezequiela Morselli z San Francisco State University, które doprowadziły go do stworzenia roboczej teorii o magicznie brzmiącym skrócie SIT (Supramodular Interaction Theory).

Jak pisze profesor Morsella: Nie wszystkie rodzaje procesów integrujących wymagają stanów świadomych (nie wymaga ich np. aktywność neuronowa, powiązana z funkcjami wegetatywnymi, odruchami, nieświadomymi procesami motorycznymi, analizami percepcyjnymi niskiego poziomu oraz inter-sensorycznymi interakcjami tj. efekt brzuchomówstwa). SIT jest teorią unikalną, ponieważ tłumaczy pierwszorzędną rolę świadomości poprzez porównanie impulsów do działania (task demands) procesów obserwowanych przez świadomość (np. ból i brak oddechu) z procesami niedostrzeganymi przez świadomość (np. odruch źrenicy oka). SIT proponuje przyjęcie tezy, że stany te są koniecznym warunkiem dla integracji wysoko poziomowych funkcji mózgu, które konkurują ze sobą o (mówiąc konkretnie) kontrolę nad sferą szkieletowo-motoryczną, co zostało opisane przez zasadę równoczesnych odpowiedzi w mięśniu szkieletowym (PRISM).

 Może to brzmieć dosyć zawile, ale główny wniosek wydaje się taki, że nasz mózg przyzwyczajony został w toku milionów lat ewolucji do przetwarzania wielu informacji naraz i radzi sobie z tym dokonując podstawowych analiz i wyborów niemal automatycznie, co nie znaczy że pewne impulsy do niego nie dochodzą. Dochodzą, ale większość z nich niemal natychmiast zostaje odrzucona na rzecz innych impulsów, dostających swoisty priorytet komunikacyjny. Informacyjna apokalipsa (infokalipsa) naszemu mózgowi jednak nie grozi, gdyż w wypadku przeładowania zewnętrznego środowiska informacyjnego, ten po prostu odrzuci większość sygnałów jako szum.

Żeby unaocznić to, o czym mówię, spróbujmy sobie wyobrazić, że obserwujemy pochód radzieckich żołnierzy z okazji Święta Pierwszego Maja w przyśpieszonym tempie na ekranie wielkiego telewizora. Pomimo tego, że możemy zobaczyć w tym czasie 500-600 żołnierzy i na bieżąco jesteśmy w stanie wyłapać wiele szczegółów, gdy wrócimy do tego pochodu po godzinie, będziemy z niego pamiętać zaledwie zarys. Zaledwie kilka ogólnych spostrzeżeń będziemy sobie w stanie „dokładnie” przypomnieć, ale będzie nad nimi górowała jedna zbiorcza asocjacja: „pochód żołnierzy”, która pomoże jednostkowej świadomości wybronić się przed naturalną złożonością zjawisk.

Ewolucja naszego mózgu „nauczyła” nas wszakże kategoryzować aktywne procesy jako proste, pasywne formy tym samym „unieruchamiając” aktywną rzeczywistość, dostępną naszej naturalnej percepcji. Największym obrońcą takiej wizji rzeczywistości stał się jednak przede wszystkim sam JĘZYK czy raczej „tunel językowy”, który wszyscy wielcy naukowcy i magowie zawsze uważali za główną przyczynę waśni, wojen i wszelkich nieporozumień.

Jak dobrze wiedzą antropologowie i językoznawcy, niemal każda kultura posiada pewien specyficzny, zakotwiczony w zbiorowej nieświadomości archetyp, mem czy też mityczny topos, przekazujący wspomnienie czasu, w którym wszyscy ludzie (a często zwierzęta i rośliny) mówili jednym językiem. Nieprzypadkowo też, celem wszystkich ścieżek samorealizacji była gruntowna nauka języków (tych ludzkich, jak też tych, którymi operują zwierzęta i mieszkańcy innych wymiarów). Celem było tu przede wszystkim przezwyciężenie trudności komunikacyjnych, ale także dotarcie do punktu, w którym niwelowany był ów „szum komunikacyjny” – nieuchronny składnik podstawowego języka wszechświata… chaosu.

Pomimo tego, że interpretacja wszechświata jako „oceanu pełnego chaosu” (czy pola zabaw bogini Eris, jak uważają ludzie bardziej religijni) zawsze miała swoich zwolenników, najczęściej byli oni deptani i gonieni do kąta przez ich bardziej poukładanych kolegów, opowiadających się za stanowiskiem przeciwnym – klarownym wszechświatem pełnym ładu, gdzie każdy skutek ma swoją przyczynę (tzw. koncepcja stołu bilardowego). Niektórzy, za wychodzenie poza przyjęte przez społeczeństwo normy kulturowe, zostawali nawet więzieni, paleni na stosie czy truci, jak nieboraczek Sokrates, Giordano Bruno czy Timothy Leary.

Pomimo tego historycy kultury wyraźnie wskazują na to, iż w wielu społeczeństwach plemiennych, jak też w starożytnych demokracjach basenu Morza Śródziemnego, polifonia stanowisk była sama w sobie uważana za rzecz pożyteczną gwarantując kontrolę nad politycznym autorytaryzmem, nad pokusą zagarnięcia całej władzy przez jedną, silną jednostkę lub małą grupę ludzi. Do obrony przed takim obrotem spraw służyła m.in. „narada starszyzny plemiennej”, a także ateńskie forum czy też wczesno słowiański wiec rodowy. W taki właśnie sposób w czasach antycznych zachodziło postulowane znacznie później przez amerykańską kontrkulturę „porozumienie pomiędzy równymi”.

Wielość opinii w wielu kulturach była przez wieki naturalnym stanem rzeczy, który nigdy nie wydawał się przysparzać żadnych kłopotów. Każda grupa społeczna wiedziona była w tym modelu poczuciem podstawowego celu, jakim była ochrona wspólnych interesów, naturalnie wspierających też interesy poszczególnych jednostek. Homoestaza ta mogła trwać, gdyż jednostkowy autorytet  kształtował się jako stan, wynikający z doświadczenia i naturalnej, życiowej mądrości, zaś autorytet zbiorowy opierał się o wszystkie autorytety indywidualne oraz ustną tradycję.

Sytuacja ta uległa brutalnej zmianie wraz z ekspansją religii monoteistycznych, które zmiotły z areny społecznej wszelką opcję negocjowania rozbieżnych stanowisk na bazie wspólnego dobra zastępując przekaz ustny tradycją pisaną – rdzeniem, jak się później okazało, niezwykle podatnym na fałszerstwa, oszustwa i przekłamania. W ten sposób gwarancją autorytetu jednostki i słuszności postępowania stał się zamiast plemiennych zwyczajów kodeks religijny, ściśle związany z jego pisaną podstawą.

Nieprzypadkowo łacińskie słowo codex oznacza etymologicznie tyle co „blok drewna”. Słowo to za sprawą Izydora z Sewilli chrześcijańska tradycja kulturowa utożsamiła już w V w. n.e. z drzewem, z którego wyrastają niczym gałęzie święte księgi, na których wspierać się miała cała europejska tradycja religijna. Logos stał się Drzewem, które tożsamo zostało z Prawem. Chrześcijaństwo rzuciło tym samym na świat wyrok: „Na początku było Słowo”. Kto chciał zaś łamać Słowo, ten szedł prosto do piekła.

Początek tego modelu można wyśledzić w judaizmie, który jako pierwsza religia na świecie dokonała interpretacji etniczności bazując w takim samy stopniu na więzach krwi, co i na wspólnych wierzeniach. W ten sposób doszło do historycznego precedensu. Poglądy spoleczne w ramach judaizmu raz na zawsze zostały połączone z wierzeniami religijnymi i nigdy nie mogły być już rozerwane. Kto zrywa bowiem z wytycznymi Jahwe, zrywa także Przymierze czyli oddala się od jego łaski stając się pariasem w obrębie swojej grupy kulturowej i w końcu wygnańcem. Polityka Izraela w tym kontekście nabiera zupełnie nowego wymiar. W jaki sposób można bowiem walczyć ze wskazaniami samego boga?

To właśnie w judaizmie raczkująca, plemienna duma rozrosła się dzięki „nowej sile” i zmieniła w moralność negatywną, nastawioną na tępienie wszelkiej odmienności religijnej jednocześnie wspierając rozrost własnej religijności, który zależał od szybkości biologicznego rozpłodu. Nowa religia nie mogła być już tylko jedną z wielu, ale Religią Jedyną, na skutek czego natychmiast zaczęła wywoływać konflikty. W tym kontekście zapiski historyków rzymskich o Żydach, wywołujących niepokoje społeczne na tle religijnym wcale nie wydają się przesadzone. U podłoża tych konfliktów legł kult boga z brodą, nie chcącego mieć konkurentów, a który nieznany wcześniej, doprowadzał wszędzie gdzie zaszedł, do kłótni, jatek i krwawych rzezi.

Wśród wierzących Żydów do głosu nie mógł przy takim stanie rzeczy dojść nikt, kto wpierw nie wyznawał żarliwie owego post-plemiennego kultu. Prastary wódz plemienny obrócić się zdążył w przywódcę religijnego i stał autorytetem głównym, który wykazywać musiał całkowite poparcie proroków – głosów religii. Tylko połączenie autorytetu religii i polityki dawało absolutną legalizację władzy i pozwalało kultywować „czysty rdzeń odrębności”.

Za echo tej „cichej struktury” chciałoby się uznać wojny o zwierzchnictwo papieża nad cesarzem w średniowiecznej Europie, w której rozdzielenie dwóch sfer władzy, wydawało się wówczas szalonym pomysłem. Jak pokazują jednak zapiski historyczne, gdy jedność zwierzchnictwa upadła, natychmiast dało to okazję do wykwitu nowych odmian chrześcijaństwa, jak też łączenia go z poglądami niechrześcijańskimi (vide gnostycy) czyli nastąpił powrót do pierwotnej polifonii.

Kultywowanie nierozdzielności Państwa od Kościoła czy też religii w ogóle, tak jak ma to miejsce w krajach tj. Włochy, Polska, Irlandia, Iran, Arabia Saudyjska czy Stany Zjednoczone, pozostaje w tej optyce pod długim cieniem Średniowiecza. Wydaje się wam, że trudno żyć jednocześnie w XIII i XXI wieku? Jak się okazuje, w niektórych teoriach zdaje się to całkowicie możliwe.

Wystarczy wziąć na pokład słowa Roberta Antona Wilsona, który w Psychologii Kwantowej pisze: Nikt z nas nie żyje w tej samej rzeczywistości, co pozostali. Miliony osób żyjące w świecie muzułmańskim mają poważny kłopot ze zrozumieniem świata chrześcijan. Miliony innych żyją w świecie marksistowskim. Większość Amerykanów wydaje się szczęśliwa żyjąc w świecie stanowiącym miksturę XIX-wiecznego kapitalizmu i XIII-wiecznego uniwersum chrześcijańskiego, ale elita intelektualna tego kraju żyje we freudowsko-marksistowskim świecie rodem z początków XX wieku. Tylko nieliczni, dobrze poinformowani naukowcy żyją teraźniejszością.

Nasza wspólna rzeczywistość ponad wszystko stanowi wynik odziaływania miliardów ludzkich umysłów, które różnią się od siebie w tak wielu kwestiach, że ustalenie jednej stycznej graniczy z cudem. Czy chcemy tego czy nie, „żyjemy w różnych światach”, czy też akceptujemy nieświadomie różne postacie kulturowego uniwersum, które do nas przemawiają lub zostały nam wdrukowane podczas socjalizacji. Nie znajdziemy dwóch osób, żyjących dokładnie w tej samej rzeczywistości, gdyż rzeczywistość sama w sobie – maniakalne marzenie obiektywistów, nie wydaje się istnieć w obliczu wszystkich dowodów naukowych, a także doświadczeń wielu z wybitnych jednostek.

Wprost przeciwnie, idea jednej, głębokiej rzeczywistości wydaje się coraz wyraźniej skrajnie utopijnym pomysłem, na ktorego poparcie nie ma żadnych dowodów. W fanatyczny sposób jest jednak promowana przez wszystkie religie monoteistyczne, którym najprawdopodobniej zależy, żebyśmy jak najszybciej zniknęli z powierzchni Ziemi. Jeśli w jakiś sposób jesteś w stanie łyknąć tą pigułkę, możesz czytać dalej…

Człowiek i produkt

Jeśli odrzuciliście już nieuchronność teologicznej (czy też apriorycznej) wykładni rzeczywistości, skupmy się na istocie ludzkiej i jej, jakkolwiek by to nie zabrzmiało, produktach. Jak pisze Douglas Rushkoff w swojej ostatniej, przebojowej książce Life Inc., która tropi historię i sposoby oddziaływania korporacjonizmu na kulturę współczesną: W latach ’60 psycholog Stanley Milgram był zatrwożony i zainspirowany jednocześnie przez proces Adolfa Eichmanna, głównego inżyniera transportu Żydów do obozów zagłady. Milgram chciał się dowiedzieć czy niemieccy zbrodniarze wojenni zwyczajnie „wykonywali rozkazy”, jak twierdzili, czy też z pełną świadomością brali udział w nieludzkim procederze.

W założeniu miał nadzieję potwierdzić, że Amerykanie wystawieni na te same warunki nigdy nie postąpiliby w ten sam sposób. Dokonał więc nowatorskiego, słynnego dziś eksperymentu, w którym ochotnicy, instruowani przez osobników w białych fartuchach, poddawali swoje ofiary intensywnym elektro-wstrząsom o rosnącym napięciu. Ofiary krzyczały z bólu, narzekały na ból serca i błagały o wstrzymanie eksperymentu. Ponad połowa z ochotników wykonywała rozkaz pomimo błagań o litość wzmacniając napięcie elektryczne aż do zagrożenia życia. (Pomimo tego, że napięcie było pozorowane, a ofiary rekrutowanymi aktorami, eksperyment został wyklęty jako nie etyczny przez Amerykańskie Stowarzyszenie Psychologiczne w 1973.)

Wyniki eksperymentu Milgramamożna interpretować na wiele sposobów. Mówi się o dowodzie na wrodzone okrucieństwo człowieka, destruktywności impulsów zbiorowych, zawieszeniu sądów etycznych w warunkach laboratoryjnych, manipulacji psychologów obiektami swoich eksperymentów czy też o transgresyjnej roli przemocy, ale Rushkoff wysuwa bardzo proste wytłumaczenie, iż istoty ludzkie ciągle szukają pretekstu do rozkoszowania się przemocą w wyższej instancji (którą w eksperymencie personalizowały istoty w białych fartuchach), niczym w paternalistycznej figurze bóstwa, które słowem proroka potrafi „obrócić wioski niewiernych w morze krwi”. Jak można by sądzić także, doświadczenie to uczy poniekąd, że społeczeństwu wpaja się podatność na komendy poprzez funkcjonalne wdruki, które mogą zostać uaktywnione na mocy religijnego lub politycznego języka – wezwania do aktywności na mocy zaprogramowanego przymierza.

Doświadczenie Milgrama w pewien sposób pokazuje też, że religia i polityka to jedne z bardziej przerażających produktów społecznych. Są one w stanie zgotować nam horror uruchamiając program zniszczenia dosłownie w trzech słowach: „Wstań. Idź. Zabijaj.”, a my nie będziemy się buntować jednym słowem. Jako, że w strukturę tych wdruków zostaje wpisana także ich boska siła, jasność i nieomylność, zdają się one całej rzeszy „niewinnych szeregowców” głosem absolutu, którego charakter ukształtowany przez religijne przekazy tożsamy jest z najwyższą świętością. Wobec takiej instancji  nieposłuszeństwo zdaje się nie tylko głupotą, ale i bluźnierstwem – najwyższym wykroczeniem przeciwko porządkowi.

Nie tylko jednak duża część społeczeństwa nie jest w stanie opierać się wdrukom autorytetów tych dwóch instytucji, ale nie jest także w stanie ich zmieniać, a już w zupełności nie jest ich w stanie kontrolować.  Nazwałbym to zasadą fałszywej szachownicy, gdyż jeśli skorzystamy z takiej próbując rozgrywać partię szachów, nasze pionki szachowe pomimo prowadzenia wg. reguł będą nas same okłamywać swoimi ruchami. Wszystkie te instytucje trzymają, jak rzekłby Wilhelm Reich „nasz orgon w garści” ukracając wszelkie próby buntu dociśnięciem wieczka.

Warto w tym kontekście przytoczyć The Mass Psychology Of Fascism, jedną z najgenialniejszych książek na temat faszyzmu i autorytaryzmu, jakie zostały napisane w XX wieku, w której Reich pisze następujące słowa: Kiedy seksualność powstrzymuje się przed osiąganiem naturalnej gratyfikacji, co łączy się z procesem seksualnego stłumienia, zaczyna ona poszukiwać jej substytutów. W ten sposób na przykład naturalna agresja zostaje zamieniona w brutalny sadyzm, który konstytuuje znaczący składnik  podstawy psychologicznej imperialnych wojen, które są wywoływane przez garstkę ludzi.

W myśli Reicha, interes instytucji religijnych i politycznych leży przede wszystkim w tępieniu swobodnej aktywności seksualnej, naturalnie odciągającej jednostki od autorytarnego paternalizmu (którą jest dla Reicha zarówno religia chrześcijańska, jak i ustroje totalitarne) i regulującej wszelkie bloki psychologiczne, których podtrzymywanie jest z kolei podstawym instrumentem sprawowania władzy. Naturalna agresja wykorzystywana jest albo do zaspokojenia seksualnego, albo do zabawy, albo do walki o materialny byt (obecnie patrz „kariera”).

Gdy jednak zostaje zablokowana, może stać się sadystyczną skłonnością do upadlania innych i w efekcie zamieniona na wojenny instynkt żołnierza i zabójcy. To jak z wykorzystaniem energii ładowanej w granie w Medal Of Honour na prawdziwym polu bitwy. Energia jest zasadniczo ta sama (a obecnie nawet technologia), tylko inny wektor. Zjawisko to, znane we współczesnej psychologii jako „efekt przeniesienia”, używane jest ponadto do produkcji hollywoodzkich hitów, jak i przebojowych gier komputerowych.

Wspomniane wyżej słowo wdruk (lub program) wydaje się kluczowe dla naszych zagadnień, jako że tłumaczy osobiste obsesje większości z ludzi. Teoria wdruków pochodzi od etologa, Konrada Lorenza, ktory badając zachowania gęsi odkrył, iż swój obiekt wyładowania seksualnego odnajdują one w ciągu 13-16 godzin po urodzeniu poprzez utrwalenie mentalnego obrazu pierwszej ruszającej się rzeczy. Lorenz udowodnił rację swojej tezy każąc konfrontować się pewnej, małej gęsi z parą swoich butów, które stały się w późniejszym etapie jej ulubionym kochankiem.

Reguła ta jednak obowiązuje nie tylko w świecie gęsi, ale sprawdza się idealnie w świecie ludzi, gdzie małe dziecko konfrontowane z wizjami jadowitych pająków, w późniejszym okresie będzie ujawniać arachnofobię. Gdy zaś będzie uczone, że masturbacja jest grzechem, nabędzie zespół dysfunkcjonalności seksualnej. Wdruki nie ograniczają się zatem do jednej sfery życia, ale funkcjonują jak komputerowy software wpływając na nasze możliwości, zachowania i marzenia.

W społeczeństwach, gdzie silną władzę sprawują religia i państwo, a więc silna wydaje się także instytucja rodziny (obwołanej przez Reicha korzeniem faszyzmu) i „lokalnej parafii”, przekazywane programy będą o wiele bardziej represywne i zbudują w efekcie jednostkę mocno wycofaną z radosnej eksploracji uniwersum. Ta zazwyczaj będzie nieufna wobec liberalnych idei (co współgra z konserwatyzmem), oddana kultywowaniu zewnętrznego nakazów i zakazów (co łączy się z kultem autorytaryzmu), wroga wobec eksperymentów seksualnych (często będzie oscylowała w stronę freudowskiej osobowości analnej), a także bezkrytyczna wobec mechanizmów władzy (będzie submisywna wobec wszelkich umów społecznych) i często wystraszona potęgą instytucji (co czasem przekształca się w osobowość paranoiczną). Jeśli wasz sąsiad przejawia powyższe cechy, możecie spróbować dorzucić mu LSD do oranżady albo zaprosić na fetish-party, być dopiero wtedy może ujawni elementy podatności na nowy wdruk.

Orgonalną myśl doktora należy potraktować bardzo poważnie, gdyż doktor Reich był jednym z pierwszych, którzy przewidzieli znaczenie wyzwolenia energii seksualnej dla kultury Zachodu około trzydzieści lat przed wstrząsami lat ’60. Orgon wyzwolony przez kontrkulturę lat ’50 i ’60 okazał się na tyle potężny, że doprowadził w efekcie do dużego, kulturowego wachnięcia w liberalną stronę (lata ’70), co dało z kolei możliwości następnemu pokoleniu na „budowanie zabawek” i bawienie się nimi w swobodną wymianę informacji w Internecie, która zawocowała z kolei wizją rzeczywistości pozbawioną granic państwowych, w której królować miała ekstaza wolności informacyjnej z wolnymi licencjami autorskimi i wolnością wymiany poglądów włącznie.

Ekonomia seksualna wspomogła więc w tym wypadku ekonomię informacyjną, która udowodniła zasadnicze ludzkie pożądania odnoszące się do wolności wymiany myśli i informacji. Cyberkultura, powstała z rozwoju „kultury sieci” upowszechniła też ponad wszystko metaforę umysłu jako komputera i myśli jako programów (sic!) oraz pozwoliła rozwinąć się sztuce interaktywnej, memetyce, cybernetyce, informatyce i wirologii nie wspominając o psychologii społecznej.

W jaki sposób te wszystkie fantastyczne wdruki mogły się jednak rozwinąć w tak krótkim czasie? Tu na pomoc przychodzi nam kolejny eksperyment Milgrama, będący ostatnio na gorącym widelcu teoretyków mediów. W eksperymencie tym zatrzymywani przez naukowca na ruchliwej ulicy ludzie na jego prośbę zaczynali patrzeć się w niebo. Gdy patrzyła się tylko jedna osoba, wokół niej 40% przechodniów natychmiast podążało wzrokiem w tą samą stronę. Gdy patrzyły się dwie osoby, współczynnik podskakiwał do 60%, gdy patrzyły się trzy, do 65%, zaś gdy były to cztery osoby, niemal 80% przechodniów już patrzyło się w niebo.

Fenomen ten nazwany został w psychologii „transmisją społeczną” (social contagion) i pomimo, że w granicach nauki jego omawianie głównie spoczęło na kłótni o definicję, został on niezwykle efektywnie wyeksploatowany przez wielkie korporacje dla celów marketingu i sprzedaży. Globalny rynek w tym przypadku idealnie potwierdził wcześniejsze teorie i eksperymenty, gdyż jak uczą słowiańskie mądrości ludowe, gdzie dwóch się kłóci, tam trzeci korzysta.

Nie martwiąc się za bardzo o kwestie upadku meta narracji, erozję autorytetów moralnych, nierówności społeczne i „paradoksy” fizyki kwantowej, to właśnie globalni gracze rynkowi stali się w dużej mierze „odpowiedzialni” za praktyczne wykorzystanie większości ze zdobyczy eksperymentów psychologicznych, etologicznych i neurologicznych. Korporacje zajmujące się handlem stworzyły nawet swój rodzaj praktycznej wiedzy psychologicznej o ezoterycznie brzmiącej nazwie „atmosferyka”.

Jak możemy się domyślać, to w zasadzie technika pobudzania zmysłów klientów w celu nakłaniania ich do większych zakupów, bazująca na obseracji mowy ciała przez CCTV, pomiarach neurologicznych, rozwiniętych formach focus groups oraz sesjach „day dreaming”. Atmosferyka ponadto stałą się codzienną częścią medialnego marketingu, gdzie wykorzystywana jest do tych samych celów. Inną korporacyjną nauką jest wirologia, mocno sprzężona z marketingiem bezpośrednim. Bada ona i wykorzystuje zjawisko społecznej transmisji w celu rozprzestrzeniania świadomości brandu lub też w celu zwiększenia sprzedaży danego produktu. Jednym ze słów-wytrychów stosowanych w wirologii jest trend setting, innym zaś marketing wirusowy czy neuro marketing.

Pomimo, że wykorzystanie nauki w taki sposób przez organizmy, nie mające żadnego innego celu niż akumulacja kapitału, może nieco niepokoić, znacznie ważniejsze zdaje się przekonanie, że globalni gracze zdążyli odsunąć od władzy wykonawczej przestarzałe języki religii i polityki wylewając beton pod coś na kształt religii politycznego konsumeryzmu, co tworzy jednocześnie grunt pod syntezę „wszystkiego ze wszystkim”. W obecnym momencie historycznym nie wydaje się to aż tak trudne, podminowany dyskurs polityczny nie ma już dla kultury europejskiej żadnego praktycznego znaczenia, a religia chrześcijańska po „wyzwoleniu seksualnym” i kolejnych skandalach pedofilskich stała się podwójnie niewygodna.

Korporacjonizm podtrzymuje rękę na pulsie oddalając obydwie narracje lecz przekuwając je także w tym samym czasie dla własnych celów. Przede wszystkim wykorzystuje się tu ponad narodowy język zysku (czy jak wolą old skulowi marksiści kult „wartości dodanej”), który zarówno dla religii i polityki był zawsze celem najważniejszym (w sensie materialnym czy politycznym), ale w sferze wewnętrznej inżynierii dodaje się do niego aromat Nowej Duchowości.

Mamy oczywiście do czynienia z precedensem, gdyż ani religia, ani polityka nigdy nie były w stanie zjednoczyć pod swoim sztandarem całego świata musząc się w swoich próbach pociągać do autorytaryzmu i przemocy. To udało się dopiero współczesnym korporacjom dzięki magnetycznej sile brandu (personalizowanej przez logo) i całkowitemu oddaniu mnożeniu pieniędzy, oczywistej realizacji postulatów mistycyzmu New Age.

Ta wizja nigdy by się jednak nie ziściła, gdyby nie pojawienie się na planszy kolejnego gracza – mass mediów (pozostających od zawsze pod patronatem Hermesa, trickstera komunikacji) nie wspominając o podpisaniu stosów tajnych, pół-tajnych i zupełnie jawnych traktatów, umów prawnych, uchwał, statutów, ustaw i innych dokumentów, pozwalających na wykorzystywanie państw, społeczeństw i rynków lokalnych do własnych celów.

Poza areną polityczno-społeczną korporacja musiała jednak zmienić także układ na bazowej płaszczyźnie indywidualnych wdruków (jak uczył nas w końcu doktor Reich, to co uważamy za indywidualne, bywa także polityczne) posługując się subtelną sztuką warunkowania kulturowego. Jeśli podstawowy wdruk monoteistyczny polegał na zakazywaniu swobodnej aktywności seksualnej przekierowując zgromadzony orgon do żywienia konstruktu Egregora (w wypadku chrześcijaństwa zmory Jezusa Chrystusa), a zasadniczy wdruk demokratyczny polegał na wmawianiu tego, iż mozoł głosowania w wiosenną niedzielę jest lepszy niż dobra, orgonalna zabawa w łóżku z koleżanką, pomimo tego że w zasadzie służyć ma głównie dalszemu żywieniu grupy publicznych biznesmenów, wydających twoje własne pieniądze na dziwki, hotele i spanie do 12 w południe (czyli podtrzymywaniu status quo), to wdruk korporacyjny polegałby na wykorzystywaniu orgonu do podtrzymywania wizji wspinania się na drabinę, wiodącą zarówno insajderów, jak i autsajderów do materialnego nieba.

W korporacyjnej wizji życia, pracowników mają przechodzić ciarki w obliczu przedłużającej się w nieskończność i dającej coraz więcej wyzwań pracy. W nagrodę ma ona dawać swoim wyznawcom materialne spełnienie i społeczny prestiż, a także wizję uczestnictwa w solidarnej, duchowej misji i poczucie jedności, zaprojektowane na wzór kultów religijnych przez korporacyjnych guru, praktykujących jogę zarządzania.

Wiele z dużych koncernów całkowicie przyswoiło już sobie bowiem efekty badań nad kultami i grupami społecznościowymi, z których wynika, że ich członkowie szukają tam przede wszystkim utraconego w kulturze współczesnej poczucia tożsamości. Tą tożsamość konstruuje się zatem zarówno dla swoich pracowników, jak i ofiar rynkowej gry mając nadzieję na permanetne wprowadzenie jej do obrotu kulturowego.

Korporacja z tym ostatnim krokiem wchodzi już na poziomy jungowskie i stara się sama konstruować archetypy. Tu chciałaby oczywiście zastąpić archetyp Wielkiej Matki stylizując się na postać rogu obfitości, Świętego Graala i złotego runa w jednym. Korporacja chce być niebem tu i teraz, na które można sobie jednak zapracować oddaniem i lojalnością. Nie ma w tej wizji grzechu, ale nie ma też niebezpieczeństwa indywidualnego odkrywania uniwersum.

Mamy zamiast tego solidną dawkę około New Age’owego utopizmu, wymieszaną z praktycznymi aplikacjami zdobyczy neuropsychologii i dokładny system inżynierujący jednostkowe pragnienia. Byłaby to całkowicie niegroźna zabawa, jednak te piękne korporacyjne wizje „uczestnictwa w tworzeniu ziemskiego absolutu” niosą treści nie będące niczym więcej niż piramidowym kultem, obliczonym na optymalizację zysków i wywołanie poczucia całkowitej tożsamości swoich poddanych z cybernetycznym Molochem, który żeby przeżyć musi odżywiać się krwią i ciałem całych ludzkich społeczeństw.

Korporacja tworzy zaiste idealną piramidę jednostek, oddanych stresującej i mozolnej pracy, poddawanych systemowemu planowi meta programowania. W ten sposób właśnie stworzona zostaje cała warstwa ludzi przejawiających te same syndromy na całym świecie. Są oni niezwykle optymistyczni, a jednocześnie odseparowani od rzeczywistości, przyjacielscy, a jednocześnie wyniośli, zapracowani, a jednocześnie wyluzowani.

Wydają się także nie wierzyć w Boga, ale przejawiają religijny wręcz kult dla własnej pracy i swojej korporacji… innymi słowy, większość z nich balansuje na granicy kontrolowanej schizofrenii, z menadżerami średniego i wyższego szczebla wciągającymi za duże ilości kokainy na pierwszym miejscu. Mimo, że znaczna część oddaje się w szpony diabła dobrowolnie („Przecież w życiu liczą się tylko pieniądze”), „ci którzy nie mieli innego wyjścia” zazwyczaj kończy w ten sam sposób. Piramida to bowiem całość, składająca się z połączonych w swoim zadaniu jednostek (jakkolwiek masońsko by to nie zabrzmiało). Koniec końców ta budowla chce oczywiście pochłonąć cały świat rozszerzając się w poziomie dzięki kampaniom marketingowym, lobbingowym (czyli także marketingowym) i sponsoringowi (czyli innemu rodzajowi marketingu).

Oczywiście wizja ta nie jest niewidoczna, jak chciałoby wielu z korporacyjnych CEO i wspomagających ich europejskich i amerykańskich polityków. Z paranoicznych otchłani Internetu, publikacji ostatnich lewicowych intelektualistów oraz tekstów gwiazd muzyki punkowej i hiphopowej, dochodzi nas bowiem głos o maszerującym bezlitośnie N.W.O. (New World Order) – nowym światowym porządku, który całkowicie zrenegocjuje stopień jednostkowego uczestnictwa w polityce krajów członkowskich do minimum likwidując także wszystkie instytucje, sprzyjające społecznej kontroli korporacyjnych planów. Gdy konstrukcja będzie gotowa, my mamy już nie mieć żadnych narzędzi, pozwalających na protest, bunt czy też zmianę. Ile w tej wizji możemy znaleźć rzeczywistych dowodów na poparcie takiej tezy? Okazuje się, że wcale niemało, gdyż N.W.O. niejedno ma imię.

Douglas Rushkoff przedstawia nam w Life Inc. kilka bardzo trzeźwych argumentów pisząc o pierwszej z międzynarodowych umów, które miały się odbić na życiu połowy naszego globu, przedstawianej zazwyczaj w podręcznikach historii jako PLAN NAPRAWY ŚWIATA: Przewidując potrzebę ustanowienia post kolonialnego, światowego porządku, Alianci wysłali swoich delegatów na spotkanie w hotelu, w Bretton Woods, New Hamshire, w 1944, w celu stworzenia nowego, globalnego systemu monetarnego. Stany Zjednoczone znalazały się w pozycji, pozwalającej na wywarcie nacisku z powodu bycia wojskowym zbawcą i jedną ekonomią przemysłową, która mogła promować własny system fiskalny: wolne rynki i monetarne przywództwo.

Wszystkie waluty miały zostać podporządkowane dolarowi, a świat miał cieszyć się z wolnych rynków, których beneficjentem miały być Stany Zjednoczone, jako że zysk miał zostać skierowany do wzrostu ekonomii tego kraju. Na spotkaniu ustanowiono Międzynarodowy Fundusz Walutowy, dano zrąb Bankowi Światowemu i położono podwaliny pod międzynardowy pakt handlowy, który został wprowadzony w życie pięćdziesiąt lat później przez George’a Herberta, Walkera Busha i Billa Clintona jako Światowa Organizacja Handlu.  

Korzenie solidnie już dzisiaj utwierdzonego, międzynardowego systemu bankowo-kredytowego i handlu międzynarodowego znaleźć więc można w zasadzie w umowach, zawartych u kresu II Wojny Światowej przez Francję, Wielką Brytanię i Stany Zjednoczone. W praktyce głównie te trzy ekonomie skorzystały na zawartych umowach, dla ich rozwinięcia podporządkowano sobie jednak niemal cały świat.

Niestety, dopiero teraz zaczynamy tak naprawdę rozumieć globalne koszty powojennego okresu boomu gospodarczego w krajach Zachodu, z którego cała Europa Wschodnia, jak i większa część świata zostały przynajmniej na pięćdziesiąt lat całkowicie wyłączone. Budzące się do niezależnego życia afrykańskie i azjatyckie kolonie, które mogły się wreszcie wyzwalać ze względu na upadek militarny ich opresorów, zostały w tym okresie zaprzęgnięte do realizacji wzniosłego planu ekonomicznego na mocy wielo milionowych pożyczek, których egzekucja została poddana przy okazji absolutnej, korporacyjnej kontroli.

Jak pisze także Rushkoff: W końcu, jak w restauracji zadłużonej u mafii, cały kapitał produkcyjny i zasoby skończyły w kieszeni zagranicznych korporacji i przeznaczone do eksportowania całej swojej produkcji jako sposób spłacenia pożyczek. Usługi i instytucje publiczne zostały przejęte przez zagraniczne korporacje i obrócone w pieniądz. Bank Światowy służy jako rekin pożyczkowy, finansujący korporacyjne misje na rachunek krajów rozwijających się, podczas gdy MFW stał się szalonym komornikiem, wspieranym przez armie krajów bogatych i ich agencje wywiadowcze.

Dalej zaś czytamy: Światowa Organizacja Handlu, utworzona w końcu w 1995, służy za świadectwo, jak uniwersalnie akceptowane stały się te praktyki w krajach rozwijających się – i jak bardzo uzależniona jest od nich nasza chwiejna ekonomia. To nie była republikańska czy demokratyczna idea, ale korporacyjna mentalność, która cierpliwie czekałą na akceptację. Szerokie protesty, organizowane przez najróżniejsze grupy rzeczników ochrony środowiska, aktywistów związkowych i wszystkich tych, którzy rozumieli jeden lub więcej argumentów za takim protestem, zostały wyśmiane przez większość amerykańskich, brytyjskich, francuskich i niemieckich mediów jako robota wolno myślących, brudnych i niedoinformowanych jednostek, przestraszonych globalną przyszłością.     

Korporacyjna wizja przyszłości wydaje się pełna brudui znacznie lepiej zdawalibyśmy sobie z tego sprawę, gdybyśmy znali wszystkie sekrety przeszłości i teraźniejszości tj. spekulacje walutą, zatruwanie środowiska, fałszowania ekspertyz nakowych, przekupywanie polityków, finansowanie zamachów politycznych, maczanie rąk w produkcji kokainy i heroiny oraz resztę smrodu spod sterty gówna.

Nie wychodzą one niestety na jaw za często, gdyż są zatrzymywane przez filtr korporacyjnych mediów, których interesem jest podbudowywanie fałszywej wizji rzeczywistości i pokazywanie jej przeciwników w niesprzyjającym świetle – ośmieszanie ich jako bandytów, chuliganów, narkomanów i ludzi, balansujących na granicy zdrowia psychicznego. Innymi słowy, „urabianie im gęby”, prowadzące do społecznej dyskredytacji i wywoływania wobec nich strachu i wrogości, niczym wobec trędowatych. Wszystko zaś w desperackiej próbie zachowania władzy społecznej.

Żyjemy w erze hipermedialności, w której jedyną „prawdą” jest prawda wizerunku. Fakty są czymś znacznie gorszym niż fałszerstwo, a obiektywizm czymś znacznie bardziej pokrętnym niż skrajny relatywizm. Jako, że wizerunek jest jedynym kryterium rzeczywistości, tak więc ten kto nad nim panuje, klonuje go i przetwarza, staje się Wielkim Reżyserem, sprzedającym społeczeństwom wygodną dla korporacyjnego modelu wizję. Nie ma w niej wojny o przyszłość, panuje pełna zgoda.

Nie ma też problemów, wszystko jest pod kontrolą. Ciepli, korporacyjni ludzie  dobijają w niej interesów ze skorumpowanymi politykami przejmując kontrolę nad naszym życiem przy pełnym aplauzie publiczności obserwującej to niczym telewizyjny reality show. Kto bowiem jest w stanie powiedzieć Bogu wszechmocnemu „NIE”? W nowej religii masowej hipnozy, działającej poprzez medialne msze i konsumpcyjne pielgrzymki, spowiedź działa tylko na płatny abonament.

Koniec świata i po sprawie     

Rok 2012 zbliża się z każdym miesiącem. Każdy kolejny film fabularny, dokumentalny i następna strona internetowa, stworzona przez ludzi zastanawiających się jak przeżyć ten ostatni dzień na Ziemi, przypadający 21 grudnia, przynosi nam kolejną dawkę memów ostatecznego zagrożenia, fatalnego końca, zagłady i apokalipsy. Czy już czas gromadzić jedzenie w puszkach, budować schron przeciw atomowy i zakopywać karnistry z benzyną w ogrodzie? A może poczekać jeszcze rok?

Strach zamienia się powoli w fascynację, ta zaś w oczekiwanie spełnienia, które staje się z kolei nową religią. Jak uczył nas bowiem doktor Reich, pod pragnienim któremu odmawia się gratyfikacji, kryje się zazwyczaj autorytarny kult, poddający swoich wyznawców memetycznej kontroli. W tym wypadku byłby to pop-kult stworzony ad hoc przez przemysł kulturowy, który korzystając z koniunktury wylewa z siebie na rynek kolejne kultowe produkty. Trzy lata do końca świata to przecież dużo, dużo pieniędzy.

W roku 2009 liczba pop kulturowych memów, związanych z apokalipsą, Dniem Sądu Ostatecznego, zagładą Ziemi, końcem cywilizacji czy jakkolwiek inaczej nazwalibyśmy tą wizję upadku, urosła do maksimum. Nie trzeba tu daleko szukać, jeśli zaaplikujemy bowiem wirologię i memetykę do świata cyber-kultury, naturalnym kanałem rozprzestrzeniania się każdej info-bomby będzie społeczna transmisja.

Wideo na temat nowego filmu o przepowiedni Majów, zamieszczone na YouTube, zostanie rozesłane przez komunikatory tekstowe i Skype’a do przyjaciół, a także zagnieżdzone w news feedzie na Facebooku czy pasku komentarzy na korporacyjnych portalach informacyjnych, skąd pójdzie na blogi, a stąd do gazet i telewizji. Te z kolei produkując informację sprowokują prawem feedbacku jeszcze większe zainteresowanie. Leżąca u podłoża tego zjawiska hiperdystrybucja, będąca zasługą samych użytkowników, stwarza przy tym iluzoryczne wrażenie, że informacja powiela się sama.

Warto właśnie w tym miejscu odwołać się do słów wielkiego wizjonera sieci, cyfrowego libertarianina i znanego teretyka mediów, Marka Pesce, który wyróżnia dwa rodzaje medialnej dystrybucji informacji: dystrybucję góra-dół i hiperdystrybucję. Z pierwszego typu korzystają telewizja, radio i gazety, z drugiego Internet. Dystrybucja góra-dół, to jednostronne, hierachiczne przekazywanie spreparowanej informacji, zaś hiperdystrybucja to informacja rzucona w przestrzeń, poddawana samplingowi, przeróbkom, weryfikacji, stylizacji, a także prowokująca cały strumień narracji, oscylującej wokół jej przekazu. Typowym przykładem hiperdystrybucji są dyskursy YouTube’owe, składające się z dialogów filmów video, uploadowanych do serwisu, wokół których tworzy się tymczasowa kultura interpretacji – internetowa tożsamość dialogowa, naganiająca bardzo często gigantyczną liczbę odsłon.

Trudno sobie wyobrazić, jak potoczyłyby się losy „memu końca świata”, gdyby nie Internet, umożliwiający szybką i wielostronną komunikację, roznoszący go niczym wirusa. Cyberprzestrzeń bywa znacznie bardziej chaotyczna niż media nadawcze, a przy tym dokonuje się w niej naturalna alchemia informacyjna, wynosząca na powierzchnię informacje najbardziej poszukiwane i potrzebne, które następnie są przesuwane wyżej w rankingu przez użytkowników, co sprawia, że stają się tym samym coraz bardziej dostępne. Jeśli informacja ta będzie gwałtowanie replikowana poprzez media werbalne i wizualne w Internecie, stanie się jednocześnie dominantą, gwarantującą zysk z jej komercjalizacji. Trzy miliardy internautów na całym świecie, żyjące w podniecie informacyjnego przeładowania cyfrą 2012 są ogromnym rynkiem zbytu.

Z tej perspektywy to właśnie feedback kulturowy zdaje się być odpowiedzialny za obecny, maniakalny wylew filmów, książek i komiksów, których tematem jest ostateczny upadek ludzkiej cywilizacji. Infokaliptyczne analizy Terence’a McKenny mieszają się w nim z astrofizycznymi wynikami badań aktywności słonecznej, przepowiedniami Nostradamusa i rozpowszechnianą wszędzie przepowiednią kalendarza Majów.

Z boku kroczą cyberpunkowe wizje upadku demokracji społecznej oraz fuzji człowieka i technologii (wielką falą przelewające się przez kulturę japońską) oraz echa Watchmen Alana Moore’a i hollywoodzkie produkcje z zawalaniem sie drapaczy chmur na głównym planie. Sukces finansowy jest główną miarą wiarygodności wszystkich wizji i przepowiedni. Gdyby nie można było na tym trendzie zarobić, wciąż pozostawałby on w cieniu internetowych nisz, gdzie dyskutowany byłby zaledwie przez garstkę okultystów i parapsychologów. Tak się jednak składa, że wielkie wizje rodzą się w cieniu, a na światło słoneczne są wyciągane przez biznesmenów, czujących w nosie zapach świeżej gotówki.

Przy okazji nadchodzącego roku 2012 pod wschodzącą gwiazdą znajduje się przede wszystkim ruch survivalistów, którzy traktują tą datę z największą powagą jednocześnie nie chcąc biernie czekać na bieg wypadków i przygotowując się do konfrontacji. W sieci wykwitają strony, przyciągające osoby, mające nadzieję na przetrwanie końca świata dzięki kolektywnej akcji. W pragnieniu tym może się jednak kryć coś więcej niż tylko instynktowny odzew na zbiorowe pranie mózgu.

Być może ludzie chcą w ten sposób odzyskać utracone poczucie jedności społecznej. Jak pisze słusznie Douglas Rushkoff w znakomitej książce Life Inc.: Nasza przerażająca obsesja zagładą może być śladem czegoś znacznie mniej apokaliptycznego – czegoś, co pozwoli nam na wyrwanie się ze świata, podporządkowanego korporacjom. Jeśli skomplikowane łańcuchy dystrybucji dóbr i schematy ekonomiczne, które służą nam do zaspokajania zapotrzebowania na pożywienie, ubranie, schronienie i troskę o własne dobro przestaną działać, czy będziemy w stanie wytworzyć zdolność zapewnienia sobie i innym tych podstawowych potrzeb? Czy mamy przyjaciół wśród rolników, żeby prosić ich o plony? Czy mamy cokolwiek jako członkowie ich rozszerzonej wspólnoty do zaoferowania w zamian?

Rushkoff słusznie zwraca uwagę, że fascynacja zagładą może być także formą głębokiego pragnienia powrotu do utraconej harmonii społecznej i bezpośredniej łączności z naturą, od której oderwała nas kultura miejska, cywilizacja industrialna i rozpad społeczeństwa rozumianego jako kolektyw jednostek połączonych ze sobą realizacją wspólnych funkcji życiowych. W tym wypadku  fascynacja nadejściem roku 2012 może być rzeczywiście rozumiana jako kontratak zbiorowej podświadomości, kierującej nas na przywrócenie naturalnej homeostazy. Pragnienie to wydaje się przy tym na tyle poważne, że jest w stanie zjednoczyć mrowie ludzkie wokół ogólnej idei – służy więc samo w sobie jako akumulator tożsamości.

Kolejne rozwiązanie znajdujemy dzięki teorii narratywnej mediów. W łonie jej rozważań wysuwa się tezę, iż do zadań narracji należy m.in. eksperymentowanie z różnymi wcieleniami kultury, a więc także scenariuszami jej rozwoju. Narracja biorąca sobie za główny temat koniec wszelkiej kultury jest wprost idealnym polem do jej podsumowań, a przede wszystkim do uprawiania wszelkiego rodzaju apokryficznej apokaliptyki. Dużo tu miejsca dla wyobraźni, spekulacji, fantazji i eksplorowania mrocznych pokładów zbiorowej nieświadomości.

Przy okazji apokaliptyka takiego rodzaju daje nam niezwykle silny materiał na temat zjawisk z zakresu psychologii zbiorowej i jej relacji do pop kultury, która okazuje się najsilniejszym zwierciadłem ludzkich emocji ery hipermedialności dając możliwość werbalizacji i wizualizacji wszelkich wariantów narratywnych. Monetyzacja tego potencjału wydaje się oczywiście idealnym zadaniem dla jednostek, potrafiących śledzić wyłaniające się w info sferze trendy i zamieniać je w narracyjne artefakty – pop kulturowe pomniki memetyczne.

Mimo całego bagaża teorii, która może tłumaczyć fenomen roku 2012, znaleźć możemy także zupełnie realne przyczyny wzrastającej popularności memów apokalipsy. Jednym z nich jest światowy kryzys systemu ekonomicznego, drugim spór o zmiany klimatyczne, a jeszcze innym dynamiczny przyrost wymiany informacji i związane z nim poczucie utraty stabilności narracyjnej, wykorzystywane przez międzynarodowe korporacje.

Każde z tych zagadnień kryje w sobie niczym chińskie pudełeczko, wiele warstw, odzwierciedlających w pewien sposób polifonię stanowisk. Nie istnieje jedna prawda, być może nie istnieją nawet dwie. Czy wzrost temperatury jest skorelowany ze wzrostem CO2 w atmosferze czy jest wprost odwrotnie? Ma to jedynie znaczenie w kontekście decyzji politycznych, jako że nauka przestała być samodzielną dziedziną i związana została stalowymi więzami z potrzebami rynku.

Łatwość manipulowania opinią publiczną staje się z roku na rok coraz łatwiejsza w związku z tym, że pływamy w coraz większym morzu informacji, którego nie są w stanie ogarnąć już nawet najwięksi naukowcy. Preparowanie „prawdy medialnej” stało się więc, jeśli wierzyć naszym kochanym elitom politycznym, słuszną koniecznością. Sprzeczności występują w obecnym stadium wyłącznie w Internecie, ale żeby do nich dotrzeć trzeba poświęcić dużo czasu.

Weryfikacja wielu danych stała się więc przywilejem mniejszości, a opinia publiczna musi zadowalać się głównie prawdą przepuszczaną przez gatekeepera. Dochodzi obecnie do takich paradoksów, że pewne grupy interesów lobbują na rzecz rozwiązania, wymierzonego w ich dobro nie mając nawet o tym pojęcia. Jak rozgryzła już bowiem 50 lat temu CIA, najlepszym agentem jest jednostka, która zupełnie nie zdaje sobie z tego sprawy.

Ze względu na upadek znaczenia społecznej kontroli nad procesami informacyjnymi „zawartość prawdy” można w tej chwili mierzyć jedynie w procentach. Ten dziwny proces entropii informacyjnej, zachodzący w kulturze współczesnej, w pracach teoretyków mediów, antropologów i okultystów bywa czasem określany jako „wojna informacyjna” ze względu na decydującą rolę, którą można odegrać stając się „opiekunem ostatecznego filtra informacji”.

Taki filtr może być jednak nałożony tylko poprzez wprowadzenie nowego rodzaju autorytaryzmu i zdelegalizowanie wszystkich innych środków przetwarzania informacji. Czy wyobrażacie sobie Noc Kryształowych Noży w cyberprzestrzeni – ostatniego miejsca swobodnej wymiany myśli? Z każdym miesiącem jest do niej coraz bliżej. Zawalające się budynki jedynie odciągają uwagę od procesów, zachodzących w tle.

Do serca weźcie sobie słowa Marka Pesce, który pisze: NIE WIERZCIE IM. Oni widzą co się dzieje. Oni wiedzą, że są bliscy utraty kontroli nad globalną mediasferą, że korporacje medialne, które pomogły im stać się niewzruszonymi potęgami, nie będą znaczyły chuja za dekadę. Oni się boją. Tak więc starają się zdelegalizować wszystko w próbie uszczelnienia luk swojej władzy.

Gdzie zastanie was koniec świata? W łożku? W pubie? W samochodzie? Przy komputerze? Gdziekolwiek przyjdzie wam zmierzyć się z tą informacyjną bombą, pamiętajcie że każdy koniec jest jednocześnie nowym początkiem, a medialny strach przede wszystkim paraliżuje wszelkie działanie, które jest kluczem do przejęcia władzy nad własnym umysłem w Nowej Erze Światowego Chaosu.

Conradino Beb

Londyn, styczeń 2010

Tantra, porno i szamanizm, czyli wywiad z Annie Sprinkle

Annie Sprinkle jest znana głównie jako prostytutka oraz gwiazda filmów porno, która przeistoczyła się w performerkę i seks guru. Multum seksualnych możliwości odkrywała przez wiele lat w perwersyjnych seks klubach Manhattanu, a także dzięki rolom w setkach filmów hardcore porno, poprzez udział w których osiągnęła status postaci legendarnej i zasłużyła sobie na takie tytuły, jak: „Królowa Perwersji”, „Matka Teresa Seksu”, „Shirley Maclaine Wyuzdania” oraz „Renesansowa Kobieta Porno”. Jako ekshibicjonistka, która po prostu lubi seks, pozowała dla każdego większego i mniejszego magazynu sex & fetish, jaki tylko istnieje, a także była „Zabawną Dziewczyną z Fotografii” w magazynie National Lampoon przez dwa lata.

Pomimo tego, że przez całe swoje życia Annie była osobą bardzo kreatywną, ostatnio pokazała się z zupełnie nowej strony, jako „post-porno modernistka”, tworząca specyficzny rodzaj eklektyczych, feministycznych i seksualnie zorientowanych mediów. Jej ostatni, jednoosobowy pokaz jest po części autobiografią, po części parodią przemysłu pornograficznego, po części edukacją seksualną, a po części także magicznym, seksualnym i ekstatycznym rytuałem. Jest potężny, popularny oraz bardzo kontrowersyjny. Po dwudziestu dwóch latach poświęcania swojego życia na naukę, łączącą się z doświadczeniem wszystkiego, co było tylko możliwe w kwestii seksu i seks roboty, Annie stała się szczególnym rodzajem ekspertki. Napisała trzysta artykułów związanych z tematem seksu, jak również autobiograficzną książkę, zatytułowaną Annie Sprinkle: Post-Porn Modernist. Wyprodukowała i wyreżyserowała także kilka filmów instruktażowych, wśród których znajduje się lesbijski klasyk, The Sluts and Goddesses Video Workshop, or How To Be a Sex Goddess in 101 Easy Steps.

Była też zapraszana na wykłady przez wielu muzeów, uniwersytetów oraz centrów leczenia holistycznego, łącznie z takimi prestiżowymi instytucjami, jak: Columbia University, Museum of Modern Art, Wise Woman ‚s Center, New York University oraz New Museum of Contemporary Art. Niektóre z tematów wykładów, które prezentowała to: „Rozkosze, profity i polityka kobiet – seksualność w latach ’90”, „Święte Technologie Seksualne”, „Kosmiczna Świadomołć Orgazmu” oraz „Sekrety Świętej Dziwki”. Stacja HBO nakręciła dwa programy na jej temat. Annie posiada tak wpływową osobowość, że ktoś stworzył nawet o niej serię komiksową.

Poglądy Annie na temat seksualności zmieniły się jednak radykalnie w połowie kariery, kiedy nadeszła plaga AIDS, a zainfekowany został jej kochanek (mimo tego, że choroba nie dotknęła jej samej). Kiedy zaczęła praktykować całkowicie bezpieczny seks, nauczyła się że nie chodzi w nim tylko o energię połączonych ciał i elektryczne spazmy genitaliów, ale także o wymianę energii. Jej praca stopiła się więc konsekwentnie z długą tradycją dbania o zdrowie, dobre życie i duchowy rozwój poprzez medytacyjną i seksualną unię.

Annie przeszła też metamorfozę w bardziej wielowymiarową inkarnację – Anyę, zainspirowaną archetypem świętej prostytutki oraz Bogini. Jej celem stało się zapanowanie nad źródłem orgazmicznej energii. Obecnie, Annie prawie zakończyła pracę nad długometrażowym dokumentem o orgazmie, Orgasm Scrapbook. Tworzy także talię o nazwie Pleasure Activist Playing Cards, złożoną z fotografii kobiet, które sama robiła przez wiele lat, a także reklamuje własne, designerskie dildo o nazwie Sacred Sex Tool. Eksperymentuje z monogamią, „seksem zen”, grą w tożsamości kulturowe, a także trenuje psa swojej dziewczyny – Hillary’ego, żeby dawał jej rozkosz oralnie. Annie posiada duże, ciepłe serce i bardzo słodkiego ducha. Wydaje się być kompletnie pozbawiona wszelkich śladów winy odnośnie seksualnołci, choć w skrytości ducha jest nieco wstydliwa.

Jest optymistyczna, zabawna, zmysłowa i wydaje się być osobą szczęśliwą, zawieszoną często na skraju orgazmu. Rebecca przeprowadziła z nią wywiad 1 listopada 1992 w domu jej rodziców, w Granada Hills, w Południowej Kalifornii, w którym Annie dorastała i który odwiedza od czasu do czasu. Dom był bardzo zwyczajny, raczej konserwatywny i nic nie stwarzało nawet pozoru, że to miejsce wyprodukowało właśnie Annie Sprinkle.

Przeprowadzaliśmy wywiad w ogródku koło basenu. Kiedy weszła jej matka, Annie szepnęła: – „Cich… Nie chcę, żeby usłyszała rozmowę o moim życiu seksualnym. Robię się od tego nerwowa”. Przeprowadziliśmy więc z nią kolejny wywiad w Maui, na Hawajach, 26 lipca 1993. Kiedy tylko rozpoczęliłmy wywiad, Annie powiedziała, że musi przestać, ponieważ musi doprowadzić się do orgazmu. Tak więc wyłączyłem dyktafon, a ona poszła do drugiego pokoju i włączyła swój wibrator. Wróciła pięć minut później z uśmiechem na twarzy. „Okay” – powiedziała – „Teraz możemy zaczynać.” (David Jay Brown)


David: Annie, skąd wzięło się twoje zainteresowanie seksem i w jaki sposób twoje wczesne dokonania wpłynęły na późniejszą ścieżkę kariery?

Annie: Jesteś obecnie w Granada Hills, w miejscu w którym dorastałam. To bardzo purytańskie miejsce i opanowane przez heteroseksualizm – nie byłam w ogóle świadoma żadnej seksualności, kiedy byłam dzieckiem. Jedyną rzeczą, która mnie naprawdę kręciła, był basen, jednak nie byłam żadnym zmysłowym, pełnym seksu dzieckiem, bo była to dla mnie taka wielka tajemnica. Czuję pewien smutek, że cały ten czas właściwie zmarnowałam. Mogłam się wtedy przecież dobrze zabawić (śmiech).

David: Czy wiesz jakie są źródła twoich zainteresowań?

Annie: Zainspirowały mnie oczywiście dwie rzeczy: ignorancja i strach. Budziłam się często rano i chciało mi się sikać. Miałam chyba orgazmy. Pełen pęcherz naciskał mi na łechtaczkę czy coś w tym rodzaju., tak więc połączyłam sikanie z erotyzmem. (Wiesz, że łechtaczka jest teraz znacznie większa. Zgodnie z feministycznym punktem widzenia, łechtaczka jest dużą strukturą – prawie tak dużą jak penis) Wtedy nastąpił w moim życiu okres kompletnej pustki. Bardziej skupiona byłam na menstruacji. To było coś niezwykle przerażającego. Wszystkie moje pytania były związane z tym tematem i nie miałam pojęcia o seksie. Słyszałam trochę na placu zabaw w szkole, ale to właściwie wszystko.

Rebecca: Więc nie było żadnej edukacji seksualnej, która prowokowałaby do rozmów?

Annie: Nie, nie było. Był zarodek i komórka jajowa – biologia seksu, ale zupełnie nic praktycznego! Kiedy odkryłam, jaki wspaniały jest seks, dostałam szału. Straciłam dziewictwo w wieku siedemnastu lat i pomyślałam: „To wspaniałe, każdy musi się o tym dowiedzieć. Dlaczego nic się na ten temat nie mówi?” (śmiech) Sądzę, że utrata dziewictwa była jednym z najszczęśliwszych dni w moim życiu (śmiech). Rok później zostałam prostytutką i było to dla mnie kolejne szczęśliwe wydarzenie. Kiedy odkryłam seks, pomyślałam: „Muszę się o tym dowiedzieć więcej, bo to najwspanialsza rzecz na świecie.” Stało się to dla mnie głównym celem życia.

Rebecca: Dlaczego stosunek do seksu jest tak wypaczony? Czy sądzisz, że jest to skutek uboczny chrześcijałstwa, czy też znasz jakieś inne czynniki?

Annie: Sądzę, że jest to główny powód. Chrześcijaństwo stało się także przyczyną tego, że seks uważano za niebezpieczny dla kobiet i traktowano go jako źródło władzy. Sądzę, że kiedy kobiety wyrażają swoją moc seksualną, niezwykle przeraża to mężczyzn. Z tego powodu seks został częściowo stłumiony. Oczywiście mówi się też o chorobie – to bardzo niebezpieczna rzecz (śmiech). Tak więc seks jest z jednej strony groźny, jednak z drugiej jest totalnym wyzwoleniem, wolnością, radością i ekstazą.

Rebecca: Co sądzisz, jakie są najgorsze, społeczne konsekwencje kultury, która wypiera się zarówno ciała, jak i wolności seksualnej?

Annie: Wojny, uzależnienie od narkotyków, samobójstwa, samotność, choroby skóry, rak, przemoc, gwałt.

Rebecca: Pryszcze (śmiech). Więc uważasz seks za fundamentalny dla zdrowego życia?

Annie: Tak. Tłumienie go wywołuje w ludziach szaleństwo. Cały strach i ignorancja na ten temat są zdumiewające. Ale mimo wszystko jest to część zabawy.

Rebecca: Część zabawy? (śmiech)

Annie: Wiesz, to taki ogromny temat. Niewiarygodnie wielki.

Rebecca: Wydaje się, że seks był postrzegany ze znacznie większą swobodą w latach ’60. Potem nadeszła era AIDS i zapalił się sygnał alarmowy, do czego doszła jeszcze cała wrogość fundamentalistów wobec homoseksualizmu. Czy sądzisz, że AIDS spolaryzowało sprawę wolności seksualnej tak ostro, że pozostała mała nadzieja na konstruktywną dyskusję obydwóch ze stron?

Annie: Sądzę, że to normalne. Istnieje wahadło wolności i represji, które wznosi się i opada nad seksem, jak też nad wieloma innymi rzeczami. Jednak teraz, z powodu AIDS, seks jest uważany za groźniejszy niż kiedykolwiek wcześniej. To się jednak nie uda. Seksu nie można zamieść pod dywan. Ta sprawa dotyczy każdego. Zawsze patrzę na pozytywną stronę każdej sprawy. Oczywiście istnieje wiele stron, ale w kwestii seksu dzieje się wiele wspaniałych rzeczy. Masz więcej wolności, jeśli chodzi o bycie gejem czy lesbijką niż kiedykolwiek wcześniej. Idziesz do szkoły średniej, a tam hasają te wszystkie, malutkie lesby.

David: W Kalifornii jest to wprawdzie widoczne, ale niezbyt odzwierciedla to rzeczywistość w całych Stanach Zjednoczonych.

Annie: Nie mam pojęcia. (śmiech)

Rebecca: Dotknęły cię ataki fundamentalistów po ich powrocie do gry?

Annie: Faktycznie, widać ich sprzeciw, ale np. z powodu Jesse Helmsa jest teraz więcej seksualnie zorientowanej sztuki niż kiedykolwiek wczełniej. Spójrz na Madonnę. Nie napisałaby swojej książki gdyby nie ten konserwatywny zgiełk. Sprzeciw fundamentalistów sprawia, że rzeczy przybierają interesujący obrót – tak włałnie ma być.

David: Jakie są pozytywne aspekty fenomenu AIDS? Mówiłaś o ludziach, którzy coraz częściej deklarują swój homoseksualizm, czy są jakieś inne?

Annie: Masz prezerwatywy za darmo (śmiech). Jest z pewnością więcej wartości rodzinnych. Sądzę także, że mamy więcej miłości, ciepła i intymności. Ludzie rozszerzają swoją koncepcję na temat tego, czym jest seks, a to już moja praca. Myślę, że kluczową sprawą jest przejście przez kryzys związany z AIDS, aby wciąż rozkoszować się seksualnością.

Rebecca: Jakich innych aspektów świadomości seksualnej nauczasz?

Annie: Zasadniczo uczę postrzegania seksu jako energii – przechodzenia ponad winą i wstydem, a także nauki silniejszego skupienia się na energii i intymności niż na samych częściach ciała. Uczę także tego, jak gospodarować tą energią bez popadania w frustrację.

Rebecca: Powiedziałaś, że nawet myślenie o seksie może wzmocnić twój system odpornościowy. Czy miałaś osobiście takie doświadczenia?

Annie: Jak najbardziej. Jestem straszną zwolenniczką używania seksu jako narzędzia uzdrawiania. W testach naukowych zostało udowodnione, że samo myślenie o seksie sprzyja rozwojowi zwalczających chorobę neuropeptydów.

Rebecca: W jaki sposób doświadczasz leczniczej mocy seksu? Jest taka historia w jednym z wywiadów, która mówi o tym, jak uratowałaś życie mężczyźnie, mającemu atak astmy poprzez zrobienie mu laski.

Annie: Rzecz, o której wiedziałam podświadomie od samego początku. Oczywiście, kiedy zostawałam prostytutką, wiedziałam że leczę ludzi w fajny sposób. Używam tego na wiele sposobów. Na przykład, kiedy miałam kilka lat temu operację dziąsła, środki przeciwbólowe nie skutkowały, a moje dziąsło bolało. Czułam się jak gówno, wyglądałam jak gówno, a seks był ostatnią rzeczą, na którą miałam ochotę. Miałam transseksualnego kochanka, który wchodził pod kołdrę i rozpalał moją łechtaczkę językiem do orgazmu – doskonale pomagało. Nie czułam wtedy żadnego bólu i zaczynałam się uśmiechać. Skutkowało lepiej niż jakikolwiek inny środek przeciwbólowy.

David: Tuż po orgazmie, produkcja endorfin w organizme bardzo się zwiększa – to jak heroinowy odlot.

Annie: Byłam w Tijuanie jako nauczycielka na pewnym warsztacie. Pewna kobieta podeszła do mnie z mocnym bólem głowy, miała potworną migrenę. Miałam wibrator, więc zaprowadziłam ją do pokoju. Wsadziła sobie wibrator do pochwy i rozluźniła mięśnie, po czym skierowała energię seksualną prosto do głowy. Miała orgazm, który przebił się przez głowę i zniwelował całkowicie ból. Ta kobieta przyszła, żeby wziąć udział w warsztacie seksualnym i nauczyła się jak leczyć migrenę! Dałam jej wibrator jako prezent (śmiech).

Rebecca: Czy sądzisz, że to ten sam rodzaj uzdrawiania, który pojawia się podczas praktykowania T’ai Chi i Xi Gung?

Annie: Tak, ale musi być świadomy. Ludzie są totalnie nieświadomi jeśli chodzi o seks.

David: Większość ludzi jest nieświadoma wszystkiego. (śmiech)

Annie: To jak rysowanie obrazka. Każdy może go narysować, ale ty możesz trenować i wykształcić warsztat. Będziesz wiedziała, że jeśli narysujesz go w taki sposób, będzie wyglądał tak, a nie inaczej.

Rebecca: Czy dyskryminujesz coś z szeregu: chi, kundalini, prana – czy też uważasz wszystkie te nazwy za zewnętrzne aspekty energii seksualnej?

Annie: W sumie lubię używać wszystkich nazw (śmiech). Sądzę, że istnieją subtelne różnice, ale nie jestem pewna, w jaki sposób miałabym je zdefiniować. Taoiści mogliby przeżywać orgazmy w łonie lub w sercu. Kiedy tylko potrzebowaliby leczenia, mogliby osiągać orgazm. Kiedy miałam pięciominutowy orgazm, był to odpowiednik sześciomiesięcznej terapii w szpitalu.Wciąż jestem mocno zainteresowana tym tematem i ciągle go świadoma. To totalna zmiana świadomosci. Byłam w Nowym Jorku na jeden dzień, ale byłam kompletnie zmęczona. Miałam tego fantastycznego kochanka, jednak przy moim zmęczeniu zupełnie nie miałam nastroju. Skończyliśmy uprawiając seks, a po dziesięciu minutach przedzierania się przez to wstrętne wykończenie, zostałam uleczona. To jest prawdziwe uleczanie, ale seks ma niestety tak złą reputację, że ludzie nie mogą w to uwierzyć.

David: Jakie są twoje odczucia na temat związku pomiędzy seksem i śmiercią w sztuce i muzyce?

Annie: Sądzę, że ma to związek z poddawaniem się i oddawaniem kontroli. Myślę o śmierci w pozytywny sposób, ponieważ śmierć jest dla mnie prawie jak kolejny, seksualny dreszcz. Aktualnie czekam na nią. Można na to także popatrzyć inaczej, że ten związek istnieje, ponieważ seks jest związany z ciałem, tak samo jak śmierć – nie jest to coś, co możesz kontrolować. Każe nam się być ludźmi zawiłymi, intelektualistami trzymającymi ręce na wodzy, a seks każe nam stracić ta kontrolę, poddać się, umrzeć w pewien sposób… tak ma być. (śmiech)

Rebecca: Ogłosiłaś, że byłaś „świętą prostytutką” dwadzieścia jeden lat. Wielu ludzi miałoby problem z zestawieniem tych dwóch słów razem. Jaka jest różnica pomiędzy twoją profesją, a stereotypem zwykłej prostytucji?

Annie: Sądzę, że w pewien sposób wszystkie prostytutki są święte, ale dla mnie osobiście, bycie świętą prostytutką oznacza, że jestem świadoma leczniczych właściwości seksu. Miałam wiele szacunku dla siebie, mojej pracy i moich klientów. Czułam, że jestem nauczycielką, matką, kochanką i uzdrowicielką.

Rebecca: Czy z początku byłaś naiwna w kwestii tych idei?

Annie: Pewnie. Jednak od samego początku o nich wiedziałam. Określenie „święta prostytutka” jest obecnie częścią świata prostytucji, a to wspaniałe. Nowe pokolenie prostytutek robi z tej idei użytek przejmując pałeczkę i biegnąc przed siebie. Zaczynamy dostrzegać wreszcie piękne, święte miejsca, które stwarzają prostytutki praktykujące uzdrawianie seksualne.

David: To był jeden z pierwotnych kierunków prostytucji na Dalekim Wschodzie. Święta sztuka erotycznej przyjemnołci.

Annie: To prawda. Z drugiej strony jedna rzecz jest dla mnie jasna – nie każda kobieta może zostać prostytutką. Potrzebujesz specjalnego talentu. Jest w tym pewna jakość kobiecej seksualnołci. Nic mnie nie łączy z uzależnionymi od cracku prostytutkami, których nie interesuje seks.

Rebecca: Czy masz na myśli to, że spotykasz kobiety, które zostały prostytutkami z powodu seksualnej winy lub też wyłącznie dla pieniędzy, czy też z innych powodów, a teraz tego nienawidzą? Takie, które zainspirowały się twoim przesłaniem i zamieniają teraz swój upadek w coś pozytywnego?

Annie: Po tym, jak mnie spotykają, wiele z nich myśli o wycofaniu się z seks biznesu, podczas gdy wcześniej intensywnie o myślały o brnięciu dalej. Zwykle dobrze się z tym czują. Doradzam wyjście z całej sprawy, jeśli się to komuś nie podoba. Na pewno potrzebujesz specjalnego talentu, aby otworzyć swoją prywatną część na świat zewnętrzny. Musisz mieć pewną dozę szczodrości, miłości i zaufania.

David: Czy nie jest do tego potrzebny jednak pewien rodzaj dysocjacji i oderwania?

Annie: To postrzeganie większości ludzi. Mówię jednak, że to nie zawsze tak wygląda. Czasem z desperacji i braku pieniędzy może to jednak wyglądać inaczej.

Rebecca: Wielu ludzi zachowałoby się cynicznie słysząc prostytutkę mówiącą: „Kocham to, co robię” i pomyślałoby: „Nie ma mowy, ona musi coś ukrywać.”

Annie: To z pewnością kurewsko ciężka praca. Musisz mieć ogromny ładunek cierpliwości, ogromny ładunek współczucia. Musisz obcować z ciężkim gównem. To jak pójście na wojnę – jesteś w strefie walki. Żyjesz w społeczeństwie, które jest mizoginistyczne i pełne seksualnej winy, ale zgadzasz się na to gówno. Musisz być naprawdę silna, a jeśli nie jesteś, wtedy stajesz się nędzna. Może cię to wciągnąć. Porównuję to często z zawodem pielęgniarki. Widzisz mnóstwo smutku, rzeczy potworne. Obcujesz z ludźmi, którzy nie mają dla ciebie żadnego szacunku i którzy traktują cię jak gówno.

Dla mnie, jedno na cztery doświadczenia, było nędzne, jedno na sto totalnie do dupy i może pięć na tysiąc, to był totalny koszmar. Ale setki były wspaniałe, darzyły czymś obydwie strony, były zbawienne. Naprawdę lubiłam wewnętrzną intymność, po prostu lubiłam seks. Nawet ten nędzny seks był dla mnie intrygujący. Byłam szczęściarą, nie uważam, że wszystkie prostytutki są podobne do mnie. Większość z nich strasznie tego nienawidzi, choć sądzę, że kochają w jakiś sposób tą nienawiść. Sądzę, że każdy tworzy to czego pragnie w pewien sposób.

David: Jaki związek dostrzegasz pomiędzy duchowością i seksualnością i jak opisałabyś twój duchowy system wierzeń?

Annie: Kiedy mój kochanek zachorował na AIDS, zaczęliśmy odkrywać duchową stronę seksu. Zaczęliśmy medytować, robić afirmacje, leczyć za pomocą energii rąk – wszystkie te narzędzia łączyliśmy z naszą seksualnością. Kiedy jestem w stanie seksualnej ekstazy, czuję się najbardziej duchowo, czuję największą jedność, największy odlot, czuję się najbliżej tego, co odczuwam jako swoje prawdziwe wnętrze – Boską Jaźń. Czuję się najspokojniej i jestem najbardziej przepełniona miłołcią. Byłam w kilkunastu ashramach, robiłam kilkanaście różnych rodzajów duchowych praktyk, ale nigdy nie czułam się tak duchowo, jak w momencie gdy jestem pogrążona w głębokiej, seksualnej ekstazie. Nawet dragi nie mogą mi tego dać.

David: Kiedy czujesz połączenie ze całym wszechświatem?

Annie: Tak. Kiedy dotykam najwyższej świadomości czy też innych wymiarów lub sposobów istnienia lub udaję się daleko poza moje ciało. Zaczynam widzieć przebłyski, dostrzegać istnienie innych rzeczy na świecie poza rozmowami telefonicznymi, pracą i kawałkami papieru. Wychodzę daleko poza ciało i wkraczam w wymiar magiczny – istniejący poza czasem. Nie jestem od tego ekspertką. Nie wiem tak naprawdę, co robię, wiem po prostu, co czuję. Nie mam wielu przewodników w tej podróży, po prostu eksperymentuję. Naprawdę nie wiem czym jest duchowość. Gdybym studiowała teologię, byłabym z tym pewnie bardziej zaznajomiona. Teraz zaś opisuję moje myśli, choć mogę się mylić. Wiem, że dużo się jeszcze muszę nauczyć.

David: Co z innymi systemami: szamanizmem, pogaństwem, tantrą, archetypem Bogini? Jak włączyłaś je do swojej pracy?

Annie: Zdaję sobie sprawę, że im dłużej trenuję wchodzenie w seksualną ekstazę (trochę jak psy Pawłowa), moje ciało staje się coraz bardziej związane z tym, czym ma w tym stanie być, tak więc mogę w nią wejść w mgnieniu oka. Moje życie seksualne jest teraz lepsze niż kiedykolwiek przedtem, ponieważ otworzyłam się głęboko na przyjemność. Mogę skakać z A, B i C od razu do Q. Czuję, że mam to we krwi i w każdej chwili jestem bardziej świadoma energii seksualnej, pulsującej w moim ciele, a także tego iż wszystko na świecie posiada swoją seksualność.

David: To brzmi jakbył zawsze była na krawędzi orgazmu.

Annie: Kiedy mam dobry dzień, czuję się jakbym uprawiała miłość przez cały czas.

Rebecca: Większosć New Age’owców ma tendencję do pomijania roli ciała, a ty łączysz seksualność z wieloma aspektami popularnej świadomości New Age – słyszy się o tobie jako o „Shirley MacLaine Porno”. Czy postrzegasz to jako część swojej misji, działanie które jest mostem pomiędzy New Age, a przyziemnymi aspektami duchowości?

Annie: Widzę siebie jako inspirację dla ludzi, którzy mają porzucić stare wyobrażenia o seksie i zacząć iść w awangardzie, eksperymentować i bawić się. To jak, popieprzymy się z aniołami? Po prostu spróbujcie, a zobaczycie co się stanie. Lubię New Age, bo jest zabawny. Lubię zachowywać się dziwnie i niecodziennie, robić dziwaczne rzeczy. Wiele ludzi jest tak skrępowanych tym, co mogą o nich pomyśleć inni ludzie w sensie seksualnym, że nie lubią zachowywać się dziko i głupio, w szalony sposób.

Rebecca: Czy spotkałaś się z dużym sprzeciwem wobec twojego przesłania?

Annie: Raczej nie odczuwam tego bezpośrednio. Po tym, jak zrobiłam warsztaty „Learning Annex”, odezwały się setki telefonów z narzekaniami, że to było trochę za dużo.

David: Na co narzekali?

Annie: Demonstrowałam orgazmy energii na podłodze. Nie miałam wtedy majtek. Pomyślałam: „Pies to jebał, to w końcu wykład porno, same kobiety, jaki więc problem?” Tak więc falowałam bez majtek (śmiech). Uczę je, jak znaleźć punkt G i mówię: „OK, kto chce spróbować?” Ktoś włożył lateksowe rękawiczki i zaczął go szukać w innej kobiecie. Nikt nic nie mówił, nie odebrałam żadnej negatywnej reakcji, ale ludzie zaczęli narzekać, więc nie mogłam tego więcej robić.

Rebecca: Jakie pozytywne zmiany zaszły w kobietach na skutek twojej pracy?

Annie: Wiele. Dostaję listy, w których kobiety piszą, że pomogłam im uświadomić sobie, że seks to coś więcej, niż myślały dotychczas lub w których dziękują mi za przywrócenie im kobiecości. Sądzę, że wznosi to ludzi na inny poziom, a niektórzy dostają sporą dawkę inspiracji. Niektórzy podchodzą do mnie potem i są niezwykle wdzięczni.

Rebecca: Czy sądzisz, że konfrontacja kobiety ze swoją seksualnością powinna przejść w coś więcej, w celebrowanie, to zaś może wzmocnić jej świadomość tego, iż nie tylko może ona przejąć kontrolę nad własnym życiem, ale także zaprowadzić zmiany w świecie?

Annie: Ludzie, którzy uwalniają swoją seksualnołć, wiedzą najlepiej, czego chcą w życiu. Pracowałam w salonie masażu na Manhattanie. Pewna kobieta, chasydzka Żydówka, przyszła do mnie z czwórką dzieci. Pracowała w sklepie konfekcyjnym i miała ogromne piersi. Była naprawdę zmieszana, a do mnie należało pomóc jej się odnaleźć. Była naprawdę przerażona. Stało się tak, że opuściła swojego męża, ponieważ traktował ją jak gówno. Skończyła na uroczym zajęciu bycia prostytutką. Zarabia masę forsy, ma niezwykły apartament i kocha seks. Nigdy nie kochała się z nikim poza swoim mężem. Wzięła się w garść i nie przyjęła nigdy więcej od nikogo żadnego gówna. U mnie samej wzmocniła się zaś świadomość tego, że mam pewną wiedzę na temat seksualności i seksualności innych ludzi, że pozbyłam się całkowicie strachu i wstydu, co uczyniła mnie szczęśliwszą i silniejszą osobą.

Rebecca: Tradycja społeczna, której doświadczała kobieta, o której mówisz, w której służy ona jedynie zaspokajaniu potrzeb seksualnych mężczyzny, znacznie się zmienia. Czy sądzisz, że wielu mężczyzn czuje się przez ten fakt zagrożonych?

Annie: Niektórzy tak się czują, zaś niektórym z tym dobrze. Kobiety narzekają teraz na swoje orgazmy, a jeśli facet nie jest w tym najlepszy, to strasznie przykre. Inni mężczyźni doskonale się czują będąc z kobietą, która wie, czego pragnie i o to prosi. Mimo tego na każdym z moich warsztatów pada pytanie: „W jaki sposób zadowalasz mężczyzn?”

Rebecca: Czy sądzisz, że wiele kobiet czuje, że w jakiś sposób nie zasługują na seksualną satysfakcję?

Annie: Oczywiście, jestem ciągle zdumiona tym, jak mało ludzie wiedzą. Nie wiedziałam o tym, jak sporo sama wiem, dopóki nie zaczęłam nauczać. Pojawił się też strach. Obudziłam się w zeszłym tygodniu drżąc, tak byłam wystraszona. Uświadomiłam sobie, że dałam ostatnio cztery warsztaty, a poziom strachu, który się pojawił, przeraził mnie. Robiłymy mnóstwo praktyk oddechowych, pracowałyśmy z energią seksualną, która porusza emocje i oczyszcza z blokad. Są też oczywiście ludzie strasznie niepewni swoje wiedzy na temat ciała. Seks to sfera bardzo emocjonalna, ale to sprawia, że jest interesujący. Uwielbiam robić te warsztaty, ponieważ kiedy pracuję z energią seksualną, dostaję się do miejsca, gdzie siedzi banda kobiet, które doskonale wyczuwają się nawzajem i które wszystkie mają otwarte serca.

Rebecca: Mówisz o pozbyciu się pojęcia „dobrej dziewczyny” i „złej dziewczyny”. Do czego się to odnosi?

Annie: Jeśli nie czuję, że seks jest zły, nie czuję także, żeby zły był promiskuityzm. Nie jestem przywiązana do pojęcia zła i dobra. Wyznaję zasadę: „Nie czyń sądów, nie rób porównań i rób tylko to, czego potrzebujesz do zrozumienia.” Sądzę, że pasuje to doskonale do seksu. Nie czyń żadnych sądów na temat tego, co chcesz zrobić, nie porównuj tego z postępowaniem innych ludzi i wymaż swoją potrzebę rozumienia. Dlaczego masz ochotę iść z tą osobą? Nieważne – idź na całość!

David: Miałaś przez jakiś czas transseksualnego kochanka, hermafrodytę. Eksperymentowałaś z płcią kulturową, jakie są więc twoje przemyślenia na temat androgynii?

Annie: Mój kochanek był kobietą, która stała się mężczyzną, operacyjnie został hermafrodytą. To nowa opcją dla ludzi. Jest to jedna z najwspanialszych spraw, jakich doświadczamy żyjąc w latach ’90. Androgynia – tak powinno być. Mój nowy kochanek jest totalnie androgyniczny. Myślę, że to piękne.

Rebecca: Czy sądzisz, że ten trend dopiero się rozwija – więcej zróżnicowania w seksualnej płci kulturowej i mniej granic pomiędzy nimi?

Annie: Tak, więcej zróżnicowania. Widzisz mężczyzn ubierających się, jak kobiety, noszących małpie buty, a kobiety ubierające się, jak mężczyźni, tyle że z fałszywymi rzęsami. Teraz wszystko jest pomieszane, co bardzo mi się podoba. Dildo z paskiem (strap-on) jest oczywiście używane przez wiele osób do gier z płcią kulturową. Kobiety przypinają sobie te duże fiuty – to wspaniałe. I naprawdę wiedzą, jak ich używać (śmiech). To takie prawdziwe. I oczywiście one nigdy nie miękną. Moja przyjaciółka Trash jest naprawdę dobra w posuwaniu. Kobiety są generalnie tak samo dobre w posuwaniu, ale ona z dilda z paskiem zrobiła cudo. Jej fiut jest totalnie prawdziwy, ssę go jak prawdziwego i czuję, że ona też czuje wszystko to, co czuję ja sama. To piękne. Technologia poszła do przodu. Kiedy pierwszy raz zagrałam w filmie porno, dilda były przywiązywane dzięki elastycznym paskom i strasznie się obsuwały. Wynaleźli je mężczyźni, ale teraz to kobiety projektują te niezwykle piękne, skórzane rzeczy na pasku.

Rebecca: Czego nauczyły cię różne związki z różnymi płciami na temat różnic pomiędzy kobietą, a mężczyzną?

Annie: Przez długi czas zajmowałam się tylko mężczyznami. Kochałam się z kobietami tylko w filmach i trochę w sytuacjach poza płacowych. Nie interesowało mnie to aż nie poczułam, że nagle zakochałam się w kobiecie, a moje serce zaczęło bić do rytmu. To doprowadziło mnie do wniosku, że ludzie niekoniecznie muszą być homo czy hetero. Możesz być jednym przez pewien czas i nagle polecieć totalnie w drugą stronę. Teraz totalnie kocham kobiety. Inną rzeczą, która naprawdę pociągnęła mnie w stronę kobiet było spotkanie kobiety, która była wspaniałą kochanką i wiedziała wiele o lesbijskim seksie. Jest wiele rzeczy w lesbijskim seksie, o czym nie miałam pojęcia. Czasem, kiedy jestem z kobietą, naprawdę wychodzi ze mnie pierwiastek męski, a czasem żeński. Kobiety są znacznie bardziej miękkie, co jest właśnie rzeczą, która z początku mi się nie podobała – potem zaś stało się elementem, który w nich pokochałam. Kobiety są znacznie bardziej uwodzicielskie. Naprawdę wiedzą znacznie lepiej od mężczyzn, jak tańczyć ten taniec, podczas gdy oni sami są znacznie prostsi. Kobiety mają znacznie więcej twarzy – nie można ich przyprzeć do muru. Nie sądzę jednak, żebym mogła generalizować na temat różnic pomiędzy kobietami i mężczyznami, ponieważ jest tak wiele przedstawicieli mężczyzn i tak wiele przedstawicielek kobiet.

Rebecca: Czy o to chodzi w tych związkach – o zachęcenie tych różnych person do wyjścia na zewnątrz i zabawianie się na scenie?

Annie: Tak. Nie chcę być monogamiczna, ponieważ kiedy jestem z inną osobą, daje to totalnie odmienny impuls różnej części mnie samej. Kiedyś próbowałam i było miło, nie mam nic przeciwko temu. Jednak moim celem jest uzyskanie wiedzy na temat wszystkiego, na temat mojej seksualności i seksu na świecie, tak więc nie mogę. Miałam jeden związek przez siedemnaście lat, tak więc mam pojęcie na temat tego, czym jest długoletni związek, kocham jednak także krótkie związki i wiele z nich wynoszę.

David: Jak postrzegasz wpływ technologii na seks w przyszłości?

Annie: Technologia wibratorowa jest fascynująca. Każda kobieta powinna mieć dobry wibrator, szczególnie taka przed orgazmiczna – to rzecz kluczowa dla nauki. Oczywiłcie seks przez telefon miał wielki wpływ. Odrodzenie głosu prawicy miało wiele wspólnego z seksem przez telefon. Po raz pierwszy w historii, miliony ludzi na dzień dyskutowały o swoich seksualnych fantazjach zupełnie szczerze i otwarcie z powodu anonimowości. Sądzę, że zakwitły nowe, ekscytujące światy. Byłam też z facetami, którzy są naprawdę zainteresowani seksem przez telefon i kiedy uprawiasz z nimi seks, to czujesz się jakbył naprawdę rozmawiała przez telefon – to trick, klient – byłam zdumiona, ponieważ bardziej lubią seks przez telefon niż ten rzeczywisty. Byli totalnie oddzieleni od fizycznych aspektów pieprzenia i ssania.

Więc jestem pewna, że w pewien sposób, technologia zabierze nas daleko lub odwróci uwagę od pewnych, pięknych aspektów seksualności, ale pewnie także coś doda. Poczułam w sobie ten dźwiękowy wibrator z migającymi światełkami, który wibruje w takt muzyki. Wydawał mi się wibratorem dla całego ciała, a doszłam dzięki niemu mając przepiękne, tantryczne, seksualne doświadczenie – konkretna maszynka. Doszłam do obejmującego całe ciało, energetycznego orgazmu – totalnego poddania, totalnej ekstazy, totalnej apetyczności. Było to jedno z moich najlepszych dołwiadczeń seksualnych. Wtrąciło mnie w głęboki, medytacyjny trans, w który możesz wejść poprzez seks, ale który zabiera mnóstwo czasu. Mogło mi to zabrać kilka dni, ale weszłam w niego i poza niego w przeciągu półtorej godziny.

David: Jaką rolę pełnią w ewolucji seksualnołci środki psychedeliczne?

Annie: Zażywałam psychedeliki głównie będąc dziewicą. Kiedy byłam młodą hipiską w Tucson faktycznie to robiłam, ale nie byłam jeszcze świadoma swojej seksualnosci. Rozgrzewam się dopiero do wzięcia niektórych psychedelików. Przez jakiś czas waliłam heroinę jako część moich eksploracji seksualnych. Wiem, że święte prostytutki zażywały mnóstwo dragów. Nie robiłam tego jednak w dużym stopniu, ponieważ szkodzi to ciału, a ja waham się w kwestii robienia rzeczy, które pozbawiają mnie energii.

David: Czy znalazłaś jakieł podobieństwa pomiędzy szczytowym doświadczeniem na LSD i szczytem seksualnej ekstazy operując na poziomie świadomości?

Annie: Tak. Jest powiązanie. Kiedy jestem w stanie seksualnej ekstazy i wstaję, by spojrzeć na księżyc, mam psychedeliczne doświadczenie księżyca. Nie wiem czy to działa w drugą stronę, ale chyba tak.

David: W ten właśnie sposób Timothy Leary spopularyzował LSD – łącząc je z seksualnym uniesieniem i otwarciem zmysłów.

Annie: To prawda. W seksie chodzi o zmysły. Obok łóżka mam ołtarz ze wszystkimi rodzajami zmysłowych przedmiotów. Rozwinęłam swoją koncepcję seksu, aby zawierała wszelkie rodzaje zmysłowości. Pływanie jest dla mnie ogromnie seksualne.

David: Jakie ogólne możliwości widzisz w przyszłej ewolucji świadomości seksualnej?

Annie: Chciałabym, żeby była stosowana w szpitalach, a także chciałabym zobaczyć ludzi, którzy byliby trenowani w seksie, w celach terapii emocjonalnej. Na razie jest to dla terapeuty wciąż tabu, żeby włożył w kobietę palec i uwolnił ją z bloków – jednak chciałabym to zobaczyć. Widzę seks z kosmitami, a także więcej seksu aniołami. Widzę wszędzie wielu seksualnie oświeconych ludzi. Widziałam te młode, pełne seksu dzieci – grupę ludzi, którzy są wysoko rozwinięci seksualnie. Na pewno widzę dużo technologii. Wirtualna Rzeczywistość brzmi niezwykle interesująco – jest holograficzna. Na pewno pomoże tu technologia, umożliwiająca kontrolę urodzin.

Rebecca: Czy masz definicję pornografii? Czy jest to dla ciebie nic nie znaczący termin w tym sensie, że używa go wiele osób?

Annie: Nie posiadam takiej definicji. Pornografia jest ogromnym polem.

Rebecca: Czy widzisz jakąkolwiek wartość cenzury?

Annie: Nie sądzę, żeby seks był dla każdego. Mówię o subkulturze seksualnie rozwiniętych jednostek w sensie wysoko rozwiniętych naukowców, jednak nie każdy zamierza być wysoko rozwiniętym naukowcem. Widzę wartość cenzury w tym sensie, że pobudza ona zaangażowanie, pasję. Kiedy poszłam na studia i pokazałam swoje filmy, każdy o tym mówił, stało się to nudne. Preferuję jakiś stopień kontrowersji. Zaczynam dostrzegać sens niedoskonałości na świecie.

Rebecca: Czy sądzisz, że cenzura może pomóc w ochronie ludzi?

Annie: Nie. Nie postrzegam tego w taki sposób. Mogę jedynie mówić o własnym doświadczeniu. Wyzwoliłam własną seksualność, byłam wyuzdana, złamałam każde społeczne tabu, dotyczące seksu, jakie tylko można złamać i czuję, że wyszłam z tego zwycięsko. Nigdy nie zostałam zgwałcona, nigdy nie złapałam żadnej śmiertelnej choroby i jestem wolna od problemów z seksem, które ma wiele ludzi.

Rebecca: Co z ludźmi, którzy mieli problemy seksualne?

Annie: Sądzę, że molestowanie seksualne i gwałt są spowodowane negatywny podejściem do seksu naszego społeczeństwa; to zwykłe odbicie rozwoju seksualnego społeczeństwa. Postrzegam gwałt jako rzecz seksualną. Sposób, w jaki ludzie wyrażają swoją seksualność, jest pełna winy i wstydu, a także przemocy i nienawiści.

Rebecca: Czy czujesz, że istnieje powiązanie pomiędzy sposobem, w jaki seks jest pokazywany w mediach, a czynami seksualnymi tj. gwałt?

Annie: Sądzę, że każdy człowiek na świecie chce być zdrowszy, mieć więcej zabawy, więcej ekstazy, mieć się z czego śmiać, być kochany, być dotykany. Czy nie tego chce każdy? Moja praca polega na dawaniu przykładu, ale nieuchronnie poprzez bycie tą osobą jestem stale pytana: Co z gwałtem? Co z molestowaniem? Co z dziecięcą pornografią? Wciąż jestem pytana o całe to gówno, a ja stoję tu po prostu próbując być w ekstazie. Dlaczego tak jest? Po prostu mnie to fascynuje. Gdziekolwiek pojadę, ludzie mówią o bólu i cierpieniu.

Rebecca: Być może ludzie mówią o tym, co jest im bliskie.

Annie: Dlaczego nie chcą rozmawiać o ekstazie i orgazmach? Wiem, że przemoc w telewizji może powodować przemoc, ale chciałabym zobaczyć więcej pornografii w telewizji, która sprawia przyjemność. Większości ludzi seks nie sprawia przyjemności. To, co mnie przeraża w molestowaniu dzieci, nie jest samo molestowanie, ale fakt że nauczyciel nie możesz dotknąć trzynastoletniej dziewczynki w ramię. Żeby rozmawiać na temat molestowania dzieci, trzeba kontynuować to molestowanie i tworzyć go jeszcze więcej – to daje ludziom pomysły. W mojej książce, molestowanie dzieci nie jest uczeniem ich masturbacji.

David: To coś, o czym ciężko nawet rozmawiać – nauczanie dzieci czerpania satysfakcji ze swojej seksualności.

Annie: Nie lubię niektórych rzeczy, ponieważ nie jestem przekonana, że seks jest zły. W tradycji Amerykańskich Indian, kiedy dziecko zaczynało się interesować seksem, wysyłano je na naukę do starszego członka plemienia, z którym uprawiało seks, kiedy zostało do tego przygotowane. Ludzie są przerażeni pomysłem uprawiania seksu ze zwierzętami. Nie chciałabym skrzywdzić psa, ale nie widzę niczego złego w uprawianiu seksu z psem.

Rebecca: Oczywiście kluczową frazą jest tutaj twoje zdanie: „Kiedy zostali do tego przygotowani”. Jest duża różnica, jesli ktoś lub jakies zwierzę zostaje zmuszone do oddania się aktowi seksualnemu niezgodnie z ich wolą.

Annie: Poszłam na terapię i wpadłam w szał, krzyczałam, a teraz spoglądając na to z perspektywy czasu, naprawdę czerpałam przyjemność z rzeczy, na które krzyczałam. Jestem za przyjęciem wszystkich najgorszych dołwiadczeń seksualnych i uczynienia ich doświadczeniami edukacyjnymi.

Rebecca: Czerpałaś z nich przyjemność wtedy czy też czerpiesz z nich przyjemność w retrospektywie?

Annie: Cały czas czerpię z nich przyjemność. W seksie nie ma pomyłek, to doskonałe narzędzie do nauki nawet najpodlejszych, najgorszych, najbardziej koszmarnych dołwiadczeń. Sądzę jednak, że wszystkie z nich są częścią życia. Nie boję się śmierci, boję się utyć. To mój najgorszy lęk. Nigdy nie musiałam być prostytutką. Zawsze byłam ąwiadoma tego, że mam mnóstwo innych opcji. Niektóre prostytutki nie mają wyboru, ale jest ich tyle, co rodzajów ludzi. Sądzę, że kiedy miałam dwadzieścia lat, chciałam żyć niebezpiecznie. Łapałam wiele razy stopa i pakowałam się w niebezpieczne sytuacje. Zawsze byłam jednak w pełni świadoma tego, że wcale nie muszę. Nigdy mnie do niczego nie zmuszano. Jełli byłam na imprezie, wychodziłam z gościem, który wyglądał na najbardziej wkurwionego (śmiech), żeby zobaczyć co się stanie – czy będę w stanie z tego wybrnąć. To była przygoda. Obecnie już tego nie robię, gdyż nie mam takiej potrzeby. Nie jestem także pewna reinkarnacji, choć w mojej głowie zalągł się pomysł, że mogłam być w przeszłym życiu mężczyzną, który skorzystał z przewagi, zgwałcił i zmasakrował wiele kobiet, a ja obecnie płacę karmiczny dług z tego powodu. Jeśli pracujesz jako prostytutka w salonie masażu i widzisz czterech, pięciu gości dziennie, 1/3 z nich będzie mniej niż delikatna. Będą nietaktowni, ostrzy, a czasem agresywni. Jednak polubiłam erotyczny aspekt tego niebezpieczełstwa.

David: Mam trochę kłopot z pojęciem tego, gdyż cała sprawa z erotyką polega dla mnie na zaufaniu.

Annie: To porusza w tobie adrenalinę. To jak oglądanie filmu, który spycha cię na krawędź. To wyzwanie, jak też intryga.

Rebecca: Tak więc sądzisz, że powodem, dla którego ludzie chcą rozmawiać o negatywnych rzeczach jest fakt, że to ich kręci – że jest to odwrócenie zasady przyjemności?

Annie: Może to ten sam powód, dla którego ludzie oglądają horrory.

David: Być może część przyjemności pochodzi z wyzionięcia ducha ze strachu po czym odczucia totalnego bezpieczełstwa – co jest dreszczykiem oglądania horrorów albo odwiedzania parków rozrywki.

Annie: To interesujące. Nauczyłam się, że w seksie najbardziej chodzi o energię, a kiedy dodajesz do tego aspekt brutalny czy aspekt strachu, wyzwala to mnóstwo energii. Sądzę, że ludzie nie wiedzą, jak podnosić poziom energii seksualnej.

Rebecca: Bez tego.

Annie: Dokładnie. Jeśli nie pozostają w brutalnym związku czy nie są zaangażowani w brutalne fantazje. Z tego powodu S&M jest w tej chwili tak popularny.

Rebecca: S&M może być niezwykle terapeutyczny. Używanie symboliki przemocy bez krzywdzenia kogokolwiek.

Annie: Podziwiam ludzi, którzy wchodzą w te brutalne fantazje i się im poddają. Ale mamy bardzo słaby język, przeznaczony do rozmowy o przyjemności i ekstazie – wiemy tylko, jak rozmawiać o przemocy.

David: Bardzo trudno jest napisać książkę, która nie ma jakiegoś elementu przemocy – jest ciężko pozostać przy temacie czystej przyjemnołci, jełli chcesz utrzymać ludzką uwagę.

Annie: Ludzie się nudzą. Większość z nich nie potrafi utrzymać szczęścia przez długi okres czasu.

David: Czy zauważyłaś, że w kulturze istnieje odwrotnie proporcjonalna relacja pomiędzy otwartością seksualną, a występowaniem agresywnych zachowań?

Annie: Australijscy aborygeni mają dobry pomysł. Posiadają system, w którym każda jednostka posiada swojego seksualnego opiekuna. Każdy ma towarzysza, każdy ma kochankę i angażują się także w rytualne gwałty. Po prostu kwestionuję naszą wiedzę na ten temat, która wydaje mi się niewystarczająca. Uświadamiam sobie, że to naprawdę przerażające.

Rebecca: Co sądzisz na temat gwałtu?

Annie: Moją odpowiedzią niech będzie książka Sexual Personae, napisana przez Camille Paglia. Nie wiem nic na temat gwałtu, znam rozkosz. Jeśli jestem na leczeniu kanałowym, włączam rozkosz. Zastanawiam się czy zamiast skupiać się na przerażającym gównie, z którym obcujemy, możemy zerwać z takim myśleniem? Moje życie jest tu przykładem przerobienia tej lekcji. Ścigając prostytucję zawsze aresztuje się tych samych ludzi, ci sami ludzie także zostają zgwałceni. Dlaczego mnie nigdy nie zgwałcono, a moją przyjaciółkę kilka razy? Wierzę, że nasze społeczeństwo całkowicie miesza seks z przemocą i jest to dla niego jeden z rodzajów seksu.

Wielu ludzi pożytkuje swoje doświadczenia gwałtu lub strachu przed gwałtem trzymając je w klatce. Jeśli zostali zgwałceni czy molestowania w wieku pięciu lat, oznacza to automatycznie, że nie muszą odczuwać przyjemności uprawiając seks w wieku dorosłym – jakie to wygodne! Ludzie tak mocno boją się swojej seksualnołci, że użyją każdej wymówki, żeby się nią nie rozkoszować. Ludzie są przerażeni przyjemnością, ponieważ uwiesili się bólu i cierpienia. Jełli chcą wybierać, mogą to mieć – to jakaś opcja. Chodzi mi głównie o to, że nie musisz wybierać bólu, cierpienia i agonii, możesz odczuwać rozkosz, radość i ekstazę.

Rebecca: Nawet kiedy jesteś gwałcona?

David: Znam kobietę, która była gwałcona i niezwykle się tym rozkoszowała.

Annie: Rozmawiałam z wieloma mężczyznami, którzy byli na wojnie, zabijali ludzi, dostawali z tego powodu erekcji i dochodzili z tym do porozumienia. Niektórzy są skłonni do takiego wyboru. Niektóre kobiety pozostają w brutalnych związkach ze swoimi mężami, którzy biją ich przez cały czas, ponieważ lubią ten rodzaj seksu i nie mają pojęcia jak uzyskać dostęp do innego. Próbuję nauczyć ich innego podejścia.

Rebecca: Jakie są najczęstsze problemy, na które natykasz się jako doradca seksualny i szefowa warsztatów?

Annie: Oczywiście są to kobiety, które zostały przygniecione przez coś okropnego, co wydarzyło się w ich przeszłości, z czym nie mogą sobie dać rady. Mówię wtedy, zapomnij o tym, idź na terapię, wylecz się z tego, ale przede wszystkim zabawmy się dobrze razem. Pokazuję im, że niekoniecznie trzeba się nad tym rozwodzić. Jesteśmy kulturą negatywnie nastawioną do przyjemności. Przeciętna długość stosunku to dwie minuty. Na uniwersytecie rozmawiam na przykład jak mieć fantastyczny orgazm, a ludzie chcą rozmawiać głównie o gwałcie, molestowaniu dzieci i dziecięcej pornografii – to ich ulubiony temat!

Popatrz na wiadomości. Nikt nie chce oglądać ludzi, spędzających dobrze czas, chcą widzieć krew, szczątki i przemoc. Gwałt nie jest dzieckiem pornografii, gwałt jest sprawą wyboru na pewnym poziomie. Jeśli w Biblii obrywają ci sutki, jesteś wtedy świętą, ale jełli przeżywasz przyjemność, jesteś hedonistką. Nie jesteś w porządku jełli cały czas świetnie się bawisz. Hedonistka, nimfomanka – to są terminy negatywne.

David: Dlaczego jesteśmy tak negatywnie nastawieni do przyjemności, co sądzisz?

Annie: Myślę, że to ludziom naprawdę odpowiada.

David: Ale każdy jest ciągnięty w stronę rozkoszy i odrzuca cierpienie – od zwierząt do najprostszych żywych organizmów.

Annie: To nieprawda. Sądzę, że wakacje są tak blisko ekstazy, jak ludzie tego chcą, a nasze społeczeństwo jest w potrzasku, tak więc masz je przez tydzień w ciągu roku. Sądzę, że w bólu jest wiele podniecenia i ekscytacji. Byłam dominą przez kilka lat. Eksplorowałam moje mroczne fantazje i wchodziłam w nie głęboko przez kilka lat bez wielkiego zastanowienia. Byłam w kilku sytuacjach, w których mogłam zginąć. Łapałam kiedyś stopa i zatrzymało się pięciu gości. Dali mi dragi i wzięli na pustynię, gdzie mieliśmy wielką orgię i wiedziałam, że jeśli mi się to nie będzie podobać, będę miała nienajlepsze wspomnienia. Tak wiec pogodziłam się z tą przygodą. To zawsze jest interesujące. Teraz rozmawiamy o moich najgorszych doświadczeniach, ale nikt mnie nigdy nie pyta o najlepsze. Ludzie nie chcą wiedzieć, ile miałaś ekstazy.

David: Hej, ja chciałbym wiedzieć. Jakie było twoje najwspanialsze seksualne doświadczenie?

Annie: To było dwa dni temu. (śmiech)

David: Co sądzisz na temat utrzymywania dobrego humoru w związku z seksualnością?

Annie: Jestem pełna dobrego humoru. Dobry śmiech wydobywa się z brzucha i jest orgazmiczny. Jednak seks jest dla wielu ludzi przerażający, a jednym ze sposobów radzenia sobie ze strachem jest humor, tak więc moja praca jest naprawdę zabawna. Miałam kochanka, który lubił odcisnąć swoją stopę w czymś, co potem zjadał – naprawdę się tym podniecał. Humor tego rodzaju mi odpowiada. Jako fotografka erotyczna często muszę mówić ludziom, przestałcie się śmiać, ponieważ nie wygląda to erotycznie. Używam dobrego humoru w swojej pracy, ponieważ sprawia to, że lekarstwo łatwiej przechodzi przez gardło. Jednak istnieje także piękno w byciu poważnym.

David: Powiedz nam coś na temat post-porno modernizmu.

Annie: Post-porno modernizm jest terminem, który wymyślił pewien holenderski artysta, a ja go zapożyczyłam. Implikuje on coś, co następuje po porno, coś artystycznego. Dla mnie oznacza to coś bardziej intelektualnego, kreatywnego czy też eksperymentalnego. Coś wyraziście seksualnego, a nie tylko erotycznego. Erotyka to tylko jeden z aspektów seksu. Ogólnie moja praca nie ma dużo wspólnego z erotyką.

David: Na czym więc polega?

Annie: Na wszystkim, o czym wspomniałam. To idee, odkrywanie, feminizm, polityka, eksperymentowanie ze swoim życiem, tworzenie życia. Seks nie zawsze jest erotyczny. Może być także zabawny. Chciałabym znaleźć środowisko, w którym mogłabym się naprawdę skupić na seksualnych eksploracjach, zupełnie jak naukowiec w laboratorium. Robiliśmy to nieświadomie w klubie Hellfire przez kilka lat. Chcę nagrać wideo na temat orgazmu. Jestem totalnie zafascynowana tym tematem. Jest tak mało wiadomości na ten temat, a jest to szczyt przyjemności, jaką kiedykolwiek będzie miała większość ludzi.

David: Dlaczego mieszkasz w Nowym Jorku, podczas gdy Kalifornia jest o wiele bardziej zorientowana na przyjemność?

Annie: Sądzę, że z prostej przyczyny, ponieważ jest to centrum komunikacyjne. To czakra gardła świata. To rodzaj Wielkiego Kanionu, budynki są tu erotyczne. Lubię uczucie bliskości setek tysięcy ludzi – to bardzo intymne. Sądzę, że Nowy Jork jest sexy. Doceniam także naprawdę erotyzm natury, ale dla mnie budynki są naturą, cement jest naturą. Mogę mieć doświadczenie erotyczne z kawałkiem granitu. Jednak boję się robali. Dla mnie przerażajacym doświadczeniem seksualnym byłoby tysiąc, łażących po mnie chujokaraluchów. To byłby gwałt ostateczny.

David: Salvador Dali powiedział, że najbardziej erotycznym dołwiadczeniem, jakie mógł sobie wyobrazić, było pokrycie swojego ciała miodem, nad którym krążyłoby tysiące much.

Annie: O Boże! Też lubię ten rodzaj myślenia. Dlaczego się ograniczać?

Rebecca: Czy sądzisz, że kobiety często stają się uzależnione od grania ofiary?

Annie: Tak, totalnie. Po tej debacie, jaką urządził Jesse Helms na mój temat, każdy mówił: „Och, musisz czuć się okropnie!”, ale nie dałam temu facetowi sposobności do pomiatania mną w żaden sposób!

Rebecca: Czy miałaś dużo do czynienia z cenzurą?

Annie: Każdego dnia. Zostałam kiedyś aresztowana za konspirację, mającą na celu popełnienie sodomii z powodu magazynu, który wydawałam.

Rebecca: (śmiech) To dziwna sprawa, być za coś takiego aresztowaną.

Annie: Wolę nie być ofiarą. Jeśli każdy walczy z próbami zniewolenia, dlaczego wszyscy stają się jeszcze większymi ofiarami?

Rebecca: Nie wydajesz się mieć w sobie dużo złości.

Annie: To zabawne, ponieważ naprawdę się wkurzam. Naprawdę to kocham, to rzecz totalnie orgazmiczna. Naprawdę doceniam fakt, że ktoś mnie wkurza. Sądzę, że kobiety muszą wyrażać swoją złość. Idę ulicą i wkurwiam się totalnie kiedy ktoś do mnie woła: „Malutka, niezłe masz cycuszki!” czy jakiś inny kretynizm. Nie żyję zupełnie w innym świecie, mimo tego że się staram.

Rebecca: Wykonujesz dobrą robotę. (śmiech)

Annie: Staram się tworzyć świat taki, jaki chcę. W tym świecie chcę spacerować po ulicy nago. Chcę widzieć ludzi pieprzących się wszędzie wokół. Kocham patrzeć na ludzi, którzy całują się publicznie. Wiele ludzi tego nie lubi, ponieważ muszą się wtedy skonfrontować z własną seksualnością. Prawda na temat cenzury jest taka, że pornografia każe ludziom konfrontować im się z własną seksualnością. Sama uważam się za istotę, która pomaga ludziom sięgnąć w jej głąb. Jednak wciąż mam przed sobą wiele nauki. Nie kandyduję do miana najlepszej kochanki świata. Twierdzę, że nauczyłam się tylko tyle, ile potrafiłam i pracowałam tyle, ile potrafiłam nad byciem najlepszą kochanką, jaką tylko można być. Nie jestem cudownym dzieckiem.

W dziedzinie seksu jest wiele rzeczy, których nie posiadam, brakuje mi wrodzonych talentów. Pewnych typów energii, pewnych typów ciała, pewnego poczucia rytmu, zdolności, nie mogę też zapinać. (śmiech) Jestem jednak taka wdzięczna za swoją seksualność, bo nie wiem co bym bez niej zrobiła. Jestem po prostu zdumiona faktem, że nie każdy chce działać w pornografii, że nie każda kobieta chce być prostytutką. Mogłyby przynajmniej nauczyć się więcej na temat swojej seksualności – jednak nie chcą. Cieszę się, bo to czyni mnie wyjątkową. Być może poza tą dziwką Madonną, która wchodzi na moje terytorium (śmiech). Moja energia jest dzisiaj dobra, czuję spazmy erotycznej energii, przechodzące przez moje ciało i czuję pomiędzy nami wszystkimi seksualne więzy.

Rebecca: Jak się czujesz udzielając tego wywiadu w domu, w którym dorastałaś?

Annie: Dobrze się z tym czuję. To zabawne, ponieważ trzymałam kiedyś moje zdjęcia porno zupełnie oddzielnie od zdjęć rodzinnych, ale kiedyś zaczęły się mieszać i przestałam wtedy wiedzieć, jakie za chwilę wyciągnę. Sądzę też, że jest to symboliczne odzwierciedlenie tego, co się stało w moim życiu. Kiedyś płaciłam bratu 10 centów albo ćwierć dolara, żeby poszedł spać. Zastanawiam się czy to dlatego zostałam prostytutką, żeby odrobić te wszystkie pieniądze? (śmiech)

Rebecca: Ten wywiad, jak dotąd, prowadzony był głównie z Annie Sprinkle, ale interesuje mnie także rozmowa z Anyą. Jako Anya czy mogłabyś nam powiedzieć jak doświadczasz seksualności i jakie są niektóre z twoich fantazji oraz czym się różnią od fantazji Annie?

Annie: Moją pierwszą myślą jest, żeby przynieść mój wibrator, usunę nadmiar niepotrzebnych myśli. Zatrzymajmy to…

Rebecca: (pół godziny później) Tak więc pytałam czym seksualność Annie różni się od Anyi?

Annie: (śmiech) Seks i orgazm – to sprawia, że czuję się szczęłliwa. Znowu wracam do tego, kim naprawdę jestem. Pomaga mi to usunąć blokady energetyczne, blokady emocjonalne. Używam seksu jako narzędzia, by być bardziej zbalansowaną, bardziej szczęśliwą, bardziej zrelaksowaną osobą. To na podstawowym, codziennym poziomie. Ale używam seksu także na 101 innych sposobów, dosłownie (śmiech). Używam go, by rozwijać się duchowo, aby łączyć się z ludźmi, aby przywracać połączenie ze swoją jaźnią, aby wchodzić w głęboką medytację. To dar, który jest tak samo ważny, jak jedzenie i spanie. Fantazje Annie są wszystkim, może być wieszana i torturowana przez nazistów, jej ciało mogą także lizać setki psów (śmiech). Skończyłam z tym.

Weszłam w głąb swojej perwersyjnej jaźni. Fantazjowałam na temat gwałtu przez jakiś rok i wtedy to się stało. Potem były nazistowskie maszyny tortur przez rok i nagle stało się. Jako Anya nie fantazjuję, raczej wizualizuję. Teraz skupiam się na swoim oddechu, luzuję swój umysł. Jeśli coś wizualizuję, to najczęściej coś o wiele bardziej kosmicznego i większego niż ja sama czy moje ciało. Annie wciąż fantazjuje na temat części ciała, głównie cipek. Jeśli chcę mieć szybki orgazm, myślę po prostu o pięknej cipce, ale Anya nigdy nie pomyłlałaby w taki sposób. Anya wyluzowałaby umysł, zapomniała o ego, skupiłaby się za to na oddechu. Wiem, że fantazjowanie zabiera mnie daleko od osoby, którą jestem, a Anya jest bardziej zainteresowana związkami intymnymi.

Rebecca: Czy stajesz się Anyą czy też obydwie zawsze dzielicie ze sobą scenę?

Annie: Sądzę, że skaczę w przód i w tył. Tak sobie wyobrażam, że pójdę coraz bardziej w stronę Anyi, ale bycie Annie wciąż sprawia mi przyjemność. Moja sąsiadka jest call-girl i bardzo często dzwoni do mnie mówiąc: „Chodź tu do mnie i pokaż mi sztuczkę”. Wtedy zakładam swój kostium Annie Sprinkle i idę wykręcić numer. I naprawdę to lubię – to rodzaj hobby. Im bardziej staję się Anyą, tym częściej orzeźwia mnie bycie Annie przez noc. Naprawdę czuję się mocno związana z obrazem świętej prostytucji, jak wehikuł lub naczynie, służebnica oddana duchowi ekstazy, która ma o tym uczyć, sprawiać że ludzie będą zrzucali swoją winę i wstyd na mnie – że będę brała na siebie ludzkie lęki.

David: Czy czujesz się podłączona do archetypu?

Annie: Ktoś powiedział, że jestem Boddhisatvą pierwszej czakry (śmiech). Może połowę czasu jestem w stanie olśnienia, ale moim celem jest być tam cały czas. W Nowym Jorku mogę spacerować ulicą, kochać się z budynkami, chodnikami i z każdym, kto przechodzi – mogę doświadczać orgazmicznych fal, które płyną przez moje ciało podczas zwyczajnego dnia idąc na zakupy w delikatesach. Nawet gniew może być bardzo orgazmiczny, lęk zresztą też. To dostrzeganie ekstazy we wszystkim. Moje motto to: „Erotyzować wszystko”. Kiedy byłam na Hawajach, pierwszego dnia pływałam w basenie z grupą ludzi, a drugiego dnia powiedzieliśmy wszyscy: „Może trochę magii seksu”.

Nurkowaliłmy z rurką, więc mieliśmy natlenione płuca, zrobiliśmy głęboki wdech, a potem zanurzyliśmy się głęboko, pofalowaliśmy i wynurzyliśmy się. Nie widzieliśmy ryb, a w wodzie byliśmy przez jakieś dwie godziny. Nigdy nie pływałam wcześniej w oceanie i naprawdę się bałam. Zanurkowaliśmy i nagle pojawił się rekin – mój największy lęk! Tak się przeraziłam. Ale to było takie piękne i jak tylko się wynurzyłam, znalazłam w tym strachu erotyzm i życie, które czułam. Kiedykolwiek idę odwiedzić kogoś w szpitalu, kto jest chory, strasznie się podniecam (śmiech).

Rebecca: Camille Paglia twierdzi, że ruch feministyczny postrzega kobiecą seksualność jako coś, co zostało wyeksploatowane przez mężczyzn i zmusiło kobiety do wyrzeczenia się swojej mocy. Jedną z rzeczy, która wydała mi się w twoim pokazie wyzwolicielska, tkwiła w tym, że używałaś w nim seksualności jako samo ekspresji w wielu formach. Jakie reakcje przejawiały feministki i co powiedziałabyś kobietom, które twierdzą że kupujesz fantazje samca alfa i zdradzasz kobiety?

Annie: Doszłam do wniosku, że jest wiele rodzajów feministek. Są takie, które widzą seks w pozytywnym świetle i takie, które go nie lubią. Nie miałam wiele sposobności aby porozmawiać z Kobietami Przeciwko Pornografii. Kiedy zobaczyłam je na ulicy, były zbyt agresywne, żebym mogła się do nich zbliżyć. Spotkałam kiedył na pogrzebie kobietę, która należała do Kobiet Przeciwko Pornografii i poszłyśmy na kawę. Była totalnie nieszczęśliwa. Żyła z matką, nie uprawiała seksu od czterech lat, nie wiedziała czy jest lesbijką czy heteroseksualistką – była wrakiem. Jednak podróżowała w ten sposób po kraju przypuszczalnie broniąc młode kobiety, jak ja, przed diabłami pornografii! Było jasne, że to żart. Są kobiety, wyeksploatowane przez pornografię, które przeciwko temu nie protestują, ale to są kobiety, które nie zaprotestowałyby przeciwko niczemu.

David: Mówisz o kobiecie, której życie było nakierowane na zastopowanie erotyzmu, ale mówisz, że była nieszczęśliwa, ponieważ włałnie erotyzmu jej brakowało.

Annie: Nie wiem czy miała zatrzymać erotyzm? Miała na celowniku diabły pornografii, które powodują gwałt i przemoc. Pracowała w centrum pomocy ofiarom gwałtu przez lata – ktoś faktycznie musi to robić. Jednak ta sama kobieta przyszła na jeden z moich warsztatów. Potem zaczęła postrzegać rzeczy nieco inaczej. Tak jak mówi Camille, kobieca seksualnołć może być eksploatowana przez mężczyzn, jednak tam samo może być eksploatowana i poddawana represjom przez „ruch feministyczny”. Moje kontakty w większości zaciągałam jednak pomiędzy prawdziwymi, seks pozytywnymi feministkami. Oczywiście sama jestem trochę na skrajnym skrzydle, po tej bardziej skandalicznej stronie – jestem pewna że dla wielu z nich jestem problemem. To zupełnie tak, jakbym szła w paradzie gejowskiej zupełnie naga, większość ludzi na paradzie prawdopodobnie by to potępiło.

Biorę dzisiejszej nocy udział w Kongresie Tantry z wieloma najwspanialszymi nauczycielami tantry na świecie, ale wiem że wielu z nich naprawdę nie lubi pokaźnej częłci mojej pracy, ponieważ estetyka jest inna. Seks jest jak obrazek. Są ludzie, którzy używają wodnych farb pastelowych i ludzie, którzy malują duże, czarne kwadraty – każdy ma swój styl seksualnej ekspresji. Niektórzy są seksualnie uduchowieni, a niektórzy to seksualni tradycjonaliści. Są style, które wyglądają szkaradnie, ale w tej swojej szkaradności są piękne. To jak chodzenie po muzeum. Zwykle poznaję seksualny styl danej osoby na pierwszym spotkaniu. Mój styl to eksperyment. Postrzegam siebie jako awangardę. Jestem tą, która próbuje namalować obraz bez kanw (śmiech). Zupełnie jak malarze, nie ma wielkiego zrozumienia dla skrajnych artystów seksualnych, szczególnie w środowisku tradycjonalistów. Na Kongresie Tantrycznym będą na przykład ludzie, którzy zostali inicjowani w pewnej tantrycznej tradycji przekazu razem z jej dogmatami i specyficznymi praktykami.

David: Mówiłaś o sposobie, w jaki patrzą na ciebie, ale jaki jest ten tradycjonalizm z twojej perspektywy? Zbyt poważny, zbyt stoicki czy niewystarczająco wyluzowany?

Annie: Totalnie nie akceptuję tego spojrzenia, ale sądzę, że taki styl jest piękny i konieczny. Podziwiam to, ale czuję że ci ludzie mogą być bardzo arbitralni i że mają uprzedzenia. Nie lubią mojego stylu, ale to jest w porządku.

Rebecca: Jeden z twoich performance’ów był dla mnie niezwykle potężnym przeżyciem. Jaki odzew masz na nie od publicznołci – pozytywny czy negatywny?

Annie: Zwykle otrzymuję pozytywne opinie, ponieważ końcówka performance’u, który robię od trzech lat (chodzi o post-porno modernistkę) jest rytuałem, a jeśli ludzie czują dyskomfort, wtedy zwykle natychmiast opuszczają salę. To ludzie, którym się podoba, wytrzymują do końca. Kiedyś zrobiłam rytuał, podczas którego masturbowałam się wibratorem i nagle usłyszałam kobietę krzyczącą: „Przestań kurwa udawać!” Była naprawdę rozzłoszczona. Leciałam dalej i miałam naprawdę dobre orgazmy (śmiech)! Ludzie czasem oczekują, że przyjdą na mój pokaz i się podniecą, więc najczęściej słyszę: „Naprawdę podobał mi się twój pokaz, ale nie był erotyczny.” A wcale nie miał być erotyczny.

David: Do czego próbujesz dotrzeć poprzez swoje pokazy?

Annie: Do starcia resztek wstydu, winy związanej z seksualnością i ciałem. Próbuję sprawić, by ludzie dowiedzieli się czegoś o seks biznesie i może spróbowali w efekcie przejść ponad pochopnymi sądami na temat rozwiązłych kobiet, które w nim często pracują. W pierwszej części pokazu próbuję zdekonstruować, zdemistyfikować seks. Popatrzeć na niego i pokazać, że to nie jest żaden kosmos. W drugiej połowie próbuję ponownie go uświęcić.

David: Próbujesz rozwiać pewną otoczkę nadprzyrodzonej tajemnicy w celu dostania się na głębszy poziom zrozumienia?

Annie: Tak, kiedy pokazuję szyjkę mojej macicy. Co jest w środku? Wielka tajemnica. Tak więc rzućmy na to trochę światła i popatrzmy normalnym wzrokiem. Ale nigdy nie możesz zdemistyfikować szyjki macicy, ponieważ jest niezgłębiona.

David: Jaki jest według ciebie klucz do naprawdę dobrego seksu?

Annie: To nauka oddychania jest kluczem dla jednej osoby, a padanie na kolana i czczenie czyichś stop dla drugiej. Dla mnie osobiście, najważniejszą sprawą jest wzniesienie się ponad winę i wstyd, co zrobiłam w mniejszym lub większym stopniu dziesięć lat temu. Kolejną rzeczą jest dla mnie czas. Naprawdę dobry seks zabiera wiele godzin. Nie mogę weśłć intensywnie w głąb przygody odmiennych stanów świadomołci bez poświęcenia na to czasu. Lubię energię grupową.

Nie lubię zwykłych orgii, jednak bardzo lubię grupowe rytuały seksualne ze strukturą. Dobry seks powinien polegać na wychodzeniu poza siebie, poza swoje ciało, poza swój umysł. Żeby doświadczyć dobrego seksu nie trzeba być z kimś, z kim łączy nas erotyczny związek, ponieważ ostatecznie podstawą jest odczucie, że to my sami jesteśmy źródłem seksualnej rozkoszy. Jełli jesteśmy z kimś, kto iskrzy w starciu z naszą energią, seksualnością, świadomością kosmiczną, to może być potężny klucz. Osobiście nie mogę jednak uprawiać dobrego seksu, jeśli nie ogolę nóg (śmiech).

David: Gdybyś miała streścić podstawowe przesłanie twojej pracy, jak by ono brzmiało?

Annie: Niech na ziemi zapanuje rozkosz i niech się to zacznie ode mnie.

(tłum. Conradino Beb)


Źródło: Voices from the Edge: Conversations With Jerry Garcia, Ram Dass, Annie Sprinkle, Matthew Fox, Jaron Lanier, & Others, Crossing PR, 1995.

Alfred Korzybski (1879-1950)

Alfred Korzybski urodził się 03. IV 1879 r. w Warszawie, w bogatej, szlacheckiej rodzinie. W wieku kilkunastu lat potrafił już biegle mówić w czterech językach (polskim, rosyjskim, francuskim i niemieckim). Zanim podjął studia z zakresu Inżynierii Chemicznej na Politechnice Warszawskiej zarządzał już gospodarstwem swojego ojca. Kiedy w 1914 r. wybuchła I Wojna Światowa Korzybski miał 35 lat. Na ochotnika zgłosił się do Drugiej Armii Rosyjskiej, gdzie służył jako frontowy oficer wywiadu.

Podczas wojny został trzykrotnie ranny: najpierw złamał sobie kość biodrową, kiedy spadł pod zastrzelonego konia, następnie został postrzelony w kolano, aby w końcu zostać zranionym podczas próby czyszczenia działa, które blokowało błotnistą drogę. W grudniu 1915 r. został wysłany do Kanady i Stanów Zjednoczonych jako ekspert artyleryjski z ramienia armii rosyjskiej. W Kanadzie zaczął uczyć się angielskiego, który został jego ulubionym językiem i tym, w którym napisał później swoje główne prace.

W 1917 Korzybski przeniósł się do Nowego Jorku, aby nadzorować dostawy amunicji dla Rosji drogą morską. Kiedy w tym samym roku armia rosyjska i rząd upadły pozostał w Stanach Zjednoczonych, aby kontynuować wysiłki wojenne na rzecz zarówno polskiej, jak i francuskiej armii. Niedługo potem rząd Stanów Zjednoczonych wynajął go jako podróżnego wykładowcę, który miał zachęcać do sprzedaży pożyczkowych weksli Wolności.

Krótko po podpisaniu paktu kapitulacyjnego przez Niemcy, Korzybski poznaje Mirę Edgerly, amerykańską malarkę, sławną ze swoich portretów, wykonanych z kości słoniowej. Obydwoje biorą ślub dwa miesiące później, w styczniu 1919 r. Wojenne doświadczenie Korzybskiego prowadzą go do analizy przyczyn okresowych, krwawych rzezi, jakie nawiedzają od wieków cywilizację. Temat ten naprowadza go zaś z kolei na rozważania, dotyczące różnic pomiędzy ludźmi, a zwierzętami.

Prowadząc swoje badania Korzybski dochodzi do wniosku, iż zwierzęta są z natury słabymi łowcami-zbieraczami lub też istotami „wiążącymi czas”, jeśli chodzi o poszukiwanie pożywienia; podczas gdy ludzie są zdolni do praktykowania rolnictwa, odzwierciedlającego ludzką potrzebę antycypowania potrzeb, uczą się ze swoich doświadczeń i czytelnie transmitują te doświadczenia jako symbole następnym pokoleniom.

Korzybski zdefiniował tą unikalną ludzką cechę jako ”wiązanie czasu” i zabserwował zarazem, że skala przyrostu ludzkiej wiedzy wskazuje na geometryczny (proporcjonalny) postęp. Korzybski czuł, że nauczanie ludzi animalistycznych czy też mitologicznych teorii na temat kultury pomogło w wykreowaniu i rozwoju takich epizodów, jak przeżyta przez niego wojna. Korzybski został zachęcony do rozwinięcia i opublikowania swoich idei przez przyjaciół, wśród których znalazł się biolog Jacques Lob i matematyk Cassius Jackson Keyser (1884-1945). Ze znaczną pomocą redakcyjną ze strony Keysera, Korzybski opublikował swoje pomysły w 1921 roku jako Manhood of Humanity: The Science and Art of Human Engineering. Pierwsze wydanie książki zostało wyprzedane w ciągu sześciu tygodni.

Korzybski kontynuował swoje badania nad mechanizmami wiązania czasu i pokusił się nawet o syntezę nauk z punktu teorii ludzkiej ewolucji. W swoich badaniach objął on także poletko psychiatrii, którą studiował dwa lata wraz z Williamem Alansonem Whitem, dyrektorem Szpitala Sw. Elżbiety w Waszyngtonie, D.C. W okresie 1928-1933, Korzybski spędził większosć czasu na pisaniu tego, co miało stać się następnie jego najsłynniejszą książką, Time-Binding: The General Theory.

W ostatniej chwili zmienił jednak nazwę na Science and Sanity: An Introduction to Non-Aristotelian Systems and General Semantics. Nowy tytuł, jak czuł Korzybski, wyjaśniał rezultaty jego badań. Korzybski zauważył w niej, iż mosty rzadko się walą dzięki sile metod naukowych i matematycznego języka, który jest używany do ich wybudowania. Jego książka wyjaśnia sposoby, umożliwiające zastosowanie przewidywalności metod naukowo-matematycznych do codziennego zachowania zwykłych ludzi.

Science and Sanity porusza wątki wskazujące na to, że ludzie wyewoluowali na skutek bardziej elastycznego systemu nerwowego, który był zdolny do symbolizowania („wiązanie czasu”). Język pozwolił nam na podsumowanie czy też generalizowanie własnych doświadczeń i przekazywanie ich innym, co pozwoliło ludziom na uniknięcie błędów poprzednich pokoleń i oszczędziło ponownego odkrywania tego, co zostało już odkryte wcześniej.

Ta lingwistyczna zdolność ludzka do generalizacji, jak sądził Korzybski, przyczyniła się do niezwykłego postępu względem zwierząt, ale używanie jej w zły sposób przyczyniło się z drugiej strony do wielu problemów. Tak jak potrzebujemy kursu prawa jazdy do tego, aby dobrze prowadzić samochód, Korzybski sugerował, że potrzebujemy treningu w użyciu języka, aby zapobiegać niewłaściwej ocenie werbalnych, jak i poza werbalnych rzeczywistości. Sformułował on prawo nie identyczności, zwane także prawem indywidualności, które mówi, że nie istnieją dwie osoby, sytuacje czy też etapy procesu, które są dokładnie identyczne.

Korzybski zauważył, że posiadamy mniej słów i idei, niż doświadczeń, a to z kolei wykształca tendencję, która prowadzenia ku identyfikacji („zmieszaniu”) dwóch lub większej ilości sytuacji. Na przykład, słowo „jabłko” jest zwykle utożsamiane z milionami drobnych obiektów, z tym „samym” obiektem w różnych sytuacjach, w tym z wydarzeniami naukowymi na poziomie sub-mikroskopijnym, z obiektami doświadczenia codziennego, z mentalnymi wyobrażeniami, z ilustracjami jak ta obok, a nawet z literami, składającymi się na frazę j-a-b-ł-k-o.

Korzybski stworzył program treningowy, aby nauczać ludzi, w jaki sposób przebić się przez własne nawyki językowe, aby poprawnie ocenić wyjątkową charakterystykę swojego codziennego doświadczenia. Jego celem było mniej pomaganie ludziom w ocenie tego poprzez implikacje swojego codziennego doświadczenia (poprzez wzmocnienie), a bardziej uświadomienie unikalnych faktów sytuacji (poprzez odniesienie).

Korzybski sugerował wprowadzenie do naszego codziennego języka kilku matematycznych reguł, takich jak indeksowanie (jabłko1, jabłko2, jabłko3…) i datowanie (US1930, US1940…), aby zainicjować bardziej akuratne podejście wśród użytkowników języka. Zainicjował także użycie bardziej dynamicznych, relacyjnych terminów. Zamiast powiedzenia o czymś, że „jest”, opisujemy co robi lub też sposób, w jaki odnosi się do większej całości.

Wynalazł także narzędzia wizualne, służące do uczenia ludzi, w jaki sposób rozróżniać pomiędzy werbalnymi i niewerbalnymi poziomami, deskryptywnymi i przesłankowymi, etc. Korzybski czuł, że aby zerwać z ograniczeniami codziennego języka, musimy wykształcić nowe drogi „myślenia”. Sugerował „myślenie” na cichych poziomach, w terminach projekcji wizualnych i wynalazł przy tym wiele pomocy wizualnych dla swoich teorii, wśród których znalazł się Strukturalny Rozróżniacz, który w swojej najbardziej szczegółowej formie, był „trójwymiarowym” modelem różnic pomiędzy porządkami abstrakcji (zob. fot. poniżej).

Różnice pomiędzy porządkami abstrakcji zawierają różnice pomiędzy werbalnymi i niewerbalnymi poziomami, pomiędzy opisami i przesłankami, pomiędzy opisami(2) opisów(1), pomiędzy przesłankami(2) z przesłanek(1), pomiędzy wpływem(2) na wpływ(1), pomiędzy tym, co widzimy i zewnętrznymi stymulantami samymi w sobie, pomiędzy moimi abstrakcjami i twoimi abstrakcjami etc.

Wynalazki Korzybskiego były zaprojektowane, aby zachęcić ludzi do zawieszenia swoich natychmiastowych reakcji, podczas gdy poszukiwaliby oni unikalnej charakterystyki sytuacji i alternatywnych interpretacji. Próbował on połączyć metody matematyczno-naukowe ze zdrowym rozsądkiem. Idąc za publikacją swojej książki, w październiku 1933 Korzybski zaczął prowadzić seminaria w szkołach i na uniwersytetach w całym kraju na temat swojej teorii prawidłowego, ludzkiego rozsądzania, którą nazwał Semantyką Ogólną (General Semantics).

W 1938 roku, wraz ze swoimi kilkoma zwolennikami założył Instytut Semantyki Ogólnej (Institute of General Semantics) na kampusie Uniwersytetu Chicago, który służył jako centrum treningowe i promocyjne badań nowej dyscypliny. Podczas II Wojny Światowej pomógł S.I. Hakayawie i innym utworzyć Międzynarodowe Towarzystwo Semantyki Ogólnej (International Society for General Semantics), które zamieniło się w 2003, w Instytut Semantyki Ogólnej. Jego książka był drukowana za życia trzykrotnie i pomogła w zorganizowaniu trzech kongresów, które zjednoczyły naukowców zainteresowanych jego pracą.

Korzybski zmarł nagle na atak serca 01. III 1950 r. w wieku 70 lat. Relacjonując jego śmierć, The American Journal of Psychiatry (Maj, 1950) stwierdził: Śmierć tego wielkiego nauczyciela… pogłębia wdzięczność dla jego niezwykłego poświęcenia się zrozumieniu człowieka, na indywidualnym, szeroko społecznym czy też międzynarodowym poziomie.

Steven Lewis
(tłum. Conradino Beb)

Szamanizm, neoszamanizm i ponowoczesne techniki ekstazy (fragment pracy dyplomowej)

Głęboko transcendentne doświadczenie powinno w swoim potencjale pobudzić zmiany w człowieku i przemienić jego życie.

Timothy Leary, Polityka ekstazy

Rozwaleni w fotelach, powoli paliliśmy papierosy, których dym był gęsty jak dym kadzidła i piliśmy małymi, powolnymi łykami cierpko-słodki, dziwny, nieznany, niesamowicie smakujący płyn, który działał niezwykle ożywczo i uszczęśliwiająco. Odnosiłem wrażenie, że jestem wypełniony gazem i że tracę ciężar ciała.

Herman Hesse, Wilk stepowy 

– Jeśli to się działo naprawdę – oświadczyła stanowczym głosem Mary Lou – to w takim razie wszystko inne w moim życiu jest halucynacją. Simon uśmiechnął się szeroko. – Nareszcie – powiedział spokojnie – coś zaczęłaś rozumieć.

Robert Anton Wilson & Robert Shea, Oko w piramidzie


Prawdopodobnie pierwszym środkiem pozwalającym istocie ludzkiej przekroczyć własną, ograniczoną kondycję była ekstaza, trans, lot – stan boskiego uniesienia, w którym zatracało się swoją indywidualną i zbiorową tożsamość na rzecz świadomości oceanicznej, przepływu duszy gdzieś pomiędzy niebem i ziemią, wymknięcia się z ‚okowów’ fizycznego ciała aby wejść w kontakt z ciałem kosmicznym, które potrafi pędzić z szybkością równą światłu i zapędzać się w nieznane obszary wszechświata.

Antropologowie nazwali tą specyficzną umiejętność szamanizmem ze względu na to, że jednostki podejmujące się takich podróży mogą być określone wspólnie jako szamani; z drugiej jednak strony sama umiejętność przekraczania granicy ciała i ograniczonej percepcji zmysłowej mogła być najpotężniejszym spustem powstania religijności czy też duchowości w ogóle.

‚Słowo ‚szaman’, jak udowadnia Joan Halifax1, ostatecznie należy wywodzić z wedyjskiego terminu śram, co oznacza ‚nagrzewać się’ w sensie praktyki duchowej umożliwiającej gromadzenie i używanie energii magicznej. Słowo to przeszło do ludów porozumiewających się w narzeczu palijskim, gdzie odnaleźć można je w innym słowie: śamana, aby w końcu uzyskać w jęz. tunguskim brzmienie śaman, co można przetłumaczyć jako ‚istota panująca nad ogniem’ i stało się podstawą dzisiejszego, powszechnie używanego terminu antropologicznego ‚szamanizm’, który byłby wzorem innych -izmów metafizycznym określeniem, w tym wypadku systemu społeczno-religijno-magicznego, jaki można ponoć znaleźć pośród ‚najstarszych społeczności pierwotnych’.

Teza o istnieniu takiego systemu wyszła od nikogo innego, tylko samego Mircei Eliadego, który takie systemowe ujęcie fenomenów związanych z szamanizmem zaproponował w swojej słynnej książce ‚Szamanizm i archaiczne techniki ekstazy’.2To wywodzące się z historycznego myślenia o magii i religii stanowisko jest jednak bardzo wątpliwe w świetle najnowszych badań terenowych oraz nowych, eksperymentalnych ujęć tego tematu zaproponowanych przez antropologów, psychologów, etnopsychiatrów i etnoposychologów3, jak również postępującej autorefleksji nad teoretyczną metodologią przyjmowaną jeszcze do niedawna całkowicie bezkrytycznie.

Przy czym muszę wyraźnie podkreślić, że przez brak systemu nie rozumiem tu braku metod uprawiania szamanizmu w różnych kulturach, które takimi metodami dysponują, ale raczej brak strukturalnych powiązań pomiędzy rozwiązaniami formalnymi na gruncie zróżnicowanych społeczności w rozumieniu, jakie nadał temu terminowi głównie Claude Lévi-Strauss.4

Jak mówi w jednym z wywiadów profesor Michael Harner, założyciel Foundation for Shamanic Studies i prawdopodobnie największy żyjący znawca szamanizmu plemiennego: Praktyka szamańska jest metodą, nie religią. Koegzystuje ona z panującymi religiami w wielu kulturach. Na Syberii znajdziemy szamanizm koegzystujący z Buddyzmem i Lamaizmem, a w Japonii także z Buddyzmem. To prawda, że szamani są częstym zjawiskiem w kulturach animistycznych. Animizm oznacza, że ludzie wierzą w egzystujące gdzieś duchy. Tak więc w kulturach szamanistycznych, gdzie szamani spotykają się z duchami by uzyskać efekt tj. uzdrowienie, nic dziwnego, że ludzie wierzą w duchy. Ale szamani nie wierzą w duchy. Szamani z nimi rozmawiają, wykorzystują je. Nie wierzą oni bardziej w duchy, niż w to, że mają dom by w nim mieszkać lub, że mają rodzinę. To bardzo ważna sprawa, bo szamanizm to nie system wierzeń.5

Jak widać podkreśla on, że to system zwany przez etnologów ‚animizmem’ czyli wiara w egzystujące w każdym zakątku rzeczywistości duchy pozwala na zaistnienie szamanów, którzy muszą w jakiś sposób poradzić sobie z nią za pomocą adekwatnych, a więc naturalnie magicznych środków. Tak więc to również powszechna wiara w magię i nierozdzielną od materialnej rzeczywistość duchową sprawia, że szamanizm staje się możliwy.

Szamanizm należałoby wobec tego zredefiniować i rozumieć jako technologię magiczną umożliwiającą kontakt ze światem duchów lub jak nazywa to Harner – ‚niecodzienną rzeczywistością’6, a resztę związaną z tym procesem, to jest rytuał, ubiór, mit, symbolikę wizyjną jako warstwę wtórną wobec pierwotnego doświadczenia ‚drugiej strony lustra’ – aby posłużyć się popularną metaforą ukutą od powieści Lewisa Carrolla7 – wykorzystywaną zarówno przez neoszamanistyczną kontrkulturę, jak również przez psychoanalizę ze szkoły Jacquesa Lacana.

Harner bierze swój zasadniczy termin od jednego z niepokornych dzieci kontrkultury, Carlosa Castanedy – kontrowersyjnego antropologa z Berkeley, znanego z cyklu powieści (którego pierwsza część była jego pracą doktorską) opisujących serię wtajemniczeń szamańskich, których dostępował on pod okiem indiańskiego brujo z plemienia Yaqui – Juana Matusa, jednej z najbardziej tajemniczych i zagadkowych postaci etnograficznego pisarstwa XX w.

Termin ten pojawia się już w pierwszej powieści Castanedy, Naukach Don Juana8, aby ewoluować do słowa nagual, którym Don Juan określa wszystkie procesy dziejące się ‚po tamtej stronie’.9 Harner jest także jednym z najżarliwszym obrońców prac Castanedy w środowisku antropologicznym będąc przy tym członkiem zarządu wielce szacownej, American Anthropological Association oraz wykładowcą New York School for Social Research, a zarazem jednym z najgorliwszych rzeczników nauczania „rdzennego szamanizmu” (core shamanism)10 w społeczeństwach Zachodu, przy czym należy zwrócić uwagę na to, że doktoryzował się również w Berkeley.

Wracając jednak do samego Castanedy wokół którego wciąż pokutuje w środowisku antropologicznym mit ‚kłamcy’, wg. mnie całkowicie nieuzasadniony z tego powodu, że nawet jeśli przychylamy się do stanowiska mówiącego, że postać jego nauczyciela, Juana Matusa nigdy ‚fizycznie’ nie istniałą, a ‚fakty’ przez Castanedę prezentowane mijają się z ‚dokumentami etnograficznymi’ zgromadzonymi przez wcześniejsze pokolenia badaczy, to mimo tego powinniśmy w sposób naturalny uznać, że wielka popularność jego książek wraz z etykietką ‚ojca chrzestnego New Age’, której się dorobił, wskazuje na co najmniej poważny wpływ, jaki wywarł on na postmodernistyczną kulturę Zachodu, a zatem jest jako postać znacząca wart większej uwagi antropologów niż ta, którą zazwyczaj się mu oddaje.

Ponadto, jak pisze i głosi wielu ludzi praktykujących neoszamanizm, jego książki NADER CZĘSTO pokrywają się z ich własnymi przeżyciami i odczuciami będąc niejako mapą procesu rozwojowego, któremu poddaje się współczesny, miejski szaman, aby uzyskać moc11– termin również dosyć mocno Castanedy akcentowany – a zarazem są swoistego rodzaju kliszą kulturową, literackim archetypem „nowego myślenia magicznego”.

Wychodzi tu szerszy kontekst całego badanego przeze mnie tematu, a mianowicie znaczenie tego modelu wyobrażeniowego dla tworzącego się właśnie postindustrialnego społeczeństwa, dla którego topos swobodnej gry marzeń, władzy wyobraźni, halucynogennej estetyki, swobodnego łączenia różnych wątków kulturowych, drążenia tajemnic umysłu, rozwoju kontroli nad ciałem i umysłem etc. jest kłączem-rdzeniem, w oparciu o który może być konstruowana nowa tożsamość i dodatkowo jest ściśle związany z ideami głoszonymi przez wizjonerów kontrkultury.

Chcąc zatem zrozumieć znaczenie tego swoistego ‚archaicznego odrodzenia’ (termin Terence’a McKenny), neoprymitywizmu czy też myślenia neomagicznego w kulturze współczesnej, którego neoszamanizm jest tylko jedną z odnóg, nie można zlekceważyć prac Castanedy wraz z ich wpływem na współczesną wersję szamańskich misteriów, które wyraźnie stanowią nową mitopoetykę indywidualnej tożsamości, a także punkt odniesienia dla całej współczesnej kultury w ogóle, który jest też głównym punktem odniesienia mojej pracy.

Tak więc nie ma większego sensu czcza dyskusja obierająca sobie za przedmiot rozważań ustalenie wg. klasycznej koncepcji prawdy, wypracowanej przez Platona i Arystotelesa zbyt dawno temu, czy prace Carlosa Castanedy stanowią prawdę czy też jej nie stanowią, ponieważ jak udowadnia samo lustro kultury, ich znaczenie jest aż nadto widoczne gołym okiem.

Frapującym dodatkiem do tego procesu powracania wyobrażeń zbiorowych, charakterystycznych dla przełomu paleolitu i neolitu12 jest fakt, że pewne, zdawałoby się kulturowe pewniki nawiedzające zbiorową wyobraźnię Zachodu od jakichś 2500 lat ulegają stopniowej erozji i muszą ulec w wyniku eksplozji nowych znaczeń ostatecznemu zburzeniu w niedalekiej przyszłości, na ich miejsce zaś muszą wkroczyć wartości nowe, co zresztą jak pokazuje sama antropologia w badanym przez siebie wymiarze, jak również w metawymiarze autorefleksji, nie jest w swojej istocie niczym NOWYM.

Z takim wkraczaniem zupełnie odmiennego modelu życia i wartościowania mamy właśnie moim zdaniem do czynienia – archaiczne odrodzenie – i takiemu min. wymiarowi kulturowych przemian we współczesnej kulturze także poświęcona jest ta praca. Co jest tu charakterystyczne, to fakt, że owe neoprymitywistyczne wątki, mające coraz większy wpływ na nasze życie wyraźnie przeciwstawiają postulowany przez siebie, nowy kulturowy paradygmat staremu racjonalistyczno-absolutystycznemu modelowi i niejednokrotnie z nim walczą starając się obrócić jego stary, zardzewiały zawias aby wpuścić trochę światła przez otrzymane przejście.

To podejście może być intuicyjnie utożsamione z ruchem New Age, ponieważ jest on jako najbardziej powierzchowna wypustka dziedzictwa kontrkultury najbardziej widoczny, ale nie należy go bynajmniej z nim mylić, gdyż ujęcie to ma o wiele szerszy zasięg i o wiele większą siłę oddziaływania, a jego pierwsze oznaki pojawiać się zaczęły na długo przed początkiem lat ’80, kiedy to można wyróżnić dopiero w pełni ukształtowaną ideologię ruchu New Age opierającą się głównie na popularnej wersji psychologii humanistycznej i transpersonalnej, zdrowym żywieniu, feminizmie oraz, co jak sądzę jest najważniejszym powodem popularności tego ruchu: zdobyczach neoliberalnego urynkowienia kultury czyli mówiąc prosto: drobnomieszczańskim materializmie.

Prekursorskim zaś przykładem odmiennego od tradycyjnego, antropocentrycznego spojrzenia na człowieka (powtarzam po raz kolejny), przeciwstawiającym dogmatowi oddzielenia istoty ludzkiej od świata, który ma być za to poddany jego władzy, istotę zakorzenioną harmonijnie w kosmosie, jak i kulturze, są właśnie prace wspomnianego już wiele razy Carlosa Castanedy, które podkreślają raczej przynależność jednostki do naguala (niecodziennej rzeczywistości) niż do tonala (codziennej rzeczywistości), posługując się słownictwem samego Castanedy; raczej oddanie się transgresji niż duchowej stagnacji i raczej szukanie tajemnicy rzeczywistości niż wskazywanie na to, co powszechnie zauważalne. Jak zaś te postulaty są realizowane we współczesnej kulturze i co jest ich głównym napędem postaram się naświetlić w dalszej części pracy.

Castaneda jest tu oczywiście tylko jednym z przykładowych głosów kontrkulturowej polifonii, która wyrażała zarówno nadzieje, jak i obawy i tak samo jak każda inna społeczność poświęcała się działaniom i marzeniom. I jak każda inna kultura, ta również pozostawiła po sobie owoce i nasiona, które w tym wypadku bogato obrodziły przekształcając całkowicie przestrzeń fizyczną i mityczną, w której obecnie żyjemy, a z czego często nawet nie zdajemy sobie sprawy nie znając korzeni, jak postaram się to udowodnić – kontrkulturowych, większości naszych teraźniejszych technologii i wyobrażeń.

* * *

Termin ‚neoszamanizm’ jako taki został po raz pierwszy wprowadzony przez antropologa Piersa Vitebsky’ego w jego książce Szaman z 1993 roku13, w której pisze on tak: W latach 70. w USA i Europie Zachodniej zaczęły rozwijać się różne nowe ruchy szamanistyczne. Łączyły one dziedzictwo kultury narkotyków lat 60. z zafascynowaniem nieeuropejskimi religiami, zrozumieniem potrzeb środowiska naturalnego, ideami New Age i różnymi formami samopomocy i samorealizacji. Również popularna antropologia, głównie poprzez książkę Castanedy, wniosła tu swój wkład. W ruchach tych znalazło najwyraźniejszą formę przeświadczenie o opozycyjności szamanizmu wobec zinstytucjonalizowanych systemów religijnych i politycznych i jego demokratyczności, pozwalającej każdemu człowiekowi być swoim własnym szamanem. Ruchy neoszamanistyczne (podkreśl. moje – autor) traktują szamanizm w mniejszym stopniu jako religię, raczej jako pewien sposób postrzegania świata i skuteczną metodę rozwiązywania nurtujących ludzkość problemów.14

Pomijając już zupełnie sporną sprawę traktowania przez Vitebsky’ego szamanizmu jako systemu religijnego akcentuje on przede wszystkim dwie rzeczy, na które już wcześniej zwróciłem uwagę: neoszamanizm wywodzi się bezpośrednio z kontrkulturowego dziedzictwa lat ’60 oraz jest sprzeciwem wobec paradygmatu, że tak to ujmę, teocentrycznego i zarazem antropocentrycznego ożenionego z oświeceniowym racjonalizmem, a więc głównej osi ZNACZENIA, która była dotąd metanarracją kultury Zachodu, a jednocześnie stanowiła żywą OBECNOŚĆ stwarzającą punkt odniesienia i co NAJWAŻNIEJSZE, usprawiedliwienie dla postępującej dominacji obcych światów kulturowych, jak i własnego środowiska naturalnego.

Termin neoszamanizm dziś dość mocno już przyjął się w literaturze i potocznej mowie, choć przez samych praktykujących jest najczęściej zastępowany różnymi eufemizmami, co wiąże się, jak sądzę, z instynktowną intencjonalnością w korzystaniu ze swojego słownictwa, a więc w rzeczy samej z tzw. myśleniem magicznym, w którym każde słowo stanowi pewien rezerwuar mocy rzadko pozostający obojętny. Jak pokazuje to wiele dobrych prac z kręgu nauk społecznych, nawet w psychice członka postindustrialnej cywilizacji znaleźć można nie tylko pewne elementy, ale niemal całe zespoły myślenia magicznego służące mu w pewnym sensie do kontrolowania rzeczywistości, w której żyje.15 Jako że zaś nasza cywilizacja stale zwiększa swój stopień komplikacji, to coraz trudniej ją kontrolować ‚racjonalnymi metodami’, a stąd już tylko mały kroczek do sylogicznego wniosku, że rola magii nie tylko w tym układzie nie niknie, ale niepomiernie zwiększa się przez duże Z.

W istocie nawet antropologowie stosują magię zapisując pięknym językiem wspaniałą opowieść, która ma zafrapować nurzającego się w niej czytelnika, a tym samym skłonić go do uwierzenia w to, co mają mu do przekazania. Racjonalne cele realizowane poprzez nieracjonalne środki (nie mogące być sfalsyfikowane w sensie popperowskim), których nośnikiem jest jak najbardziej racjonalne medium słowa pisanego. Ustrukturyzowane systemy znaków i znaczeń przeplatają się za jego pomocą tworząc daleki od takiego usystematyzowania efekt pochłonięcia bądź nudy (jest pani pochłonięta? jest pan znudzony?), który wyrasta z prostego, neuronalnego pobudzenia kory mózgowej – bardziej skomplikowanej niż najwyższej klasy komputer służący do symulacji warunków pogodowych na świecie czy wahań giełdowych.

Czy to proste czy już skomplikowane? Odpowiedzią niech będzie fakt, że niektóre nasze pytania są inne niż jeszcze 100 lat temu, inne są także i odpowiedzi. Niektóre jednak nie zmieniają się od jakichś 2500 lat. Niektóre nigdy nie powstały i nie powstaną. Inne zostają odsuwane na margines kultury. Jednak pytania zadane, na które uzyskano odpowiedź, usunięte w cień, są zawsze podwójnie podejrzane, gdyż wywęszyć tu można – nie bójmy się tego słowa – ziarno SPISKU, sprzysiężenia jednych przeciwko drugim, którego przyczyną jest zazwyczaj, jak to się pięknie często mówi: dobro społeczne, spokój publiczny, trwałość rozwoju, kulturowy priorytet czyli jednym słowem INTERES. I mimo, że wyznawcy tzw. spiskowej teorii dziejów to zazwyczaj osobnicy, którzy z trudem potrafią połapać się o co chodzi w ich własnym życiu, to nawet w ich bredniach może czasem tkwić ziarnko prawdy.

Niedoceniana jest także – dodam – wciąż rola ‚spiskologii’ jako postmodernistycznej gnozy kształtującej kulturową przestrzeń Zachodu. Spiskologia jest tak naprawdę paranoiczną szkołą myślenia magicznego czy też mitycznym wymiarem cywilizacji hi-tech i z całą pewnością jest poważną siłą tkwiącą w człowieku od dawien dawna, pozwalającą mu dostrzec ‚nieskończoność w ziarnku piasku’ czy też inaczej: cudowność nieznanego pod pokrywką oczywistości, a tym samym należy zwrócić uwagę na jej potencjalną siłę w kształtowaniu wyobrażeniowej rzeczywistości początków XXI w. Innymi słowy spiskologia jest utajonym pociągiem człowieczeństwa do transcendencji duchowej, łączącej się z transgresją jako przekroczeniem uwarunkowań zwykłego ciała i umysłu, co jak sądzę jest podstawą wszelkich odkryć w dziedzinie ducha.

Tak więc w swojej najgłębszej istocie ‚paranoja’ jest dla nas bardzo ważnym czynnikiem kształtującym sposób odbierania i kształtowania dzisiejszego mitu, ponadto ma ona podłoże niemal szamańskie, wyrasta bowiem z potrzeby poznania swoich związków ze światem na płaszczyźnie duchowej, ta potrzeba zaś może być zaspokojona jedynie poprzez ich poznanie – ostateczny cel wszystkich praktyk duchowych zawierający się w pytaniu ‚kim jestem?’.

Neoszamanizm jest zaś w istocie kolejną odmianą duchowej ścieżki, podążanie którą ma udzielić i jak wiemy to z doświadczeń ludzi, którzy się takiej ścieżce poświęcili, UDZIELA człowiekowi odpowiedzi na najgłębsze pytania zadawane sobie w ciszy każdego dnia mniej lub bardziej świadomie. ‚Paranoja’ jest współcześnie stanem prawie naturalnym dla większości ludzi, którzy zabudowując nią brak kontroli nad własnym życiem oddając się jak ich przodkowie tysiące lat temu we władanie chaosu, starają się znaleźć w nim choćby ziarno sensu, które posłużyć może do zbudowania harmonii wewnętrznej. Z tego zaś powodu paranoja jest zaczątkiem neoszamańskiej wrażliwości na niecodzienne zdarzenia, których przejaw we własnym życiu staje się, jak wynika z moich badań, znakiem powołania do odkrywania rzeczywistości ‚drugiej strony lustra’.

I mimo, że nie ma tak naprawdę czegoś takiego jak neoszamanizm w rozumieniu jakiegoś abstrakcyjnego bytu – jest to raczej kolejna semiologiczna ucieczka – tak samo jak nie ma w istocie czegoś takiego jak szamanizm lecz jest to raczej zespół praktyk łączony z tym słowem poprzez metamorficzne przeniesienie, jest on równie realny jak wycieranie z ciała substancji chorobotwórczej praktykowane przez szamanów z plemienia Xinghu, z dorzecza Amazonki.

Realność przysługuje bowiem tak w szamanizmie, jak i neoszamanizmie, działaniom, a nie sądom o nim. W języku filozoficznym, który jest wciąż nieszczęśliwie nadużywany w stosunku do życia społeczności plemiennych, można by powiedzieć, że szaman popełnia herezję epistemologicznego nominalizmu poprzez pragmatyczny relatywizm. Określenie to jest zapewne równie adekwatne wobec działań szamana, jak nazwanie hipopotama czołgiem, a prezydenta RP tasiemcem nieuzbrojonym. I być może jest to zabawne, ale niewiele z tego poza dobrą zabawą wynika dla nauk społecznych, w których gronie wciąż mieści się gdzieś miejsce dla antropologii kulturowej. Poza tym szafowanie takim językiem już samo w sobie nosi pewne znamiona magicznej próby podboju obcej rzeczywistości!

* * *

Wszystkie technologie duchowe tj. medytacja, modlitwa, spożywanie substancji enteogennych, deprywacja sensoryczna, asceza, wprowadzanie się w trans za pomocą dźwięku i wiele innych zakładają wewnętrzną świadomość podejmowanego czynu oraz pragnienie jej przemiany. Podejmowanie się eksploracji przestrzeni wewnętrznej było powodowane odwiecznym pragnieniem przekroczenia swoich własnych uwarunkowań i poznania tajemnicy kryjącej się za tą zasłoną.

Było to zadanie, któremu poświęcało się wiele kultur plemiennych i miejskich, kultów religijnych, tajemnych stowarzyszeń inicjacyjnych i grup magicznych. Podróżom do innych światów często towarzyszyły skomplikowane zabiegi rytualne, zbiorowe systemy wskazówek, zakazów i nakazów, a także, jak to często bywa, STRACH. Nie ma właściwie wątpliwości, że takie technologie służące celom duchowym i społecznym znano już co najmniej w epoce magdaleńskiej czyli jakieś 25.000-30.000 lat temu.16

Powszechnie dzisiaj stosowane słowo ‚ekstaza’ używane do określenia stanu bycia-w-transie ma grecki źródłosłów i oznacza dosłownie ‚lot duszy’, termin ten służył w Grecji opisowi transowego stanu wtajemniczanych w najprzeróżniejsze misteria gnostycko-magiczno-religijne tj. Wielkie Misteria Demeter w Eleusis, Misteria Dionizosa-Pana czy Misteria Orfeusza.

Jak przychyla się do tego wielu badaczy17, nowo wtajemniczanym z pewnością musiano podawać wywary do picia, maści służące do wcierania lub mieszanki do palenia zawierające substancje psychoaktywne całkowicie przemieniające ich dotychczasowy, ograniczony obraz rzeczywistości i wzbijający ich duszę na ‚wyższy poziom poznania’.

Obfitość występowania naturalnych substancji enteogennych na całym świecie nie jest z pewnością przypadkowa; nie znajdujemy ich tylko w strefach polarnych, w których w ogóle nie ma warunków do rozrostu jakiejkolwiek flory, a oprócz tego występują one praktycznie wszędzie w roślinach, zwierzętach i grzybach (jak również w człowieku pod postacią hormonów, enzymów peptydowych i neurotransmiterów), należących do najprzeróżniejszych gatunków.

Grzyby z gatunku psilocibe, będące obiektem kultu Majów, Azteków, Miksteków i innych plemion Ameryki Pd., zawierające dwie główne substancje czynne: psylocybinę i psylocynę możemy znaleźć na obszarze Europy, Azji, Afryki, Ameryki Pd. i Pn, oprócz tego jeden z najważniejszych grzybów używanych z całą pewnością przez szamanów jakuckich, buriackich i tunguskich: amanita muscaria (muchomór czerwony) porasta pospolicie prawie całą Azję, Europę i Amerykę Pn.

Jednoroczne krzewy z gatunków cannabis indica i cannabis sativa służące hinduskim sadhu do nawiązywania kontaktu z bogiem Sziwą (lub tez raczej do pogłębiania wewnętrznego związku z mocą, którą personifikuje), których ziele zwane jest potocznie marihuaną albo trawą, również rozprzestrzeniły się w setkach odmian na całym świecie z wielkim powodzeniem. Substancje aktywne ponadto zawierają korzenie, liście, kora, kwiaty, nasiona, żywica i owoce setek innych roślin, a także wytwarzają je gruczoły niektórych owadów i zwierząt. Jednym słowem, wychodząc na łąkę albo wybierając się do lasu i sięgając po jakąkolwiek roślinę w naszej strefie geograficznej, mamy około 30% szans, że okaże się ona zawierać związki czynnie wpływające na metabolizm mózgu, wątroby i reszty ciała, a co za tym idzie wywoływać może zmianę świadomości.

W kulturze indoeuropejskiej od zastąpienia rodzimych kultów magicznych, gnostyckich i religijnych przez post faryzejską wersję judaizmu, którego ideologiczny i teologiczny grunt został umocniony przez niejakiego Saula z Tarsu i hierarchię wytworzoną w oparciu o narzucone przez niego przepisy prawno-administracyjne, które tak naprawdę niewiele różniły się wtedy od tradycyjnego prawa talmudycznego, w oparciu o które funkcjonowały ówczesne gminy żydowskie od czasu zburzenia II Świątyni Jerozolimskiej, idea przemiany świadomości była coraz bardziej potępiana.

Prostym dowodem tego jak bardzo chrześcijaństwo wczesnego okresu było związane z tradycyjnym judaizmem było zadawane wtedy kontrowersyjne pytanie: „czy należy chrzcić i przyjmować do gmin ludzi nie obrzezanych?”. Również z tego względu, że zadawanie pytań, jak i udzielanie odpowiedzi na nie nabierało rysu coraz bardziej doktrynerskiego, został przypuszczony zmasowany atak na odpowiedzi alternatywne.

Podrążę jednak dalej początki chrześcijaństwa, gdyż naświetlenie pewnych wykształconych wtedy struktur rozumowania i interpretacji może rzucić więcej światła na badaną przeze mnie kwestię przemiany świadomości, co wyjdzie później. Tak więc wracając do pytań zadawanych w środowisku chrześcijańskich neofitów; ponieważ w ich oczach pytanie, które przytoczyłem u góry było jak najbardziej na miejscu należy zadać następne: ‚czym wobec tego gminy chrześcijańskie różniły się wtedy od gmin żydowskich?’. Otóż jedyną różnicą obrzędową było obchodzenie agape, a doktrynalną możliwość wspólnych modłów kobiet i mężczyzn (był to z pewnością jeden z powodów szybko rosnącej popularności nowego kultu wśród kobiet).

Do czasu soboru w Nicei (325 r), kiedyto ustalono i ostatecznie ‚zredagowano’ kanon biblijny oraz tzw. ‚prawdy wiary’ chrześcijaństwa wśród jęków zabijanych patriarchów przeciwnych niektórym dogmatom i ‚poprawkom redaktorskim’ do Nowego Testamentu, których wywlekano z domu razem z kobietami, a następnie zarzynano na ulicy, nie istniał także wyraźny i dziś obowiązujący podział Nowego Testamentu na trzy ewangelie synoptyczne i ew. Św. Jana oraz listy Św. Pawła z Tarsu do autonomicznych gmin, które chętnie posługiwały się w tym czasie tzw. ‚apokryfami’ tj. Ewangelia Św. Tomasza, Ewangelia wg. Marii, Ewangelia wg. Egipcjan i wiele innych, nie wierząc powszechnie w to, co zostało później nazwane dogmatami Trójcy Świętej i Zmartwychwstania Ciał, nie wierząc w ‚prawdy’ ustalone przez patriarchów z Konstantynopola.

Nowy kult – chrześcijaństwo, pomimo własnych sprzeczności (trwających aż do dziś), przeciwny był przede wszystkim wszelkim misteriom wywodzącym się z pogańskich kultów ‚płodności’, męstwa i mądrości, gdyż te ze względu na swój, dziś powiedzielibyśmy ‚libertynizm’, były dla niego zbyt dużą konkurencją i mogły podebrać mu wyznawców.

Na mocy edyktów kolejnych cesarzy rzymskich, którzy od IV w. coraz częściej patrzyli na chrześcijan miłym okiem (wcześniej raczej niezbyt przychylnie ze względu na odmowę pełnienia służby wojskowej i spełniania ofiar publicznych) z tego powodu, że ich własna arystokracja w dużej liczbie przechodziła na ich stronę, a oni nie mogli się obyć bez ich poparcia, ponieważ władza cesarska zależna już wtedy była od dużych majątków ziemskich kontrolujących większość produkcji rolnej napływającej do dużych ośrodków miejskich tj. Rzym czy Konstantynopol i upadłaby bez handlu żywnością w miastach i przymusowych kontyngentów dostarczanych na dwór, chrześcijanie, początkowo mający w większych miastach niewielkie gminy, zaczęli i tam osiągać przyrost ilościowy.

Skończyło się to jak wiemy ustanowieniem przez Teodezjusza chrześcijaństwa religią państwową w 380 r. i wykluczeniem innych kultów z życia publicznego; osiągnięto w ten sposób podstawę monokulturowego i teocentrycznego systemu zarządzania społeczeństwem, który swój ‚łabędzi śpiew’ osiągnie w średniowieczu.

Przemiana świadomości, która była dotąd w ezoterycznych kultach warunkiem sine qua non wzniesienia człowieka na nowy poziom doświadczenia, stała się w ten sposób ‚szatańskim narzędziem’ zepsucia ludzkiej duszy, fałszywą ścieżką wiodąca ku potępieniu, wyłomem w czystej tkance chrześcijańskiej moralności, której podstawą stała się interpretacja obowiązującego kanonu i nawet odstępstwo od jego ortodoksyjnej hermeneutyki mogło skończyć się ekskomuniką, banicją, a nawet śmiercią. W takich warunkach nie mogły swobodnie funkcjonować żadne nieoficjalne kulty, a mistyczne tajemnice onegdaj wpływające na cały wyobrażeniowy system społeczeństw basenu Morza Śródziemnego musiały zostać pogrzebane pod grubą warstwą mułu na wiele wieków.

Przybywające na południe germańskie plemiona z północy wkrótce włączyły się w ten nurt widząc splendor i bogactwo ludów z południa. Dalej kerygma zawędrowała do plemion celtyckich, a potem słowiańskich by objąć swym zasięgiem prawie całą Europę.

Chrześcijaństwu jednak nie udało się pomimo wielkich chęci zupełnie zatrzeć śladów starszych wierzeń, ponieważ były one jak wirus, którego łatwo nie dawało się wyrzucić z umysłów ludzi nim zainfekowanych i pomimo tego, że w Rzymie nad Mitreum wzniesiono Kościół Św. Piotra i Pawła, mroczne katakumby dalej rozsiewały swe tajemnice.

‚Herezje’ wkrótce objawiły swe oblicze w nowym porządku poprzez grupy bogomiłów, katarów i albigensów, których korzenie sięgają starożytnej Persji i prawdopodobnie Afganistanu. Gnostycy nie posiadali spójnego systemu wierzeń, ich grupy bardzo różniły się od siebie wzajemnie, korzystały one z różnych pism – czasem o niezwykle archaicznym rodowodzie oraz różnych technologii duchowych, wśród których z pewnością występowały techniki kontemplacyjne i być może transowe. Na rosnący w siłę ruch gnostycki zaczęły się na obszarze Europy gdzieniegdzie nakładać ocalone po wsiach wierzenia, jak również rytuały o pogańskim rodowodzie.

Te dwie gałęzie: dualistyczna kosmologia Bliskiego Wschodu i takiż kanon pisany oraz pogańskie rytuały, wierzenia i wiedza tradycyjna zaczęły się ze sobą splatać dając niezwykłe połączenie na poziomie społecznym i kulturowym, rozbijając w wielu miejscach tkankę narzuconej odgórnie zdogmatyzowanej monokultury, która niezbyt chętnie była akceptowana pośród ludu ze względu na jej zbyt dalekie oddalenie od codziennego doświadczenia przeciętnego członka małej społeczności, który wciąż egzystował w integralnej rzeczywistości ducha, ciała i umysłu, a którą to integralność teologia próbowała rozbić na rzecz oddania się abstrakcyjnym formułom: wyznaniom wiary, dogmatom wiary, gestom liturgicznym (czyli czarom, jak to rozumiał ówczesny człowiek).

Podobnie sprawa wyglądała ze zwiększającymi się poborami daninowymi (czyli zwykłym haraczem), które klasztory i kościoły znacząco zaczęły zwiększać od X do XIII w., co spotykało się z wielkim niezadowoleniem mieszkańców wsi; przykładem buntu przeciw nowemu porządkowi jest tzw. rebelia pogańska w 1038 r. na Pomorzu i kilkunastoletnia repoganizacja tamtego obszaru. Pomimo zdławienia przez Kościół ‚rebelii’ w zarodku (sztandarowym przykładem jest tu wyrżnięcie w pień francuskich albigensów) co pewien czas odzywały się w Europie głosy głoszące i postulujące odmienne od chrześcijańskich cele, poglądy, wierzenia i wartości, a to w postaci hermetycznej alchemii i nauk tajemnych albo filozofii przyrody, czy herezji głoszących potrzebę porzucenia nauk wynikających z pisma.

Ale że znacznie różniły się one między sobą, ciężko jest mówić tu o jakimkolwiek spisku, czy cichym sojuszu, z pewnością jednak nie pozostawały one bez wpływu na dalszy los europejskiej kultury zawsze znajdując następców i naśladowców, którzy gotowi byli nieść zarzewie buntu dalej. Co jednak znaczące, to fakt że dopiero wynalezienie racjonalistycznej nauki, działającej w oparciu o postulowaną przez Kartezjusza metodę rozumową, w oświeceniu zaczęło doprowadzać do upadku średniowiecznego systemu teocentrycznego zastępując go powoli swoim własnym nowym porządkiem opartym na koncepcji władzy umysłu nad materią.

Paradoksalnie, kiedy mroki wieków ciemnych zaczęło wreszcie rozpraszać światło oświecenia, na kulturowej scenie równolegle zaczęły się pojawiać ruchy o charakterze gnostyckim, magicznym i okultystycznym obsadzając co najmniej połowę ról w tej sztuce. Grupy te głosiły przede wszystkim brak sprzeczności pomiędzy tym co racjonalne i nieracjonalne, naukowe i nienaukowe, pomiędzy tym czego da się dokonać i tego co da się pomyśleć. Wpłynęły one znacząco na tworzone właśnie podstawy prawne, administracyjne i edukacyjne nowego społeczeństwa.

Tworzone wtedy związki miały charakter w dużej mierze towarzyski i mało było wśród nich organizacji hermetycznie zamkniętych, do włączanych wtedy w ich strukturę statutów, rytuałów czy symboliki wkład mieli wszyscy, tak więc grupy te miały mieszany charakter światopoglądowy, a wyraźny rozdział zaczął się konstytuować dopiero pod koniec XIX w. i ściślej rozgraniczać cele i założenia poszczególnych frakcji, które zdążyły się przez ten czas wytworzyć. Próby zjednoczenia tych grup w jedną całość są jednak nadal podejmowane i być może kiedyś się to uda, ponieważ wszystkie wyszły z jednego pnia – pragnienia uczynienia świata lepszym miejscem do życia.

Niektórzy członkowie tych grup mający dostęp do rzadkich manuskryptów pochodzących z prywatnych czy też diecezjalnych księgozbiorów uzyskali informacje na temat psychedelicznych właściwości niektórych roślin i ich przetworów (wywarów, maści, mieszanek, nalewek) i upowszechnili ich zażywanie w niektórych kręgach ówczesnej szlachty i inteligencji. Jednym z nich był z całą pewnością późniejszy prezydent Stanów Zjednoczonych – George Washington, hodujący w swoim ogródku odmianę konopi indyjskich nadającą się do spożywania jako środek poszerzający świadomość, natomiast nie nadającą się do przetworzenia jako produkt przemysłowy (włókna), z którego robi się min. liny. Nie ulega jednak wątpliwości, że to XVIII i XIX wieczni członkowie towarzystw tajemnych przeszczepili ponownie na grunt europejski i amerykański zwyczaj palenia marihuany i haszyszu, który został zniszczony przez wojujący z ‚pogańską świadomością’ Kościół Katolicki.

Pierwsze w Europie zapiski o paleniu konopi w celach duchowych znajdujemy we wspomnieniach z podróży do Chin Marco Polo, który opisuje przywódcę tajemniczego zakonu haszaszynów (asasynów) – legendarnego Hassana Ibn Sabbaha, ismailickiego imama. zamieszkującego twierdzę Alamout jako człowieka który czarnym haszyszem (najprawdopodobniej znaną ze swojej mocy afgańską plasteliną) upalał swoich wyznawców porzucając ich w pięknym ogrodzie, w którym wybrańcy byli goszczeni przez najpiękniejsze kobiety spełniające ich wszystkie marzenia erotyczne, a potem brutalnie sprowadzał na ziemię.

Wyznawcy izmailickiego proroka po pobycie w tak nieziemskim miejscu byli przekonani, że to niebo, które Hassan Ibn Sabbah pokazał im jeszcze za życia i byli gotowi na wszelkie poświęcenia byle by tylko mogli tam trafić z powrotem, nawet po śmierci. Nie wahali się wobec tego wykonywać najbardziej zabójczych misji, które Hassan im zlecał i w ten sposób stawali się narzędziem postrachu całego arabskiego świata siejąc grozę swoimi słynnymi ognistymi sztyletami, a Hassan przeszedł do historii jako prekursor tego, co dzisiaj – ostatnio nader często – zwiemy terroryzmem.

Haszysz i marihuana były już jednak wtedy znane na całym Bliskim Wschodzie, a tradycja jego stosowania na tym obszarze sięga najprawdopodobniej również epoki magdaleńskiej, kiedy to składano ludzi do grobów razem z liśćmi marihuany aby zapewnić im błogostan na
tamtym świecie.18

Również system inicjacyjny perskich kapłanów Ahura Mazdy, opiekunów Wiecznego Ognia, zwanych maegi uwzględniał palenie haszyszu w celu oświecania umysłu i przybliżania go do bóstwa. Jak bardzo haszysz jest wciąż na Bliskim Wschodzie popularny wystarczy sprawdzić przeprowadzając tam badania terenowe albo przeczytać ‚Opowieści Tysiąca i Jednej Nocy’, w której opisy palenia (oraz jedzenia) haszyszu pojawiają się nader często.

Pozostając jednak w większym związku pomiędzy używaniem środków enteogennych i wywoływaniem stanów transowych mających przeobrazić ludzki umysł trzeba zwrócić uwagę, że przyjęcie – od strony czysto praktycznej – jakiejkolwiek substancji psychoaktywnej, zawartej w roślinie jest niezwykle prostym aktem i nie wymaga pracochłonnego przygotowania, ani przestrzegania jakiegoś szczególnego rygoru fizycznego czy duchowego. Może się to stać nawet przez przypadek, tak jak dziecko bierze do buzi i zjada ze smakiem wszystko, co wygląda lub pachnie dla niego interesująco, stąd wniosek, że wiedza o psychoaktywnym działaniu roślin mogła wpaść w ręcehomo sapiens – lub nawet hominida – zupełnie bez jego specjalnego trudu. A raz zdobyta już nigdy nie zostanie oddana!

Wiedza jest cenna i ma swoją wartość. Stąd też człowiek, który raz doświadczył działania związków psychoaktywnych i uzyskał dzięki nim poznanie – cel starożytnych misteriów, dostąpił oświecenia, zrozumiał to co najważniejsze, nie wyrzeknie się ich stosowania nawet pod groźbą śmierci. Czymże bowiem jest śmierć bez szczęścia i mądrości? Przerażającym i bezsensownym aktem utraty wszystkiego? Przy duchowym bilansie wychodzącym na plus, śmierć zaś jest jedynie niegroźną igraszką, wyczyszczeniem konta pod nowe rachunki, zmianą stanu skupienia, a ponad wszystko kolejnym ciekawym doświadczeniem w życiu.

Z opisów proroków ‘ery psychedelicznej’, marszałków kontrkultury tj. dr Timothy Leary, dr John Lillly, dr Ralph Metzner, Baba Ram Dass (zwany kiedyś dr Richardem Alpertem), Alan Watts, Allen Ginsberg, Robert Anton Wilson, Ken Kesey, Buckminster Fuller. William S. Burroughs i wielu innych, którzy przeżyli ‘doświadczenie psychedeliczne’ wiemy, że życie i śmierć już nigdy nie są traktowane tak jak poprzednio, związek tych dwóch przeciwieństw mocą ‘taoistycznej dialektyki’ – jak rzekłby Hakim Bey – zacieśnia się i rozluźnia zarazem nie pozostawiając już jednak dużo miejsca na takie uczucia jak strach, wina, egoizm czy niepewność.

Te przeżycia zaś i poglądy są ważne, ponieważ to one właśnie stworzyły wyobrażeniową rzeczywistość, w której żyjemy. Wypaczone i wywrócone na wierzch są teraz opoką kultury wiecznego upojenia, neoszamańskich misteriów zdezelowanego chaosu informacyjnych sprzężeń, odbijających się nam gdzie tylko byśmy nie rzucili okiem.

* * *

Jak twierdzi profesor Andrzej Wierciński: Wbrew mniemaniu Eliadego, a zgodnie z P. Furstem, to właśnie użycie halucynogenów, wprowadzonych w uprzednio deprywacyjnie przygotowany organizm o znacznym stopniu samokontroli, doprowadza do wytworzenia się systemów inicjacji szamańskiego typu. Wiadomo już przecież do jak dogłębnych skutków poznawczych i osobistych musiało ono prowadzić.19

Profesor Wierciński odnosi się tu do badań Stanislava Grofa nad silnymi środkami psychedelicznymi tj. LSD-25, psylocybina, MMDA, DMT i ketamina, przeprowadzanymi przez niego w Centrum Psychiatrycznym w Maryland20, udowadniających możliwość istnienia głębokich pokładów podświadomości nazwanych przez Grofa ‘matrycami prenatalnymi’, których doznawanie i przeżywanie w odmiennych stanach świadomości prowadzi do głębokich przeobrażeń osobowości i co ważne, niezwykle podobnych do tych będących wynikiem stosowania technologii szamańskich – probierzem tej analogii jest stosowanie zarówno przez Grofa z jego grupami badawczymi, jak i szamanów plemiennych środków enteogennych, zwanych też psychedelicznymi lub halucynogennymi.

W istocie, odsłania nam to głębokie znaczenie, jakie dla jednostek i całych społeczności pierwotnych niesie rytualne spożywanie takich substancji, a ponadto rozwija nam się w metodologię, za pomocą której interpretować można całą współczesną kulturę, której procesy komunikacyjne wynikają bezpośrednio z doświadczeń typu psychedelicznego.

Znaczenie używania środków enteogennych wśród badanych przez antropologów grup plemiennych było pomijane, lekceważone i niemal tabuizowane aż do przełomu uczynionego po II Wojnie Światowej przez prekursorów takich badań: Roberta Gordona Wassona – bankiera i jednocześnie mykologa amatora, który zajął się znaczeniem dla kultury grzybów o cechach psychedelicznych; Westona La Barre’a – antropologa, który przyczynił się do wewnętrznego poznania ceremonii peyotlowych wśród Indian Huichol; Michaela Harnera – antropologa, który jako pierwszy z białych ludzi zainteresował się pobieraniem nauk szamańskich od Indian Jivaro i Konibo z dorzecza Amazonki próbując tam wywaru zwanego przez Indian ayahuasca.

Jednocześnie do Stanów Zjednoczonych trafił nowy środek psychedeliczny zsyntetyzowany w 1938 r. przez dr Alberta Hofmanna w laboratorium Sandoza, w Szwajcarii. Środkiem tym było LSD (dwuetyloamid kwasu lizergowego), na którym początkowo przeprowadzało jedynie eksperymenty wojsko wietrząc w nim zapach ‘nowej broni chemicznej’, która mogła być użyta podczas ewentualnego ataku na ZSRR. Kiedy okazało się, że środek ten ‘nie spełnia pokładanych w nim nadziei’ oddano go do dyspozycji Narodowego Instytutu Zdrowia, który zezwolił na badania nad nim kilku grupom psychiatrów i psychologów klinicznych, wśród których była słynna już, elitarna grupa z Harvard University kierowana przez trójkę wybitnych naukowców, byli to: dr Timothy Leary, dr Ralph Metzner oraz dr Richard Alpert – wszyscy trzej posiadający spory staż naukowy i ugruntowaną opinię środowiskową.

Nie chcąc się rozwodzić nad kolejami tych i innych badań, gdyż jest to temat na całą książkę i został dobrze opisany przez samych świadków tych wydarzeń, trzeba rzec że LSD okazało się być niezwykłą substancją dokonującą transcendencji jaźni poza zwykłą rzeczywistość i odsłaniającą głębokie pokłady – lub jak to określał dr Leary: obwody – psychiki ludzkiej całkowicie zmieniając indywidualne spojrzenie na rzeczywistość.

Idee, które poczęła głosić Wielka Trójka nie były z łatwością akceptowane przez trzymane w ryzach konserwatywnej, represywnej i przesyconej strachem protestanckiej moralności społeczeństwo amerykańskie, ale przejęła je liberalnie nastawiona wobec świata młodzież urodzona po zakończeniu II Wojny Światowej szukająca oparcia w buncie przeciwko zastanym drobnomieszczańskim wzorcom dławiącym wolicjonalizm, energię i indywidualność, w których pokolenie to próbowało znaleźć nową drogę rozwoju wypalonej od środka kultury.

Cudowna pigułka – LSD nagle okazała się być kanałem, który łączył wszystkie nastawione na przemianę świata ciągotki tego okresu: od sztuki awangardowej po skłoting. LSD okazało się pomostem, dzięki któremu nastąpiło niezwykłe w skali historycznej, w miarę szybkie (choć oczywiście niezbyt dokładne) połączenie dorobku kulturowego Wschodu i Zachodu, którego ciągłego scalania dziś wciąż jesteśmy naocznymi świadkami. Można się dziś spierać ile z tego dorobku było nieporozumieniem, ile krotochwilą, a ile zostało straconego w latach następnych, ale nie ulega dla mnie wątpliwości, że elementy o wielkiej wartości i sile przeobraziły cały krajobraz współczesnej kultury: zaczynając od mody i okładek czasopism, a na skomplikowanych komputerach kończąc.

Nie byłoby w tym właściwie nic dziwnego, gdyż ruchy takie już wcześniej pojawiały się i znikały po kolei, ale właśnie to pokolenie postanowiło wrócić do ‘prymitywnych dokonań swoich przodków’ objawiając to w ruchu, który za Piersem Vitebsky’m można nazwać neoszamanistycznym, a który dążył do zdecentralizowania formalnych struktur zarządzania duchowością (katolickich, protestanckich i innych), swobodnego kształtowania swoich własnych wyobrażeń o duchowości oraz dokonywania transgresji poza ustalone kulturowo granice, normy i dogmaty.

Te wszystkie postulaty wyobrażeniowe i społeczne znalazły swój najpełniejszy wyraz właśnie w neoszamanizmie, który był jakby naturalnie stworzonym konstruktem zaspokajającym wzniesione na manifestacyjnych sztandarach żądania. Niepodzielną rolę grać miały tu oczywiście środki psychedeliczne, ale zepchnięte przez reakcyjne prawo do podziemia, gdzie tkwią tak zresztą do dziś, nie mogły być używane na skalę masową, tak jak chcieli tego gorący wyznawcy ‘psychedelizacji życia codziennego’, że pozwolę sobie sparafrazować słynne hasło sytuacjonistów z maja 1968 r.

Z pomocą przyszły tu jednak nowe techniki eksploracji świadomości przyniesione ze Wschodu, zaczerpnięte od rdzennych mieszkańców obu Ameryk albo opracowane jako substytut zdelegalizowanych środków enteogennych w eksperymentalnych laboratoriach tj. oddychanie holotropowe, medytacja nad oddechem, taniec, bicie w bęben, biofeedback, mantrowanie, wizualizacja, deprywacja sensoryczna, post, rytuały magiczne i religijne oraz wiele innych.

Okazały się one co najmniej równie skuteczne, choć nie posiadające zwykle impetu ‘przeżycia psychedelicznego’, narkotyków nie udało się już jednak i prawdopodobnie nigdy nie uda całkowicie wyeliminować z życia społecznego, ponieważ doświadczenia dzięki nimi uzyskiwane zawsze należały do najciekawszych. Co więcej, były one używane od tak dawna, że iluzją byłoby myśleć, że można się ich po prostu pozbyć ot tak, skinieniem ręki, co udowadniać zaczęły poważne badania prowadzone nad ich zastosowaniem we wszelkich dziedzinach kultury tj. sztuka, religia, magia czy inne społecznie użyteczne rytuały zbiorowe.

Otóż Erika Bourguignon, wybitna antropolożka z Ohio State University na podstawie swoich badań dotyczących wykorzystywania stanów transowych w ciągle zdominowanych przez religię społeczeństwach, przeprowadzonych na próbce 458 grup, doszła do wniosku, że 92% z nich ujawnia zaskakująco zinstytucjonalizowane wykorzystywanie takich stanów do celów społecznych.21

Nie ma właściwie w tym nic dziwnego, jeśli wziąć pod uwagę wszystko co piszę w tej pracy – ludzkie pragnienie transcendencji poza znane granice doświadczenia będzie zawsze ujawniało się tam, gdzie dostęp do takich stanów jest otwarty, jak również tam, gdzie jest on podporządkowany tendencjom absolutystycznym; te dwa bowiem końce to dwie strony tego samego równania objawiającego nam istotę zagadnienia ludzkiej świadomości.

Jednak fakty nie przeszkadzają mitom, a zatem centralne sterowanie naszego postindustrialnego społeczeństwa za pomocą transowych i halucynogennych metod nie przeszkadza temu, aby było ono zdecydowanym przeciwnikiem używania środków enteogennych w celach duchowych; jest to zupełne przeciwieństwo stosunku do tych substancji, jaki objawia się pośród zbiorowości rdzennych, które jeśli tylko mogą z chęcią korzystają z możliwości odbycia świętej podróży do krainy przodków dzięki wprowadzeniu się w trans za pomocą świętych roślin tj. peyotl, powój, grzyby psylocybowe czy yage.

Wprowadził tu pewne zamieszanie fakt, że wspomniany wcześniej Mircea Eliade potępił używanie jakichkolwiek środków psychedelicznych w badanych przez antropologów, małych społecznościach wiążąc je z upadkiem i degeneracją pisząc tak: Narkotyki są tylko wulgarnym substytutem ‘czystego’ transu. Mieliśmy już okazję stwierdzić fakt, że intoksykacje (alkohol, tytoń itp.) są niedawnymi innowacjami i ujawniają w pewien sposób upadek techniki szamańskiej. Przez narkotyczne upojenie stara się naśladować stan duchowy, którego nie potrafi się już inaczej osiągnąć.22

Pomijając już zupełnie bergsonowskie zboczenie szukania wszędzie czystego fenomenu, Eliade nie przytacza na poparcie swojego rozumowania żadnego dowodu opierając się w tym przypadku wyłącznie na własnym widzimisię i co ważniejsze podchodząc do całej sprawy zbyt emocjonalnie, co wróży raczej oddanie się mitowi, niż nauce.

Oto jeszcze jeden kawałek z Szamanizmu i archaicznych technik ekstazy Eliadego. ciekawie streszczający jego poglądy na sprawę szamańskich technik ekstazy: Jednak przy bardziej uważnym zbadaniu problemu odnosi się wrażenie, że użycie narkotyków ujawnia raczej upadek techniki ekstatycznej lub jej rozszerzenie na ‘niższe’ ludy lub grupy społeczne. W każdym razie stwierdzono, że użycie narkotyków (tytoń itp.) jest dość późne w szamanizmie na dalekim północnym Wschodzie23

Trudno dyskutować z poglądami, które nie mają żadnego oparcia w faktach, badaniach, ani innym materiale dowodowym, a tego w przypadku twierdzeń Eliadego najzupełniej brak. Nie wiem też kto stwierdził, ze użycie amanita muscaria, o które tutaj cytowanemu chodzi jest późnej daty, gdyż etnoarcheologowie stwierdzają wyraźnie, że przedstawienia muchomorów i tzw. muchomorowych ludzi sięgają na Syberii długo wstecz.

Piszący również o narkotykach antropolog Richard Rudgley podobnie jak ja, nie zgadza się co do ich roli w szamanizmie z Eliadem; oto jego wypowiedź: Rola substancji narkotycznych w szamańskich tradycjach Azji północnej jest ciągle przedmiotem kontrowersji. Mircea Eliade, słynny profesor historii religii postawił tezę, że pomimo że zażywanie wywaru z muchomora umożliwia kontakt ze światem duchowym, to zachodzi on w sposób ‘bierny i niewyrobiony’. Opisuje te praktyki jako późne i schyłkowe, uznając za wtórne próby naśladowania wcześniejszego szamanizmu w ‘czystej formie’.

Pomniejsi szamani odbywają swe duchowe wędrówki w sposób ‘mechaniczny i zdegenerowany’. Tytoń i alkohol są substancjami, które weszły w użycie stosunkowo późno (dotarły na Syberię wraz z rosyjskimi kupcami i osadnikami), Eliade popełnia więc błąd, nakładając skutki ich używania na działanie muchomora. Przez Eliadego przemawia tutaj nie tyle bezstronność naukowca, ile mieszczańska niechęć do umieszczania substancji narkotycznych w kontekście religijnym. Jednak wyników jego prób odtworzenia historii syberyjskiego szamanizmu w takim właśnie świetle nie da się pogodzić z faktami. (…)24

Fakty są takie, że jak podaje dalej Rudgley, występowanie wspomnianych wyżej przedstawień rosyjscy etnoarcheologowie Okładnikow i Dinkow datują na co najmniej epokę brązu.25 Dodatkowo znajdujemy także bezpośrednie dowody na używanie grzybów psylocybowych wśród społeczności zbieracko-łowieckich co najmniej górnego paleolitu, jak pisze Andrezj Szyjewski: W Europie o kontynuacji tradycji szamańskiej świadczy znalezienie w 1991 r. w lodowcu alpejskim (3000 m.n.p.m.) zachowanego ciała mężczyzny z 3 tys. lat p.n.e. Mężczyzna 25-30 letni, który najwidoczniej zamarzł w śnieżycy podczas wędrówki przez góry, w trawiastych butach, o skórze pokrytej tatuażami, z pozostałościami pyłu miedzi na włosach, miał na szyi zawieszony kamienny dysk, a w mieszku przy pasie halucynogenne grzyby. Afrykańskim dowodem na starożytność technik szamańskich są mezolityczne petroglify z Tassil n’ Adżer, przedstawiające tańczących ludzi-grzyby, dodatkowo z grzybami w rękach, oraz człowieka z głową pszczoły w obcisłym, siatkowym stroju, z którego wyrastają grzyby (na te dwa petroglify powołuje się też w swojej ‘psylocybowej teorii dziejów’ Terence McKenna – przyp. autora).26

Świadczy to o tym, co wielu innych badaczy zauważyło już dawno, że narkotyki i wprowadzanie się w trans zawiązały ze sobą związek bardzo dawno temu. Aby przytoczyć tylko jeszcze jeden głos w dyskusji na temat związków środków enteogennych i szamanizmu pozwolę sobie zacytować wybitnego znawcę tego tematu, etnofarmakologa Terence’a McKennę, który wraz z bratem Dennisem pisze tak: Rozważmy teraz sam szamański trans. Wszystkie funkcje szamana: jego zdolność uzdrawiania, wróżenia, konwersowania z duchami i podróżowania do nadnaturalnych światów zależą od jego ekstazy; jeśli nie mógłby on osiągnąć ekstazy na żądanie, nie mógłby być prawdziwym szamanem. Tak więc ludzka wola zapewnia oczywiste środki do osiągania ekstazy, którymi mogą być rozszalałe i przedłużone bębnienie, taniec i śpiew, pozbawienie snu, krępowanie i tak dalej.

Te techniki są przeciwieństwem samo zanikania i ascetyzmu praktykowanego przez niektórych chrześcijańskich mistyków. Jako dodatek do tych technik i często w połączeniu z nimi, szaman będzie używał pewnych narkotycznych roślin, będzie na przykład pił sok tytoniowy lub inhalował dym haszyszowy. Podczas gdy Eliade wskazuje, że używanie substancji narkotycznych jest pomocą w ekstazie oraz z pewnością wiedzie do dekadencji i wulgaryzacji szamańskiej tradycji (…), jest powód aby w to wątpić. Z drugiej strony, używanie narkotycznych roślin jako dodatku do szamanizmu jest szeroko rozpowszechnione i występuje w każdym regionie na ziemi, gdzie występują takie rośliny.(…)27

Jak można przypuszczać niechęć sporej części naukowców obok Eliadego wobec traktowania środków enteogennych jako katalizatorów doświadczenia drugiej strony rzeczywistości wynika nie tylko z mizernej wiedzy na ich temat, ale także z bardzo subiektywnych pobudek wiążących się z konserwatywnie pojmowaną istotą duchowości, najczęściej w duchu chrześcijańskim, który nakłada na rzeczywistość mentalną siatkę, nie pozwalającą sięgać poza ramy wyuczonej, skostniałej teologii, w której wszystko to, co nieznane jest utożsamiane ze złem w myśl biblijnego credo: ‘I nie pozwolisz żyć czarownicom…’

Takich głosów, mówiących o wielkim znaczeniu takich środków jest jednak znacznie więcej i nie ulega wątpliwości, że związek pomiędzy ludzką duchowością i pewnymi narkotycznymi roślinami jest stary, bliski i wymaga ponownego ukazania światłu dziennemu, szczególne w świetle ich zwiększającego się użycia w postindustrialnych społeczeństwach Zachodu.

* * *

Mimo że narkotyki zeszły do podziemia, rola ‘stanu upojenia’ rzeczywistością nie odeszła zdecydowanie razem z nimi, ale raczej pogłębiła się w kreowaniu przez techno-medialny rynek eterycznych konstruktów, które swoją senną siłą miały zastąpić pierwotne, psychedeliczne doświadczenie. Dzisiejsza, halucynogenna estetyka mediów, których siła tkwi w tej chwili w nierozerwalnym związku zawartym pomiędzy elektroniką i słowem pisanym zawdzięcza swoje techniki manipulacji odbiorcą głównie kontrkulturowemu undergroundowi lat ’60 i ’70, kiedy to wypalone siły rewolucji psychedelicznej poczęły przekształcać się w nową formację, zwaną ‘ruchem industrialnym’.

Ruch ten korzystając z dorobku wprowadzonych przez wcześniejsze pokolenie neoprymitywistycznych idei przemiany świadomości za pomocą narkotyków, dźwięku i magicznych rytuałów, przejmując także nowe technologie tj. przetworniki dźwięku, ruchome oświetlenie, stroboskopy, prymitywne samplery, wypowiedział wojnę społeczeństwu opanowanemu przez konserwatywny ideał bezpiecznego ego poddającego się bezwolnie wszelkim socjotechnicznym manipulacjom.

Wychodząc od naturalnego otoczenia życiowego przeciętnego członka zachodniego społeczeństwa – miejskiego krajobrazu, poczęto go dekonstruować, przekształcać i poszerzać o nowe znaczenia. Ruch industrialny działał w przymierzu zarówno z ruchem psychedelicznym (liczne znajomości i wymiany poglądów pomiędzy liderami obu ruchów), dadaizmem (powrót do roli performance’u i chaosu w sztuce) oraz okultyzmem (magiczne instalacje, działanie na podświadomość, ezoteryczna symbolika) łącząc te wszystkie inspiracje w jedną wybuchową całość, która miała zniszczyć zastaną, konsensualną rzeczywistość i wprowadzić nowe znaczenia.

Nazwę dla takiego działania dał jeden z największych myślicieli i twórców awangardowych drugiej połowy XX wieku – Genesis P-Orridge, nazywając to ezoterroryzmem ze względu na połączenie celów ‘terrorystycznych’ z ezoterycznymi środkami, służącymi do ich osiągnięcia. Przez długi czas był on uznawany przez Scotland Yard i brytyjskie ministerstwo sprawa wewnętrznych za jednego z najgroźniejszych obywateli Zjednoczonego Królestwa i został po sfingowanym procesie sądowym wydalony z Wysp Brytyjskich na początku lat osiemdziesiątych. Genesis P-Orridge po raz pierwszy wprowadził na koncertach swojej grupy industrialnej, Throbbing Gristle oddziaływanie na publiczność za pomocą wielu kanałów zmysłowych, a nie tylko, jak do tej pory było to przyjęte, jedynie za pomocą słuchu i wzroku.

Technika ta obecnie zwana jest synestezją i szeroko wykorzystywana głównie przez media elektroniczne, które nasilając pewne bodźce w silnie receptywne rejony naszego mózgu wywołują psychedeliczny efekt znany jako ‘znoszenie się’, bądź ‘zlewanie się’ doświadczeń zmysłowych w jedną całość, co pozwala np. za pomocą wzroku odbierać bodźce węchowe itp.

Także wprowadzona przez dadaistyczny Cabaret Voltaire technikacollage’u, polegająca na dobieraniu do siebie przypadkowych elementów i łączenia ich w jedną całość została wykorzystana przez industrialistów, którzy wzorując się na jej wersji przeznaczonej do tworzenia filmów – tzw. ‘cut-up’ wprowadzonej przez Briona Gysina, ale w literaturze szeroko już używanej choćby przez Williama S. Burroughsa, jęli montować filmy o sennej estetyce. Estetyka ta znana jest dziś powszechnie z teledysków muzycznych (videoklipów) i służyć ma oczywiście poszerzeniu doznań oglądającej je publiczności.

Na tym jednak ‘ekstaza życia codziennego’ się nie kończy, ponieważ jak zauważyłem wyżej, industrialiści działali prężnie w dziedzinie muzyki eksplorując jako pierwsi na masową skalę możliwości czystej technologii, w której udział człowieka miał być minimalny, przechodząc na początku lat ’80 od industrialu do elektronicznej muzyki powtarzalnej, inspirowanej dokonaniami przedwojennej awangardy (Eric Satie, Edgar Varese, John Cage) oraz neoawangardy lat ’60 (La Monte Young, Karlheinz Stockhausen), znanej dziś powszechnie jako ‘techno’ – prawdopodobnie najpopularniejszego rodzaju muzyki lat ’90, który przyciąga rzesze młodych ludzi spragnionych zbiorowej ekstazy nawet na początku XXI wieku.

W tym nurcie kultury – subkulturze techno, neoszamańskie misterium w takt serca, przepompowującego amfetaminę, ecstasy czy kokainę nabrało swego najbardziej ‘oczywistego’ wymiaru’ zapewniając trans milionom zwykłych zjadaczy chleba spragnionych głębokich duchowych doznań choć często nie zdających sobie nawet z tego sprawy. Kultura wiecznej ekstazy wspomagana przez media, rynek pracy, informacyjną ekonomię zatopiła się w weekendowych zabawach, gdzie reguły czasu powszedniego zostały na ten czas zniesione przynosząc w zamian ‘szaleństwo’ hedonistycznego karnawału – w rzeczy samej oznakę alienacji i wyjałowienia ducha Zachodu, który pozbawiony wszelkich doznań o charakterze duchowym, magicznym, religijnym czy psychedelicznym i głęboko sceptyczny wobec wartości swojej własnej kultury rzucić się musiał w wir neoszamańskiej ekstazy próbując znaleźć wewnętrzny rdzeń, dla którego warto byłoby żyć.

‘Czas neoświęty’, jak nazywam te porywy chwil wolnych od pracy i zwykłych, codziennych obowiązków stał się obowiązującym kanonem ‘duchowości’ społeczeństw Zachodu, neoszamanizmem dla mas, upojnym terminalem tajemniczej mocy, kontrolowanym przez speców od marketingu i czarny rynek stymulantów. W kulturze techno najlepiej jest widoczny fakt, że państwo, ponadnarodowy kapitał i świat przestępczy działają ze sobą w pełnym porozumieniu, gdyż wszystkie sektory czerpią z tego korzyści; zarabiają reklamodawcy, producenci ubrań, napojów, koncerny produkujące tanią, tandetną muzykę, która jest odtwarzana na podrzędnych imprezach, a przede wszystkim czerpią korzyści rządy narodowe, którym łatwiej jest bawiące się, młode społeczeństwo kontrolować nie musząc zwiększać sił policyjnych na rozbijanie ich demonstracji, mogąc zająć się dobijaniem resztek związków zawodowych i tej części młodzieży, która postanowiła wyjść na ulicę, jak pokolenia buntowników 30 lat wcześniej próbując stworzyć swój własny magiczny rytuał poprzez sprzeciw wobec ‘swobodnego obrotu ludzką duszą’.

Co zaś nie dziwi w ogóle, to fakt że ta część młodzieży, która postanowiła zaprotestować znowu widzi w środkach enteogennych zbawczą rolę dla ludzkości i próbuje wyraźnie oddzielić swoje wartości od wartości reszty społeczeństwa – w rzeczy samej nie zrozumiemy dobrze tej manifestacji własnej woli, jeśli nie weźmiemy pod uwagę tego, że kontrkultura także zdążyła ewoluować prężnie rozwijając się poza głównym nurtem kultury Zachodu, a dzisiejsze masowe demonstracje są oznaką jej ponownego ożywienia przez następne pokolenie psychonautów i intelektualistycznych czy ulicznych rebeliantów.

Wracając jednak do zbawczej roli ekstazy, która aż nadto jest widoczna w masowych protestach, gdzie odwołując się do teorii Baumana można by powiedzieć, że ich uczestnicy zyskują nowy rodzaj tożsamości – socjalność, chwilowy stan zatracenia socjalizacyjnych kodów na rzecz niemal pogańskiej, fizycznej łączności z grupą. Ekstaza jest rzecz jasna podstawą działań szamańskich i bez niej nie mogłoby się dokonać podstawowe misterium czyli lot do ‘krainy duchów’.

Neoszamani aby osiągnąć stan transu korzystają z różnych technik wymienionych przeze mnie wcześniej, jedni preferują używanie roślinnych środków zmieniających świadomość, a inni ich technologiczne odpowiedniki. Podstawą jednak wszelkich działań w neoszamanizmie i powodem, dla którego uczestnicy tego ruchu mogą się odwoływać do starożytnych odpowiedników dzisiejszych idei jest zgłębianie istoty rzeczywistości, poznawanie tego co wydaje się leżeć poza granicami powszechnego, ludzkiego rozumienia, a jest na tyle pociągające i zarazem obiecujące, że jednostka widząca w ‘transowym poznaniu’ sposób na ogarnięcie chaosu wewnętrznego świata poświęca się temu bez chwili wahania.

Z drugiej strony wiele z nowych kierunków i metod psychoterapeutycznych bazuje na neoszamanizmie tworząc z niego poważne narzędzie pracy z chorobami trawiącymi rozszalałe wnętrze współczesnego człowieka, co pokazuje jak silna i skuteczna może być najstarsza technika badania swojego wnętrza. Co jest tu jednak ważne dla wszystkich sposobów użytkowania neoszamanizmu, to silnie oddziałujące na to środowisko idee integrystyczne zakładające spójność działań wewnętrznych i zewnętrznych wraz z pieczą nad utrzymywaniem pewnej homeostazy pomiędzy potrzebami społecznymi, ekonomicznymi i socjalnymi oraz zasobami, z których można czerpać aby te potrzeby zaspokoić. Neoszamanizm staje się zatem również narzędziem walki społecznej, co widać bezpośrednio najlepiej w neoprymitywistycznych elementach antyglobalistycznych demonstracji tj. wykorzystywanie bębnów, narkotyków czy tańca.

W żaden sposób nie da się jednak objąć wszystkich ‘szamańskich idiolektów’, które są wykształcane na bazie własnych potrzeb, przeżyć (w tym także tych mistycznych) i ograniczeń środowiskowych, dzięki którym dokonuje się ciągły ruch do przodu, wpleciony implicite w strukturę neoszamańskiego sposobu traktowania własnych umiejętności, często jako formy inwestycji w siebie, co jest charakterystyczne szczególnie dla jednostek otwierających się na wpływy ruchu New Age (szczególnym zawiązaniem związku pomiędzy neoszamanizmem, a protestancką mentalnością jest kojarzenie go z nastawieniem na zysk, patrz np. popularna pozycja pt. Szamani zarządzania).

Tu znajdujemy chyba główną różnicę pomiędzy szamanizmem plemiennym, a neoszamanizmem – jest nią przynależność. U szamana z dorzecza Amazonki jest ona wewnętrznie wpleciona w jego dar i cel jego wykorzystywania, u szamana miejskiego jest zaś ona chwilowa, migawkowa, można by powiedzieć: oparta o kąt padania światła na jego twarz w danym momencie, co wiąże się z tempem życia we współczesnej aglomeracji miejskiej, jak również z rozbiciem tradycyjnych centrów decyzyjnych tj. rada starszych mężczyzn czy też wymiana informacji przy okazji rytualnych spotkań. Ta przynależność jest jednak czasem celem samym w sobie, co zahacza już o temat następnego rozdziału, który dotyczyć będzie nowej tożsamości zbiorowej, wykształconej również w łonie kontrkultury zwanej neopogaństwem.

Conradino Beb



1.zob. Joan Halifax, Shamanic voices, Penguin, Middlesex 1980.
2. Mircea Eliade, Szamanizm i archaiczne techniki ekstazy, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1994.
3. Chodzi mi tu głównie o badania prowadzone przez międzynarodową organizację antropologiczną ‘Foundation for Shamanic Studies’ założoną przez profesora Michaela Harnera, zob. www.shamanism.org/, jak również transpersonalną ‘Council on Spiritual Practices’, zob. www.csp.org/.
4. zob. Claude Lévi-Strauss, Antropologia strukturalna, Wyd. KR, Warszawa 2000.
5. Szamańskie uzdrawianie – nie jesteśmy sami – wywiad z Michaelem Harnerem.
6. Oryginalnie ‘nonordinary reality’.
7. zob. Lewis Carroll, Po drugiej stronie Lustra i co tam Alicja znalazła, Wyd. Alfa, Warszawa 1990.
8. Carlos Castaneda, Nauki Don Juana, Wyd. Rebis, Poznań 1998.
9. Carlos Castaneda, Odrębna Rzeczywistość, Wyd. Rebis, Poznań 1998.
10. Aby uzyskać kompleksową informację na temat historii powstania, założeń i sposobów nauczania ‘rdzennego szamanizmu’ zob. Michael Harner, The Way of the Shaman, Bantam Books, San Francisco 1980. Krótko i treściwie można o tym przeczytać w Michael Harner, Nauka, Duchy i Rdzenny Szamanizm, tekst ten jest odczytem wygłoszonym na dorocznym zjeździe American Anthropological Association, Philadelphia XII 1998, dostępny u mnie.
11. Rzecznikiem takiego rozumienia prac Castanedy jest np. znany psychoterapeuta i neoszaman Arnold Mindell; zob. Arnold Mindell, Psychologia i szamanizm, Wyd. KOS, Kraków 2002.
12. zob. Terence McKenna, The Archaic Revival: Speculations on…, Harper San Francisco, 1992.
13. Piers Vitebsky, Szaman, Wyd. Świat Książki, Warszawa 1996.
14. tamże, str. 151.
15. zob. Erik Davis, TechGnoza, Wyd. Rebis, Poznań 2002.
16. zob. Richard Leakey, Pochodzenie człowieka. Wyd. Naukowe i Pedagogiczne, Warszawa 1998.
17. zob. mi.n. Robert Anton Wilson, Sex, narkotyki i okultyzm – podróże poza granice świadomości, Wyd. Graffiti BC, Toruń 2002; Richard Rudgley, Alchemia kultury, Wyd. PIW, Warszawa 2002; Stanislav Grof, Przygoda odkrywania samego siebie. Wymiary świadomości. Nowe perspektywy w psychoterapii, Wyd. Uraeus, Gdynia 2000; Hallucinogens and Shamanism, /ed./ Michael Harner, Oxford University Press, 1973; Carl A. Ruck, Albert Hofmann, Robert G. Wasson, The Road to Eleusis: Unveiling the Secret of the Mysteries, William Dailey Antiquarian, 1978; Terence McKenna, The Archaic Revival: Speculations on…, Harper San Francisco, 1992.
18. zob. Robert Anton Wilson, Sex, narkotyki i okultyzm – podróże poza granice świadomości, Wyd. Graffiti BC, Toruń 2002.
19. Andrzej Wierciński, Magia i Religia – Szkice z antropologii religii, Zakł. Wyd. NOMOS, Kraków 1997, str. 153.
20. Wyniki swoich długoletnich badań Stanislav Grof zawarł w swoich pracach, zob. Stanislav Grof, Poza Mózg, Wyd. A, Kraków 1999; Przygoda odkrywania samego siebie. Wymiary świadomości. Nowe perspektywy w psychoterapii, Wyd. Uraeus, Gdynia 2000; Obszary Nieświadomości – Raport z Badań nad LSD, Wyd. A, Kraków 2000.
21. zob. Erika Bourguignon, Cross-cultural perpectives on the religious uses of altered states of conciousness, [w]: Religious Movements in America, Princeton University Press, 1977.
22. Mircea Eliade, Szamanizm i archaiczne techniki ekstazy, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1994, str. 397.
23. tamże, str. 471.
24. Richard Rudgley, Alchemia kultury, Wyd. PIW, Warszawa 2002, str. 44-45.
25. tamże.
26. Andrzej Szyjewski, Etnologia religii, Zakł. Wyd. NOMOS, Kraków 2001, str. 289-291.
27. Terence and Dennis McKenna, The Invisible Landscape, Harper San Francisco, 1992, chap. I (tłum. moje).

Psilocybe (grzyby psylocybinowe / magiczne grzyby)

Psilocybe to halucynogenne grzyby szeroko rozpowszechnione jako używka rekreacyjna. Większość użytkowników nazywa je „magicznymi grzybami” lub „Kapeluszami wolności”. Psychoaktywne gatunki Psilocybe można znaleźć prawie na całym świecie, łącznie z Europą, rosną od Grenlandii po Tierra del Fuego – najbardziej na południe wysuniętym krańcu Ameryki Południowej, w Nowej Gwinei, Australii i Nowej Zelandii (zarówno na północnych, jak i południowych wyspach).

Utrzymuje się, że występuje co najmniej osiemdziesiąt halucynogennych gatunków zawierających psychoaktywne alkaloidy: psylocybinę i psylocynę (które znajdują się również w gatunkach należących do czterech innych rodzajów grzybów – Conocybe, Panaeolus, Stropharia i Copelandia). W odpowiednich dawkach grzyby te mogą wywoływać wizualne, słuchowe i inne halucynacje oraz potężne zmiany w percepcji czasu i przestrzeni (zobacz wzmiankę o Marii Sabinie poniżej).

Jest mało dowodów wskazujących na historyczne użycie grzybów psilocybe w Europie, pomimo tego że archeolog Jeremy Dronfield zasugerował, iż mogły być one odpowiedzialne za halucynogenne wyobrażenia budowniczych i dekoratorów irlandzkich megalitów neolitycznych, z których większość przetrwała do czasów dzisiejszych. Faktycznie, pomimo niemal kosmopolitycznej dystrybucji „magicznych grzybów”, ich tradycyjne używanie ma dopiero zostać zademonstrowane poza terenem obydwóch Ameryk.

Jest wiele rodzajów starożytnych artefaktów podkreślających długą historię używania grzybów w tej części świata. Kamienne artefakty w kształcie grzybów (niektóre z nich zawierające wizerunki ropuch) zostały odnalezione w sporej liczbie na stanowiskach w Gwatemali i są datowane na okres od 100 r. p.n.e. do 300 r. n.e. Złote figury z Kolumbii (100 r. p.n.e. – 350 r. n.e.) reprezentują obiekty, które zostały zinterpretowane jako grzyby. Przedstawiane są one w sztuce meksykańskiej od 300 r. n.e. i występują również w ikonografii Azteków.

Najbardziej spektakularnym wizerunkiem tego typu jest XVI wieczna statua Xochipilli – „Księcia Kwiatów”. Piedestał jest dekorowany wieloma kapeluszami grzybów zidentyfikowanymi jako halucynogenny gatunek Psilocybe aztecorum, który znany jest powszechnie w regionie wokół wulkanu Popocatepetl, gdzie rzeźba została odkryta. Ciało Xochipilli jest upiększone roślinnymi motywami przedstawiającymi rośliny psychoaktywne, łącznie z tytoniem i powojem.

Nie wiedziano, że współcześni Indianie z Meksyku podtrzymywali kult grzybów aż do czasów dzisiejszych. W latach ’30 antropolog Robert Weitlaner zdobył próbki grzybów, które zostały następnie zbadane przez etnobotanika Blasa Pablo Reko i Richarda Schultesa (ten drugi zidentyfikował je właściwie nie jako Psilocybe, ale jako Panaeolus, jeszcze jeden gatunek grzybów używany jako środek enteogenny).

Córka Weitlanera wzięła udział w rdzennej ceremonii w roku 1939, ale nie zażyła ich sama. Po II Wojnie Światowej ślad został znów podjęty przez etnomykologa, R. Gordona Wassona i jego żonę, Valentinę; odwiedzili oni Meksyk w roku 1953 aby odszukać święte grzyby, po tym jak Robert Graves wspomniał o źródle wskazującym na istnienie kultu w liście do nich. Była to pierwsza z wielu wypraw terenowych, które ujawniły grzyby całemu światu.

W roku 1955 Wasson spotkał uzdrowicielkę z plemienia Mazateków, Marię Sabinę, która miała zostać jego duchowym przewodnikiem po wewnętrznym świecie świętych grzybów. Święte moce grzybów nie są dostępne dla wszystkich, jak powiedziała elokwentnie Maria Sabina: Grzyb jest podobny do twojej duszy. Nie wszystkie dusze są takie same. Marcial [jej drugi mąż, zapalczywy pijak] wziął teo-nanacatl [święte grzyby], miał wizje, ale wizje były bezużyteczne. Wiele ludzi z gór je brało i wciąż bierze, ale nie każdy wchodzi do świata, w którym wszystko jest jasne.

Także Ana Maria, moja siostra, zaczynała brać je razem ze mną, miała te same wizje, rozmawiała z grzybami, ale grzyby nie odsłoniły wszystkich swoich sekretów. Sekrety, które ujawniły mi są zapisane w Wielkiej Księdze, którą mi pokazały i którą można znaleźć w rejonie bardzo oddalonym od ich świata, Wspaniałej Księdze. Dały mi ją kiedy Ana Maria zachorowała… i wydawała się odchodzić. Tak więc zdecydowałam się powrócić do teo-nanacatl.

Wzięłam wiele, wiele więcej niż wzięłam kiedykolwiek: trzydzieści i trzydzieści. Kochałam moją siostrę i byłam gotowa zrobić cokolwiek, nawet odbyć bardzo daleką podróż, tylko po to aby ją uratować. Siedziałam przed nią z mym ciałem, ale duszą byłam w świecie teo-nanacatl i widziałam ten sam krajobraz, który widziałam wiele razy, potem krajobrazy, których nie widziałam nigdy wcześniej, ponieważ wielka liczba grzybów zniosła mnie w najgłębsze z głębokich zakątków tego świata. Pędziłam naprzód aż w pewnym momencie wyszedł mi naprzeciw duende, duch. Spytał mnie o dziwną rzecz: „Ale czym chcesz się stać ty, Mario Sabino?”

Odpowiedziałam mu bezwiednie, że chcę stać się świętą. Wtedy duch uśmiechnął się i od razu pojawiło się w jego dłoniach coś, czego nie miał wcześniej, była to Wielka Księga z wieloma zapisanymi stronami. „Oto”, powiedział, „Daję ci tą Księgę żebyś mogła lepiej pracować i pomagać ludziom, którzy potrzebują pomocy oraz poznać sekrety świata, w którym wszystko jest jasne.”

Przejrzałam karty Księgi, wiele zapisanych stron i pomyślałam, że niestety nie umiem czytać. Nigdy się nie uczyłam i nie będzie z tego dla mnie za wiele pożytku. Nagle uświadomiłam sobie, że czytałam i rozumiałam wszystko co było napisane w Księdze, i że stałam się jakby bogatsza, mądrzejsza, i w tym momencie nauczyłam się milionów rzeczy. Uczyłam się i uczyłam… Spojrzałam na zioła, które Księga mi wskazała i zrobiłam dokładnie to, czego nauczyłam się z Księgi. A Ana Maria w końcu wyzdrowiała.

Nie musiałam oglądać Księgi ponownie, ponieważ nauczyłam się wszystkiego, co było w środku. Ale ponownie widziałam ducha, który mi ją dał oraz inne duchy i inne krajobrazy; widziałam także z bliska słońce i księżyc, ponieważ im bardziej wchodzisz do wewnątrz świata teo-nanacatl, tym więcej rzeczy widzisz.

Widzisz także naszą przeszłość i przyszłość, które są tam jako jedna rzecz, już osiągnięta, która już się zdarzyła. Tak więc widziałam cała życie mojego syna Aurelia wraz ze śmiercią i twarzą mężczyzny, który miał go zabić oraz sztyletem, którym miał zamiar go zabić, ponieważ wszystko już zostało dokonane. Morderstwo już zostało popełnione i bezużyteczne było mówić mojemu synowi, że powinien uważać, bo go zabiją, ponieważ nie było nic do powiedzenia. Zabiją go i tak po prostu będzie.

Widziałam także inne śmierci, inne morderstwa, ludzi zaginionych – nikt nie wiedział gdzie przebywali – a ja sama widziałam. Widziałam też skradzione konie, zaginione, starożytne miasta, o których istnieniu nie było wiadomo i które miały być wyniesione na światło. Miliony rzeczy widziałam i poznałam. Poznałam i widziałam Boga: wielki, tykający zegar, sfery które powoli obracają się, wnętrza gwiazd, ziemię, cały wszechświat, dzień i noc, płacz i śmiech, szczęście i ból. Ten, który zna wszystkie sekrety teo-nanacatl może nawet zobaczyć wieczny zegar.

Zwieńczeniem całego cierpienia Marii Sabiny było jej późniejsze uwięzienie spowodowane nieświadomym przyciągnięciem uwagi nieżyczliwych hipisów, którzy usłyszeli o grzybach dzięki publikacjom Wassona i innych. Wasson był głęboko zrozpaczony tym, jak jego własne, szczere, wypełnione szacunkiem zainteresowanie przyczyniło się pośrednio do zwiększenia cierpienia Marii Sabiny. Ale hipisi nie byli pierwszymi ludźmi, którzy sprofanowali święte grzyby: zrobiła to CIA.

W roku 1955 CIA zaczęła ubiegać się o współpracę z Wassonem wzmagając zainteresowanie wstępnymi publikacjami traktującymi o halucynogennych grzybach. Ich zainteresowanie skupiało się na potencjalnym zastosowaniu militarnym dla grzybów. Wasson odmówił. CIA nie przyjęła odpowiedzi odmownej i z powodzeniem dokoptowała jednego ze swoich agentów, Jamesa Moore’a, do następnej ekspedycji, którą zorganizował Wasson. W 1979 roku, kiedy pewne tajne działania CIA zostały ujawnione, Wasson dowiedział się jaka rolę grał w tym Moore.

Richard Rudgley

(tłum. Conradino Beb)


Źródło: The Encyclopedia of Psychoactive Substances, Richard Rudgley, Little, Brown and Company, 1998.

Genesis P-Orridge

Wejrzę, że od bardzo wczesnych czasów plemiennych zachodzi nieskończony proces, poprzez osady, miasta i industrializację aż do czasów współczesnych. Najzywam to procesem kontrolnym egzystującym niezależnie od wszelkich jednostek. Proces kontrolny może być sterowany przez niemal każdą, konkretną grupę interesów, w dowolnym okresie historycznym. Proces ten nie posiada stron, ani moralności, żadnych zobowiązań, ani charakteru, jak również żadnego sensu konieczności. Proces kontrolny jest zawsze obecny.

Genesis P.-Orridge, Esoterrorist


Genesis P-Orridge urodził się jako Neil Andrew Megson 22. 02. 1950 w angielskim mieście Manchester, słynącym ze skupienia w nim przemysłu ciężkiego. W 1968 Genesis zdał egzamin na Uniwersytet Hull, gdzie studiował administrację społeczną, ekonomię i filozofię. W tym samym mniej więcej czasie po raz pierwszy zafascynował się twórczością pisarską i filmową, a także praktykami życiowymi, Beat Generation.

W tymże okresie po raz pierwszy debiutował też ze swoją poezją na łamach poczytnych periodyków brytyjskich odnosząc tak wielki sukces, że w literackim dodatku do The Times nazwano go nawet „najbardziej obiecującym młodym poetą w Wielkiej Brytanii”. Będąc także na studiach, Genesis rozpoczął wydawanie undergroundowego magazynu o nazwie Worm. Magazyn ten, zaangażowany w szerzenie wolności słowa – jeśli wierzyć samemu jej autorowi – stał się także początkiem długoletniego procesu „niszczenia cywilizacji” oraz kłopotów Genesisa z cenzurą i opinią publiczną, które towarzyszą mu nieprzerwanie do dnia dzisiejszego.

Genesis Breyer P-Orridge dzisiaj

W 1969 Genesis związał się w Islington (północny Londyn) z grupą multi-kineti-medialnych performerów znanych jako Transmedia Explorations. To właśnie tam napotkał po raz pierwszy legendę zaangażowanej awangardy, sztuki homoseksualnej i okultyzmu, Dereka Jarmana – twórcę takich filmów, jak The Last of England czy Jubilee. Transmedia Explorations utworzyły niedługo później komunę, która przestrzegała ścisłego stosowania pewnych przepisów, mających pomagać w łamaniu uwarunkowań społecznych, do czego miało prowadzić przejęcie steru władzy przez wewnętrzną wolę.

Nacisk kładziono na przypadkowość wykonywania wszelkich działań tak, aby pozbawić je rutyny. Koncept ten był realizowany dzięki nieregularnemu sypianiu, jedzeniu i zmianie innych odruchów warunkowych. W twórczości Genesisa wpływ tych poczynań pozostaje widoczny niemal na każdym kroku, łącznie z ostateczną zmianą tożsamości fizyczno-seksualnej (co jest przez niego samego interpretowane w formie sztuki).

W 1969 Genesis założył w Shrewsbury legendarny projekt performerski C.O.U.M. Transmissions, którego godłem stał się ejakulujący penis, a głównym mottem: „Gwarantujemy niezadowolenie!”. Twórczość C.O.U.M. to ponad 200 występów performerskich, instalacji, prac video oraz akcji ulicznych na festiwalach sztuki i w galeriach na całym świecie. Nigdy wcześniej w historii performance’u nikt nie posunął się tak daleko w przekraczaniu uwarunkowań fizycznych i społecznych.

Znana jest anegdotka, kiedy COUM goszczące z występem w jednej z amerykańskich galerii doprowadzili do mdłości tak odważnego performera, jakim był Chris Burden (słynący z akcji ukrzyżowania na masce samochodu), który stwierdził, że to co widzi jest tak obrzydliwe, iż nie można tego nazwać sztuką! Projekt przeszedł do historii we wrześniu 1976 roku wraz z ostatnim, kontrowersyjnym występem o nazwie: „Prostitution”, który odbył się w Galerii I.C.A., w Londynie.

Był to pierwszy przypadek w historii kultury alternatywnej, kiedy masowa publiczność doświadczyła siły punk rocka i kultury industrialnej bezpośrednio. Wydarzenie spowodowało taki rozgłos (miejsce wystawy zostało zajęte przez samą Królową Elżbietę II), że dyskusje na jego temat toczyły się we wszystkich brytyjskich gazetach (które obdarzyły przy tej okazji Genesisa etykietką „tamponowego człowieka”), w telewizyjnych tok szołach, a także na obradach i spotkaniach Parlamentu Brytyjskiego!

W międzyczasie rozpoczął się długi mariaż Genesisa ze sztuką listu/korespondencji. Został on regularnym dostarczycielem treści dla podróżnej wystawy „Fluxshoe”, która stała się potem niezwykle wpływowa w świecie sztuki – prace z tego okresu zostały wystawione w formie retrospektywy, w londyńskiej Tate Galery, w 1994.

W 1973 Genesis spotyka po raz pierwszy legendarnego bitnika, kultowego pisarza, byłego narkomana i malarza, Williama S. Burroughsa, którego prace mają wielki wpływ na jego własną twórczość, szczególnie zaś koncept „cut-up”, wykorzystywany przez niego w pracach artystycznych i eksperymentach okultystycznych. W późniejszym czasie będzie on pomagał przy organizacji retrospektywnego festiwalu sztuki, poświęconego Burroughsowi/Gysinowi o nazwie „The Final Academy” w Londynie, w październiku 1982. Będzie on także współprodukował album Nothing Here Now but the Recordings, składający się z wczesnych odczytów Burroughsa, wydany przez Industrial Records w 1980.

Rozwijając swoją sztukę pisarską, Genesis zaczyna regularnie pisać do takich pism, jak Art & Artist, Studio International i Flash Art. Staje się także współwydawcą katalogu Contemporary Artists, sporego woluminu dostarczającego informacji/odnosników na temat sztuki współczesnej. W 1975 zakłada Throbbing Gristle, kultową grupę industrialną, mającą wpłynąć swoją twórczością na wielkie rzesze następnych pokoleń twórców muzycznych tj. Ministry, Godflesh, Laibach czy Merzbow.

Genesis P-Orridge dawniej

Grupa ta została utworzona symultanicznie z rozpadem C.O.U.M. Transmissions i faktycznie wykonała ona swój pierwszy koncert na pamiętnej, ostatniej wystawie COUM. Throbbing Gristle wydaje swoje pierwsze płyty w założonej przez siebie wytwórni Industrial Records, a Genesis przechodzi do historii sztuki jako twórca terminu MUZYKA INDUSTRIALNA, który zakłada niszczenie tożsamości człowieka kultury Zachodu poprzez ukazywanie jej w krzywym zwierciadle, porażającego brudem i mrokiem show o właściwościach synestezyjnych – mających wpływ na wiele zmysłów jednoczesnie (podstawę dzisiejszego montażu telewizyjnego). Koncepcje industrialne Genesisa są dzisiaj bezlitośnie eksploatowanego przez masy pop odtwórców tj. Marilyn Mason lub NIN.

W 1976 Genesis poznaje w Paryżu kolejną legendę Beat Generation, Briona Gysina, z którym będzie się przyjaźnił i współpracował, aż do jego śmierci w 1986. W 1981 tworzy wraz z Alexem Fergussonem na terenie dzielnicy Hackney, w północnym Londynie, swoje kolejne wielkie, transmedialne/muzyczne i performerskie przedsięwzięcie – grupę Psychic TV. Grupa staje się prekursorem acid house (a ogólnie rzecz biorąc, techno) oraz imprez rave w Wielkiej Brytanii i na całym świecie.

Dla wydawania swoich eksperymentalnych projektów Genesis zakłada wytwórnię Temple Records. Label ten – oficjalnie rozwiązany w 1999 i ponownie reaktywowany w 2003 – wypuścił jak do tej pory ponad 70 albumów (ostatni w 2004)  i dostał się do Księgi Rekordów Guinnessa za wypuszczenie 23 albumów w ciągu roku!

Razem z grupą PTV Genesis staje na czele 10 letniego projektu okultystyczno-artystycznego, kontrkulturowej organizacji, znanej jako Świątynia Psychicznej Młodzieży (T.O.P.Y.), której celem staje się łamanie automatyzmu ludzkich zachowan, walka o wolność wewnętrzną i transgresja duchowa. Inspiracją dla rytuałów i działań T.O.P.Y. są przede wszystkim prace i eksperymenty angielskich okultystów tj. Aleister Crowley (twórca sytemu magiczno-okultystycznego nazwanego przez niego samego Thelemą) czy Austin Osman Spare (twórca magii chaosu). Niehierarchiczna sieć komunikacyjna stworzona przez T.O.P.Y. zamknęła się w ciągu dziesięciu lat działalności na poziomie około 10.000 członków.

W 1992 roku, na skutek absurdalnych oskarżeń o dopuszczenie się rytualnego mordu na dziecku, co miało zostać utrwalone na jednym z teledysków PTV, wyreżyserowanym przez Dereka Jarmana, Genesis – przebywający wówczas z misją charytatywną w Nepalu – zostaje zmuszony do opuszczenia granic Wielkiej Brytanii na stałe pod groźbą surowego wyroku sądowego. Będąc banitą tak, jak wcześniej przed nim np. Aleister Crowley, Genesis osiedla się w Stanach Zjednoczonych, by przez pewien czas zamieszkiwać w posiadłości Timothy Leary’ego, z którym zawiązuje owocną współpracę przy tworzeniu serii performance’ów i wystąpień w USA z kultową, psychedeliczną wizualizacją na czele How To Operate Your Brain.

W 1998 Genesis tworzy nowy projekt muzyczno-poetycki wraz z Bryinem Dallem (czy Lorettą Doll) i Larrym Thrasherem (kalifem zakonu magiczno-okultystycznego Ordo Templi Orientis) o nazwie Thee Majesty. W 2003 Genesis zmienia swoje imię na Genesis Breyer P-Orridge i zaczyna serię działan/performance’ów Breaking Sex, których motorem jest także jego/jej partnerka, Lady J. Breyer P-Orridge.

Projekt zakładał reunifikację i powtórne powiązanie mężczyzny i kobiety, aby nadać mu stan doskonałego hermafrodytyzmu. Łączy się to z operacjami plastycznymi, które rozmywają granicę pomiędzy płcią i zbliżają je do siebie fizycznie. Na przykład, para przeszła operację wszczepienia implantów piersi w związku z dniem Św. Walentego i 10-letnią rocznicą trwania swojego związku, który jednak rozpadł się w 2008.

Długoletnia twórczość Genesisa P.-Orridge’a jest przykładem bezkompromisowego poświęcenia się ideałom wolności absolutnej w świecie sterowanym przez kody władzy, nie pozwalające jednostce na swobodne realizowanie swojej auto ekspresji. Konsekwentna realizacja indywidualnej ścieżki duchowej i osiąganie wyznaczonych przez siebie priorytetów jest przykładem mocy jednostki wyzwolonej z ograniczeń kulturowych i społecznych, krępujących zwykle ruchy zmierzające ku wszelkiej prawdziwej transgresji.

Poprzez wyzwalanie prawdziwych pragnień z mroków podświadomości i konfrontowanie ich z lustrem życia, Genesis pokazuje nam nasze prawdziwe możliwości na drodze mentalnej rewolucji i alchemicznego Wielkiego Dzieła. Obiekt westchnień i wielki guru kontrkultury jest mimo postępujących lat jedną z niewielu jednostek tak wyraźnie pokazujących w swoich dziełach znaczenie i efektywność każdego, pojedynczego działania, które zgodne jest całkowicie z prawdziwą wolą jednostki.

Conradino Beb


Polecane Stronki:

Strona Oficjalna Genesisa P-Orridge’a

Ken Kesey (1935-2001)

Odpowiedź nigdy nie jest odpowiedzią. To, co naprawdę interesujące, jest tajemnicą. Jeśli szukasz tajemnicy zamiast odpowiedzi, zawsze będziesz szukał. Tak naprawdę nigdy nie widziałem osoby, która znalazłaby odpowiedź – myślą że ją mają, tak więc przestają myśleć. Jednak zadaniem jest szukanie tajemnicy, ewokowanie tajemnicy, zasadzenie ogrodu, w którym rosną dziwne rośliny, a tajemnice rozkwitają. Potrzeba tajemnicy jest znacznie większa niż potrzeba odpowiedzi.

Ken Kesey


Ken Elton Kesey urodził się 17.09.1935 w La Junta w amerykańskim stanie Colorado. Jego rodzice, Geneva i Fred Kesey, byli prosperującymi hodowcami krów mlecznych i wyznawali baptyzm. Podczas II Wojny Światowej Ken przeprowadził się wraz z nimi do Springfield w stanie Oregon, spędzając dużą część swojej młodości na farmie, na której czytano Biblię i słuchano opowieści babci na temat przodków rodzinnych, którzy emigrowali kolejno ze stanów Tennessee i Arkansas do Texasu i Nowego Meksyku, aby w końcu osiąść w Colorado i wreszcie w Oregonie.

W czasie swojego dzieciństwa Ken chwytał książki Zane Grey i Edgara Rice’a Burroughsa, komiksy i tanie powieści science-fiction, które ukształtowały jego młodzieńczy światopogląd i fantazję. Przyszły pisarz spędzał także czas na nauce polowania, pływania, futbolu amerykańskiego, boksu i zapasów, wyrastając na wysokiego i barczystego mężczyznę. W czasach szkoły średniej, a później na studiach wyższych, Kesey stał się mistrzem zapasów i ustanowił kilka rekordów stanowych, które pozostają nie pobite do dnia dzisiejszego.

Ken Kesey na swojej farmie w Oregonie

Po ukończeniu szkoły średniej Kesey poślubił 20 maja 1956 Faye Haxby, swoją szkolną miłość, z którą spłodził i wychował trójkę dzieci – córeczki, Shannon i Sunshine i oraz syna Zane’a – pozostając żonaty przez całe swoje życie. W 1957 Kesey ukończył Uniwersytet Stanowy w Oregonie ze stopniem B.A. w Drama and Communication Studies, a rok później otrzymał za swoje osiągnięcia studenckie, nagrodę Woodrow Wilson National Fellowship, co pozwoliło mu załapać się na program kreatywnego pisania na prestiżowym Uniwersytetcie Stanforda.

Kesey przeprowadził się na Perry Lane w Palo Alto, będące w tym czasie skupiskiem artystycznej bohemy, kojarzonej z Bitnikami. Tam ukończył End of Autumn (1957-58), nigdy nieopublikowaną powieść, opowiadającą o środowisku sportowców uniwersyteckich. Natknął się tam również na swoje pierwsze literackie znajomości, wśród których znalazł także długoletnich przyjaciół tj. Larry McMurtry, Ken Babbs, Bob Stone oraz Wendell Berry. Wkrótce, będąc już zakorzeniony w programie, Kesey napisał także powieść Zoo (1960), ale ta również nigdy nie znalazła wydawcy.

Za namową swojego przyjaciela i sąsiada, Vica Lovella, Kesey zgłosił się w 1959 jako ochotnik do programu testowania środków enteogennych, który był prowadzony w Veterans Administration Hospital, w pobliskim Menlo Park i był częścią programu MK-Ultra, finansowanego przez CIA, mającego dać agencji narzędzia do prowadzenia nowego rodzaju wojny wywiadowczej, w której uzyskiwałoby się bezpośrednią kontrolę nad ludzkim umysłem.

W szpitalu tym Kesey po raz pierwszy zapoznał się bezpośrednio z całą generacją nowych środków psychedelicznych tj. LSD-25, LSD-6, psylocybina, meskalina, IT-290 (AMT) oraz wiele innych. Uczestnictwo w płatnej serii testów, jak sam twierdził, stało się punktem zwrotnym jego życia i pozwoliło mu w pełni zrozumieć ograniczenia, ale także wielki potencjał ludzkiego umysłu.

Wyzwalając się z pomocą tych środków z ograniczeń mieszczańskiej moralności, jak też z negatywnych, purytańskich wdruków, zaszczepionych mu w dzieciństwie, Kesey zaczął tworzyć w Palo Alto zaczątki tego, co przeszło do historii jako kontrkultura psychedeliczna. Stał się on wizjonerem, magiem, pomostem dzięki któremu twórczość społeczna i artystyczna Bitników znalazła nowy wymiar eksresji, co doprowadziło po 1964 do wykształcenia się psychedelicznej kultury Zachodniego Wybrzeża Stanów Zjednoczonych, której centrum stała się dzielnica Haight Ashbury w San Francisco.

W 1962, wiedziony wciąż świeżymi doświadczeniami psychedelicznymi, które przeżył w szpitalu w Menlo Park, Kesey opublikował swoją pierwszą wielką powieść, Lot nad kukułczym gniazdem, która przyniosła mu natychmiastową sławę literacką w całym kraju, jak i pierwsze poważne dochody. Stała się ona jednym z podstawowych dla kontrkultury lat ’60 dzieł pisanych, eksploatując w jednym szeregi wątki ważne zarówno dla awangardy literackiej, anarchizmu, antypsychiatrii i kultury psychedelicznej.

Dzieło to opisuje trudną lecz nieustępliwą walkę o wolność jednostki, jej zmagania z dusznym, technokratycznym systemem i pozostaje jednym z najważniejszych głosów w sprawie obrony ludzkiej indywidualności. Dzięki niej autorem zainteresowali się natychmiast tacy twórcy i herosi Beat Generation, jak Jack Kerouac czy Neal Cassady, oraz psychologowie tj. Richard Alpert czy Timothy Leary, z którymi Kesey nawiązał z czasem dłuższy kontakt.

Wraz z sukcesem swojej powieści Kesey zapragnął nieco odpocząć od gwaru nagłej popularności i przeniósł się z rodziną do wiejskiej posiadłości w La Honda, mieszczącej się w górach nieopodal San Francisco (którą kupił za dochód z książki). W tym miejscu zrodził się jego kolejny wielki pomysł. Mając dostęp do dużych ilości LSD-25 – początkowo ze źródeł rządowych, później zaś dostarczanych przez legendarnego Stanleya Owsleya – i swojej własnej przestrzeni, Kesey począł organizować najpierw w swoim domu, a później w opuszczonych magazynach San Francisco, „kwasowe imprezy” razem z komuną The Merry Pranksters.

Były one reklamowane przez pisarza jako Próby Kwasu (i zostały opisane dość wiernie w książce Toma Wolfe’a: Próba Kwasu w Elektrycznej Oranżadzie). Pierwsza, legendarna Próba Kwasu, odbyła się pod koniec 1964 w posiadłości Kena Babbsa, w Soquel (nieopodal Santa Cruz) i była minimalnie nagłośniona, jednak z czasem The Merry Pranksters zaczęli przyciągać na te legendarne imprezy tłumy ludzi z Los Angeles, San Francisco i okolic.

Po raz pierwszy w historii wykorzystano na nich stroboskop i ultrafiolet jako część oprawy wizualnej, a swoją drogę do sławy Próbom Kwasu zawdzięcza do tego kultowy zespół Grateful Dead, który występował na nich początkowo jako The Warlocks. Wsród grup, tłumnie odwiedzających posiadłość Keseya w La Honda, znaleźli się w końcu także członkowie klubu motocyklowego Hells Angels, słynący z całkowitego braku poszanowania dla norm moralnych, a także notorycznego łamania prawa, z którymi Kesey zetknął się przez Huntera S. Thompsona.

W 1964 wyszła również kolejna powieść pisarza, Czasami Wielka Chętka, która została niezbyt dobrze przyjęta przez czytelników ze względu na znacznie większą objętość i trudny, eksperymentalny styl, a w efekcie pozbawiona rozgłosu poprzedniego dzieła. Książka ta uzyskała jednak wielką uwagę krytyki i bez żadnej wątpliwości może być uznana za największe dzieło Keseya. Wielogłosowa narracja, bardzo ciekawe tło społeczne, wątki psychedeliczne oraz nowatorskie obserwacje psychologiczne tworzą jedyną w swoim rodzaju strukturę, która potwierdza geniusz pisarza jako jednego z najwybitniejszych twórców XX wieku.

Tuż po opublikowaniu książki Kesey zostaje zaproszony do Nowego Jorku, aby wziąć udział w jej promocji. Nie namyślając się długo wychodzi ze swoim następnym, niezwykłym pomysłem, odbycia podróży do Nowego Jorku razem z The Merry Pranksters, której staje się „nie-nawigatorem”. Brygada, uzbrojona w bogaty zapas LSD, amfetaminy i marihuany, rusza niebawem w drogę przez Stany Zjednoczone ręcznie przez siebie pomalowanym autobusem (rocznik 1939) z napisem FURTHER (Dalej).

Droga przez USA przechodzi do legendy, jako że za kółkiem maszyny siedzi sam Neal Cassady, a moment ten uważany jest przez wielu badaczy kontrkultury i kultury psychedelicznej za oficjalne narodziny „lat ’60”! Późniejsze Próby Kwasu stają się niejako kontynuacją tej podróży!

Niestety, W 1965 Kesey zostaje dwukrotnie aresztowany i oskarżony o posiadania marihuany. Za drugim razem, nie czekając na wyrok, ucieka w przebraniu do Meksyku, gdzie przebywa od stycznia do września 1966. Nie mogąc jednak wytrzymać odosobnienia i paranoi przez dłuższy czas, wraca wkrótce do USA, aby przeprowadzić następną Próbę Kwasu, po czym ukrywa się przez kolejny rok, wiele razy cudem unikając złapania.

W końcu z własnej woli oddaje się w ręce policji i otrzymuje wyrok pół roku pozbawienia wolności, który odsiaduje w Stanowym Więzieniu Kalifornijskim. Tuż po wyjściu z więzienia przeprowadza się z rodziną na stałe do Oregonu, gdzie mieszka i pracuje – wbrew rozpowszechnionym opiniom dużo pisze, tyle że mało publikuje – aż do swojej śmierci, która dopada go ostatecznie 11 października 2001.

Nieoceniona jest inspiracja Kena Keseya dla kontrkulturowych eksperymentów drugiej połowy XX wieku. Szczególnie chodzi tu o jego pionierskie podejście do roli multimediów i środków psychedelicznych, używanych wspólnie do sprzęgania ludzkiego umysłu. Pozostanie też jego wielką zasługą bezkompromisowa walka o wolność wypowiedzi, myślenia i stylu życia z położeniem szczególnego nacisku na wewnętrzną potrzebę transgresji i wyzwalania ukrytych pokładów ludzkiej motywacji, których stał się tak gorącym orędownikiem.

Kesey pozostanie też na zawsze jednym z największych mistrzów i wizjonerów w historii zachodniej literatury, gdyż jego pionierskie podejście zrewolucjonizowało narrację literacką, umożliwiając tym samym rozwój wielu nowym, eksperymentalnym technikom pisarskim. Jego idee z czasem potwierdziły zaś swoją wielkość, absolutnie nie odchodząc w niepamięć,a znajdując następców wśród takich osobistości, jak Genesis P-Orridge.

Jego twórczością odurzyła się także śmietanka twórców filmowych tj. Milos Forman (choć Kesey nigdy nie obejrzał jego ekranizacji swojej książki) czy Oliver Stone. W latach ’80 jego eksperymentami psychedelicznymi zainspirował się także – wyrastający częściowo z kultury industrialnej, a częściowo z kultury disco/garage – ruch rave. Transgresja i apolityczność Keseya na stała zadomowiła się także w myśli współczesnych rewolucjonistów umysłu.

Conradino Beb


Przeczytaj też w MGV:

Sztuka fikcji – wywiad z Kenem Keseyem [Robert Faggen / Paris Review]


Polecane Stronki na temat Kena Keseya oraz The Merry Pranksters:

Key-Z Productions
Intrepid Trips
Prankster History Project
Selected Bibliography
Ken Kesey (1935-2001) and the Merry Pranksters

Śmierć w świetle reflektorów – odlotowe zanurzenie Timothy Leary’ego

Timothy Leary w parku Golden Gate / 1967


„To chyba najgorsze miejsce w domu, żeby je tu zostawić”, Tim warczy na piękną, młodą asystentkę, która oczyszcza mu drogę ze stosu kaset video, kiedy nadjeżdża w swoim elektrycznym wózku. Wtem zatrzymuje się na chwilę. „A w ogóle, co to za filmy?” „Dead Man Walking, Nixon, Babe, kilka dokumentalnych…”, fioletowo-włosa dziewczyna odczytuje etykiety na kasetach. „Wiesz, dała mi je Susan”, mówi Leary mówiąc o swojej długoletniej przyjaciółce, Susan Sarandon, która szmugluje mu specjalne, promocyjne taśmy nadsyłane Członkom Akademii. „Bierz co chcesz. Wszystkie już widziałem.” Gapi się na napis umieszczony na jednej z kaset odpływając w głębokie rejony umysłu.

„Jest tu Oliver Stone”, przypomina mu asystentka, „Na tylnym ganku.” „Wiem to!”, mówi Tim, jak gdyby nie dbał o to kim jest ta osoba. „Więc chodźmy.”

Jego zabandażowana dłoń (krwawiące, rakowe ropienie) zręcznie manipuluje przy joysticku sterującym wózkiem sprawiając, że Leary zaczyna pędzić przez oświetlone stroboskopowym światłem sypialniane wejście w głąb blado-niebieskich korytarzy w pasy ze sztucznego futra, które prowadzą do reszty wynajętego przez Leary’ego domu w Beverly Hills.

Obrazy zbyt liczne aby je powiesić leżą na podłodze, podczas gdy plastik, lustra i białe płótna pokrywają każdą pozostałą powierzchnię, nawet okna. Dom jest żarowiastą katakumbą. Tim rozbija się o obraz podpisany Kenny Sharf i zatrzymuje się ponownie na moment. „Czy Kenny przyjdzie w tym tygodniu? Musimy się upewnić, że to gdzieś zawiśnie! W jakimś miłym miejscu.” Tim lubi kiedy odwiedzający go artyści widzą na ścianach samych siebie.

Znowu zaczyna się martwić i powoli sięga ku przełącznikowi światła, ruch wywołuje w nim grymas, ale jest zdecydowany go wykonać i ostrożnie przełącza przycisk w jedną i drugą stronę czekając na odpowiedź światła. Nic.

„Idź znaleźć świetlówkę.” „Skończyły się”, odpowiada asystentka głupio ściskając mały, srebrny krążek w pępku. „Dostaniemy ich więcej jutro.” „W porządku”, mówi Tim prawie przejeżdżając dziewczynie stopę kołem swojego wózka, wytaczając się w kierunku słonecznego, dużego pokoju. „Cześć cześć cześć!”, krzyczy do zebranych gości.

Dyrektor filmowy i dwie gwiazdy, kilku starych kumpli z Harvardu, muzyk rockowy i trzech dziennikarzy prasowych czekający na wywiad na łożu śmierci, wszyscy siedzą w pokoju łamiąc lody, pijąc wino Leary’ego, paląc jego zioło lub trzymając coś, co chcą żeby Leary podpisał czy wylegitymizował w inny sposób. Wszyscy prócz Stone’a i psychedelicznych ekspertów z Bay Area – którzy pogrążeni są w głębokiej konwersacji na temat cracku w skrytce limuzyny Kennedy’ego – przerywają swoje zajęcia i zwracają się ku Leary’emu, klejnotowi koronnemu upadającego, psychedelicznego imperium.

Obcy w domu pierwszy wita Leary’ego. Młody człowiek klęka i poddańczo wymawia sylaby. „Cześć Timothy”, mówi, „Jak się masz?” „Umieram”, odpowiada bez pauzy Leary. „Jak myślisz, że się mam?”

Timothy Leary ćwiczył swoją śmierć przez 30 lat. Jako długoletni wielbiciel i osobisty przyjaciel Leary’ego od 10 lat, byłem jednak przestraszony i zniesmaczony cyrkiem towarzyszącym mu w jego ostatniej podróży. Dla człowieka, który wymyślił koncepcję „nastawienia i otoczenia” („set and setting”) jako kluczowych prognostykatorów jakości sesji psychedelicznej, Tim stworzył dla swojego ostatniego lotu środowisko i nastawienie umysłu, które było jednocześnie inspirujące i przerażające.

Leary zawsze postrzegał środki psychedeliczne jako praktykę nastawioną na końcowy proces zamierania, który reszta z nas nazywa śmiercią. Jedna z jego pierwszych książek na temat LSD, The Psychedelic Experience jest adaptacją starożytnej „Tybetańskiej Księgi Umarłych”, którą Leary i jego koledzy z Harvardu uważali nie tylko za przewodnik ku ostatniemu wyjściu, w życie po śmierci, ale za jazdę próbną tej podróży doświadczaną po LSD.

Leary zaczął swój akt umierania jako kontynuację trwającego przez całe życie pokazu scenicznego – potwierdzenie jego diabelskiego sprzeciwu wobec bezużytecznych norm społecznych, od obrony użytkowników dragów do prześladowania palaczy.

Jako naukę ze swojego, nie dającego się operować raka prostaty, wyciągnął świadomość bycia ciosem w centrum następnego, wielkiego tabu: umierania.

I ponownie, zgodnie ze swoim charakterem, nie miał zamiaru poddawać się lękowi i wstydowi, z którymi we współczesnych czasach utożsamiamy śmierć. Nie, to miała być impreza. Święto. Nasz znawca mediów i kulturowy renegat zamierzał korzystać z tego przez każdą chwilę czasu antenowego i każdą kolumnę w gazecie, jaką to było warte. Timothy Leary, Najwyższy Kapłan LSD i Mistrz Cyberprzestrzeni wrócił.

Najpierw było 75. i Ostatnie Przyjęcie Urodzinowe w listopadzie „95, na którym Timothy i około 500 najbliższych znajomych – od Tony’ego Curtisa i Lizy Minelli do Perry’ego Farrela i Yoko Ono – konsumowało szampana, podtlenek azotu i gigantyczny tort urodzinowy starannie zaprojektowany na wzór blotterowej sztuki kwasowej z lat „60 w mozaikę głowy Leary’ego.

Najpierw go podziwialiśmy, a następnie zjedliśmy; całą przyjemność zawdzięczamy szczodremu budżetowi na wyżywienie dyrektora filmowego, Tony’ego Scotta. Kiedy nad zadowolonych wzeszło następnego dnia słońce, podstawieni pracownicy zburzyli nad nami ostatnie pozostałości domu Sharon Tate, w którym rodzina Charliego Mansona wyprawiła sobie przyjęcie z zupełnie innej bajki nadając wizji psychedelicznej przyszłości Ameryki Leary’ego o wiele bardziej mroczny, medialny rozgłos.

Potem była strona IT – www.leary.com – Tutanchamon w cyberprzestrzeni. Myśli, teksty i zdjęcia z życia Timothy’ego wrzucone na wieczność do infosfery. Kolejna, wspaniała rzecz dla mikroczipowej świadomości; strona internetowa została zaprojektowana tak aby mogła żyć długo po jego śmierci wciąż się rozrastając, podczas gdy niezwykłe, liczące tysiące kartonów archiwum Leary’ego będzie skanowane i kompresowane cyfrowo, a odwiedzający stronę poświęcać mu będą eseje czy rozmawiać w czat pokojach. Dla wypromowania umierającej polityki, Leary wystawił listę swojego dziennego spożycia dragów, zarówno legalnych i nielegalnych, jak również stan swojej choroby.

Wkrótce pojawiła się za tym propozycja napisania książki (dla której służę jako agent literacki). Design for Dying zostanie opublikowana na wiosnę przez HarperCollins. W książce tej Leary spiera się o przejęcie dowodzenia nad swoim własnym procesem śmierci, od krionicznego zamrożenia mózgu do samobójstwa przy asyście.

Szczegółowy appendix daje czytelnikowi szansę na skalkulowanie swojej „Jakości Punktów z Kart Życia”, tak aby lepiej mógł ocenić swoje pragnienie pozostania żywym po utracie różnych fizycznych, mentalnych i społecznych umiejętności. David Prince, szybko pnący się w górę dziennikarz i promotor rave z Chicago, został zaproszony do współpracy przy książce opartej na rozległych szkicach Leary’ego i długich, robionych późną nocą wywiadach z nim.

Najważniejszym i najbardziej kontrowersyjnym wydarzeniem była decyzja Leary’ego o tym, w jaki sposób postanowił zainicjować własną śmierć: poprzez świadome samobójstwo, które będzie transmitowane w sieci na żywo, tak aby dotarło do każdego świadka, program WidzęCiebieWidziszMnie. „Uczyniłby” w ten sposób śmierć taką, jak czynił inne rzeczy: publicznie i w wielkim stylu. Bez strachu i bez przeprosin.

Oficjalne media szybko podchwyciły ten spektakl. Razem z Kervokianem, który wciąż trzymał w garści główne nagłówki w Michigan, zaprojektowana śmierć stała się gorącym punktem. Tuziny z sieci programów informacyjnych, narodowych gazet i magazynów poczęły się ścigać o przedśmiertne rozmowy z Learym. Wozy transmisyjne były parkowane na podjeździe o wiele częściej niż nie, a dziennikarze wypełniali duży pokój w oczekiwaniu na swoje 15 minut Pytań i Odpowiedzi. Dokumentarzyści faksowali kontrakty na wyłączność praw do filmu z momentu śmierci. Leary był zbyt-szczęśliwy aby protestować. Do czasu.

„Jest prawie jak w Millbrook”, mówi mi Rosemary Woodruff – trzecia ex-żona Tima, obierając ziemniaki w kuchni. A powinna wiedzieć. Będąc członkiem podmiejskiej, nowojorskiej, kwasowej komuny Leary’ego w latach „60, Rosemary spędziła parę lat na wygnaniu z Timothym, po tym jak pomogła mu w ucieczce z więzienia, a potem przez wiele lat bunkrowała się w podziemiu, w Stanach Zjednoczonych. Jak na ironię, nawet wtedy gdy Tim został uwolniony ze swoich zarzutów, wyrok na Rosemary utrzymano w mocy.

Rosemary znała Tima w okresie szczytu jego popularności i dna jego niesławy. Mimo, że zapłaciła drogo za transgresje Tima przeciwko państwu, wydaje się że spokój niesławy był lepszy niż zoo popularności. Para nigdy nie była samotna – nawet wtedy gdy obozowali razem w lasach w pobliżu posiadłości Millbrook, zwolennicy Tima przychodzili do ich namiotu w środku nocy aby powalczyć z Wielkim. Rosemary zbierała drewno na ognisko i gotowała dla zdumionych gości.

Z trudem to wtedy tolerowała i teraz też nie zamierza tego tolerować. Krzyczy spoglądając na scenę z tłumem w dużym pokoju, następnie decyduje się wyjść i zostać w cichym łóżku jedząc śniadanie do północy, zaledwie jeden dzień po przyjeździe tutaj.

Na tylnym tarasie, z którego panoramicznie widać smog nad Los Angeles, hippisowscy pomocnicy Leary’ego – pół tuzina młodych artystów i komputerowych maniaków pozostających na jego usługi dzień i noc – ustawiają kamerę video aby nagrać jego interakcje z Oliverem Stonem. Ale młody człowiek, który niezręcznie przedstawił się Leary’emu jest tak nieznośnie uparty, że Tim decyduje się najpierw skończyć z nim aby już mieć to za sobą.

Chłopak opowiada przekręconą opowiastkę o swoim ojcu, który był studentem piątego roku na Harvardzie kiedy Leary prowadził swoje sesje z LSD. Student był wielkim przeciwnikiem używania psychedelików i kiedy zabłąkał się na jedno z nieoficjalnych, poza kampusowych przyjęć Leary’ego, był wstrząśnięty jego przebiegiem.

„I co z tego?”, odpowiada podrażniony Leary. „Dlaczego mówisz mi to właśnie teraz? Ja to wszystko wiem.” Leary niecierpliwie wyciąga chłopakowi wniosek z tej historii. Leary ma większe rybki do smażenia. „Mój ojciec poszedł do swojego terapeuty”, wyjaśnia chłopak, „i powiedział mu co zobaczył oraz jak go to przybiło. I to terapeuta, a nie ojciec poszedł na wydział i powiedział im o imprezie i o dragach.”

Leary mógł dbać mniej o uspokojenie sumienia podżegacza sprzed 30 lat, szczególnie że przed chłopcem przeminęła już jedna generacja. Długi list, który ojciec chłopaka przysłał Timowi wyjaśniając w nim swoją winę spoczywał nie przeczytany na imitacji jadalnianego stołu obiadowego Keitha Haringa przez przeszło dwa tygodnie.

„W porządku”, mówi Leary, odsyłając interesanta i zwracając się ku Stone’owi aby przejść do prawdziwego wydarzenia popołudnia. „Oliver”, woła przez krąg ogrodowych krzeseł. Stone pogrążony jest w następnej, głębokiej konwersacji o efektach i możliwościach DMT – krótko działającego środka psychedelicznego wywołującego jazdę o epickich proporcjach – i nie odpowiada na pierwsze zawołanie. „Oliver”, ponawia Leary trochę głośniej wręczając do napełnienia białym winem swój kieliszek. (Kieliszki z nóżką zostały w domu zakazane, ponieważ zbyt łatwo się przewracają.)

Stone w końcu odwraca się ku Leary’emu uśmiechając się. Siła całego przemysłu rozrywkowego wydaje się siedzieć na jego krześle razem z nim. Autobiografia Tima, Flashbacks, została uwzględniona przez Interscope kilka razy, a częste wizyty Stone’a w domu mogą zwiastować jego zainteresowanie podjęciem się jej reżyserowania – dając w końcu projektowi „zielone światło”. Tim nie jest pewien czy chce zostać zapamiętany jako kolejna ikona Stone’a, ale po tym jak Larry Flynt rozpłynął się wczoraj w zachwycie nad tym jak dobrą robotę wykonał Oliver produkując jego biograficzny film, Tim zapalił się do tego pomysłu.

„Co mogę dla ciebie zrobić, Tim?”, pyta uprzejmie Stone. Jego twarz jest jasno-czerwona od słonecznego żaru ostro kontrastując ze śnieżno-białą, morską falą. Tim nie owija w bawełnę. Nie spał dobrze ostatniej nocy i zużył sporo energii ubierając się, wsiadając na wózek, zbierając poklask i wyjeżdżając na ganek. Tim jest dość pewien, że Stone jest tu zawrzeć umowę, tak więc przystępuje do rozgrywki.

„Czy jesteś zainteresowany zrobieniem o mnie filmu?”, bez ogródek pyta Leary. Jest nas na tarasie przynajmniej tuzin i wszyscy zamieramy w napięciu. Jesteśmy świadkami transakcji i obydwoje ją zawierających o tym wie. „Co?”, odpowiada Stone. Gra na zwłokę, jak sądzę. Musiał zrozumieć co Leary ma na myśli. Tim powtarza buńczucznie . „Czy jesteś zainteresowany zrobieniem filmu o moim życiu lub na podstawie jednej z moich książek?” Innymi słowy odezwij się albo zamknij. „Znaczy w tej chwili? Nie.”, odpowiada Stone. „Nie rozważam zrobienia tego teraz.” „Więc w takim razie dlaczego tu jesteś? Czy chcesz czegoś?” „Nie, Tim.”, mówi Stone. „Jestem tu aby cię odwiedzić. Jedynie jako przyjaciel.” „W takim razie dobrze”, odpowiada Tim bez sekundy wahania. „Nie chcę żeby ktokolwiek robił taki film.” Wszyscy jesteśmy zszokowani. Tim rozmawiał o tym od tygodni. Zrobił nawet wywiad o filmie dla „LA Times”. Wtedy mnie to uderza. Jak inaczej mógłby odpowiedzieć zachowując twarz? „Naprawdę?”, Stone próbuje dowiedzieć się czegoś więcej, a być może nie powinien. „Dlaczego nie? Nie chcę go teraz.”

Po minucie takiej małej pogawędki Leary znika z tarasu we wnętrzu domu i wynurza się z powrotem. Właściciel małej kompanii literackiej daje Leary’emu do podpisania parę tuzinów ponownie wydrukowanych dzieł. Każdy podpis sprawi, że cena towaru wzrośnie. Podpisując każdą książkę Tim pyta z nadzieją „Dla kogo jest ta?” aby zostać za każdym razem upomnianym, że po prostu powinien ją podpisać swoim nazwiskiem. To interes, a nie sprawa osobista.

Zanim Stone opuści dom wraz ze swoją ekipą, zdobywa numer kogoś z dojściami do egzotycznych psychotropów i oddaje swój własny numer do fotografa sprzedającego dla celów charytatywnych portrety Tima. Uczciwa wymiana.

Później, tego samego popołudnia, większość nieznajomych już odeszła i Tim zostaje ze swoimi lojalnymi asystentami – adeptami Uczelni Leary’ego – przedzierając się przez pudła fotografii, podpisując tył każdego z nich i identyfikując przedmioty. Wygląda to tak, jakby chciał wypełnić swój mózg obrazami własnego życia – załadować swoje neuronalne czipy RAM aby w momencie śmierci móc zabrać to wszystko ze sobą na drugą stronę.

„Kto to?”, pyta piękna blondynka z satynową uzdą. Pokazuje Timowi zdjęcie mężczyzny w dziwnym mundurze trzymającego drinka. „To kapitan Al. Hubbard”, odpowiada Tim wpatrując się w zdjęcie. „Kim był?”, pyta ktoś inny. „On, hmm”, Tim próbuje odtwarzać ze swojego neuronowego dysku twardego, „ukradł całe LSD z CIA i oddał je nam w San Francisco.” Cofa się pamięcią jeszcze dalej. „Pamiętam, że miał odznaki szeryfów ze wszystkich okręgów i immunitet dyplomatyczny. Dziwny gość.”

Te ciche chwile są najlepszą porą – inną niż 4 rano w jego sypialni – aby wydostać to co naprawdę dzieje się w głowie umierającego. Czekam na chwilę przerwy aby przejść do delikatniejszej kwestii.

„Co miałeś na myśli”, pytam w końcu, „kiedy powiedziałeś Oliverowi, że nie chcesz żeby ktokolwiek kręcił ten film?” Tim nie odpowiada. Przystopowuję. „Wciąż kręcił się w pobliżu tak jakby chciał go nakręcić”, sugeruję. „Powiedziałem mu, że tego nie chcę i naprawdę tak myślałem”, odpowiada Tim. ‚ale co jeśli przyszedłby z walizką wypełnioną $100.000 i powiedział „Masz, zróbmy ten film.” „Hmm”, odpowiada Tim, „po pierwsze, to się nie dzieje ot tak. Byłoby to o wiele bardziej skomplikowane.” ‚ale powiedziałeś, że tego nie chcesz.” „Niczego nie chcę”, Tim przeszywa mnie spojrzeniem. On tu wciąż jest, w porządku. „To wszystko, co miałem na myśli. Nie chcę. Nie prosiłem go o zrobienie czegoś, bo tego chcę.” Po dalszych kilku minutach gapienia się w zdjęcie Timothy wraca do swojej sypialni aby popracować nad malowanymi piórkiem słownymi obrazami razem z artystą-fotografem z Los Angeles, Deanem Chamberlainem. Te szkice są chyba jedyną twórczą działalnością, którą Tim ma cierpliwość kontynuować i zgodnie z platynowym-blond artystą do tego go ośmielającym, mogą być kiedyś warte fortunę. Jeśli jednak nie, ich wykonywanie dostarcza Timowi chociaż trochę prywatności.

Cala reszta spędza popołudnie dekorując aparat, który ludzie z CryoCare przywieźli ze sobą aby przetoczyć do niego krew Timothy’ego w momencie śmierci jako przygotowanie do zamrożenia jego mózgu. To naprawdę mroczny sprzęt: wielkie, plastikowe tuby i butle do trzymania krwi, tlen do jej chłodzenia, wiadra, igły, kroplówki, oświetlenie, a w centrum tego wszystkiego aluminiowa komora, w której spocznie ciało.

W międzyczasie artyści i projektanci strony internetowej już skończyli, sprzęt został przemieniony w pogańską świątynię Timothy’ego. Komora została wypełniona rzeczami, których Tim mógł pragnąć po drugiej stronie, takimi jak wino, trawa, bong, tylenol, balony na podltenek, poezja Allena Ginsberga, książka Williama Burroughsa, zdjęcia przyjaciół Tima i szybkie żarcie. Tam gdzie spocznie Tim, leży teraz błyszczący, oświetlony manekin z maską Yody przyczepioną do głowy. Światła zostały pożelowane na niebiesko i czerwono, a sznury paciorków wiszą wszędzie dookoła. Zdjęcie Tima udekorowane kwiatami mieści się w środku całej instalacji.

Zamiast tego powinni pewnie pracować teraz nad stroną internetową. Pomimo prawie rocznego wysiłku, cztery z pięciorga dzieciaków przypisanych do projektu Leary.com zrobiły zdumiewająco mało. Szkielet strony jest genialny – wycieczka przez prawdziwy dom Leary’ego, gdzie klikanie na drzwi wprowadza cię do różnych pokojów. Ale jak dotąd, pokoje wciąż są puste. Każda okładka książki i gabinet, mimo że starannie opatrzone napisem ‚archiwum” czy „niepublikowane prace” prowadzi cię tylko do pustej strony przepraszając za „bycie w trakcie tworzenia”.

Starsi przyjaciele i sponsorzy Tima – w większości odwiedzający na pół etatu – skarżyli się od tygodni, że dzieciaki, choć słodkie do głębi i oddane dobrobytowi Tima, są tylko obibokami. Sponsorzy wypominają, że Tim dał tym dzieciom miesięczną pensję i że pieniądze, które mu „pożyczyli” przez te wszystkie lata zaczynają wyciekać szybciej niż na siebie zarabiać.

Dlaczego nie widzą tego, że te dzieciaki są z Timem 7 dni w tygodniu, 24 h na dobę zmieniając mu podomki, odpowiadając na jego zachcianki i wkraczając do akcji kiedy tylko zakrzyczy „Halo???!!!”, jedynie po to by znaleźć go przewróconego, krwawiącego i zdezorientowanego. Jeśli wygląda na to, że siedzą sobie tylko opowiadając bzdury i paląc papierosy, to dlatego że są do głębi wstrząśnięci. Te dzieciaki są razem z Timem w jego nasiąkniętej krwią i szczynami, powoli przegrywanej bitwy ze śmiercią. A kiedy właśnie potrzebują swojego mentora najbardziej – aby wytłumaczył im jak sobie z tym wszystkim radzić – on powoli blaknie. To traumatyczne przeżycie.

W międzyczasie dzieciaki obserwują każdego z weekendowych gości Tima ze zmartwionym wzrokiem. Każdy ma do Tima jakiś „interes” i nikomu nie można ufać. W większości przypadków jest to usprawiedliwione – rekiny nachodzą dom każdego dnia – ale czasem jest to czysty refleks. Danny Goldberg, osławiony dzięki Gold Mountain (Nirvana), długoletni filar kariery Timothy’ego, nakłaniał Tima aby ten zgodził się na wydanie albumu w jego hołdzie. Wierzy, że może nakłonić gwiazdy tj. Madonna do nagrania piosenek z użyciem wielu jego tekstów lub sampli z głosem. Ale dzieciaki z domu także mają pomysł na wypuszczenie swojego własnego albumu w hołdzie, na którym zagraliby mniej znani, ale za to o wiele bardziej „fajni” artyści.

Oglądają dokładnie kontrakt Goldberga po tym jak opuszcza dom protestując przeciwko niektórym z punktów i drobnym wymuszeniom – częściowo bez zainteresowania bogactwem Tima, ale tak samo zainteresowani konkurencją, którą ta umowa mogłaby stworzyć dla ich własnego projektu. Jakkolwiek próbują szczerze oddzielić swoje własne interesy od interesów Timothy’ego, konflikt jest nieunikniony. Tim jest dla nich zarówno największym przyjacielem na tym świecie i najlepszym stopniem do osobistego rozwoju i dobrej kariery. Miłość zmieszana z aspiracjami i strachem, zmieszana z winą.

Nikt z nas w domu nie jest w stanie sprawdzić wielkiego, miesięcznego kalendarza na ścianie aby dokładnie zanotować jaka sława zamierza się kiedy pokazać. Ram Dasss i Ralph Metzner w sobotę po południu przyciągają właśnie rozwijających się psychedelicznych naukowców, podczas gdy Larry Flynt zachęca zaczynającego pracować w zawodzie dziennikarza. Wszyscy widzimy nazwiska Winony Ryder i Williama Burroughsa, mimo że ten drugi nie przybędzie aż do połowy kwietnia, co okaże się datą zbyt późną.

Jeszcze gorszy los spotka archiwa. Co stanie się kiedy Tim umrze? Czy archiwa zostaną sprzedane Stanford? Czy goście z IRS – którzy zgodzili się zostawić posiadłość Tima w spokoju aż do jego śmierci – wskoczą i zabiorą wszystko? Czy wytwórnia filmowa ma do nich prawa? Gdzie jest ten kontrakt? Co z prawami elektronicznymi?

Tim nie jest w stanie pomóc nam w rozstrzyganiu tych pytań. Jak guru z oddanymi czcicielami, Tim rozkręca wizje wszystkich, a następnie pozwala im walczyć między sobą. Mówi po prostu „tak” wszystkim prowadząc do tego, że każdy z nas zaczyna wierzyć, iż to właśnie on sam wypełnia prawdziwą wolę Tima. Gdybyśmy go tylko usłyszeli – „Nie chcę niczego!”

Do wieczora Timothy jest z powrotem w łóżku ze świeżym opatrunkiem fenantylowym dla uśmierzenia bólu i z balonikiem podtlenku azotu w dłoni. Każdy napełnia swój balonik ze świeżego zbiornika stojącego obok łóżka Tima z głośnym „SHHHHH!” Tim kurczy się na ten dźwięk. „Możesz powiedzieć wiele na temat danej osoby patrząc na to, w jaki sposób napełnia swój balonik”, wyjaśnia Tim.

Dave Prince, współautor książki Leary’ego wchodzi z wrogim faksem od biografa o nazwisku Peter O. Whitmer. Na swój sposób Whitmer wierzy, że jest oficjalnym biografem Leary’ego opierając swoją argumentację o porozumienie, które podpisał z Learym w latach ’70, kiedy Leary siedział w więzieniu. Whitmer chce wiedzieć jak Leary może w tej chwili podpisywać umowy biograficzne z innymi ludźmi (włącznie ze mną).

Ale Leary odwrócił się od Whitmera, który napisał biografię szkalującą życie Huntera S. Thompsona i przypuszczalnie podał się za doręczyciela kwiatów aby dostać się do domu matki Huntera. Leary deklaruje, że bezczelność pisarza musi zostać pomszczona – ze stylem. Po próbie sklecenia kilku dowcipów na własny temat, każe Prince’owi wysłać faks do Huntera.

„Jestem szantażowany przez literackiego skunksa”, dyktuje Leary modląc się do Thompsona o jego zdolność do „poradzenia sobie z tym szakalem” i prosząc go o pomoc w uknuciu sprytnego scenariusza mającego na celu „ukaranie go i jego manier”. Thompson w końcu odpowiada telefonicznie i knuje spisek aby zaprosić Whitmera do posiadłości Leary’ego pod pozorem podpisania umowy; Thompson będzie czekał przy drzwiach ze strzelbą i nastraszy tego pisarzynę. Podczas gdy taka odpłata nigdy nie dojdzie do skutku, ciepła rozmowa pozwala dwóm starym przyjaciołom połączyć się raz jeszcze.

Każdy, kto przychodzi, mówi na swój sposób do widzenia. Yoko Ono optuje za względnie prywatną audiencją w sypialni Tima – chaotyczny stos artykułów, zdjęć, poplamionych prześcieradeł, buteleczek po lekach, pustych szklanek, paru karaluchów i starych balonów oraz wielki zbiornik do deprywacji sensorycznej szumiący nieprzyjemnie w kącie. Dzieła sztuki wykonane przez przyjaciół – niektóre wielkie, a niektóre po prostu dziwne – wiszą wszędzie, nawet na suficie. Wszystkie cztery siedzenia w pokoju to wózki inwalidzkie, tak więc Yoko Ono oczyszcza sobie miejsce na łóżku tuż obok Tima. Gigantyczne, mierzące 5 na 6, zdjęcie Timothy’ego z Johnem i Yoko podczas „bed-in”, w trakcie nagrywania „Give Peace a Chance” po prostu wisi sobie na ścianie.

„Byłeś wielkim człowiekiem”, mówi mu dotykając jego kolana. „Byłem?”, odpowiada. Śmieją się obydwoje z tej gafy. Po tym jak już wyszła, Tim mówi nam, „Przychodzi tylko wtedy kiedy chce”. Na swoich własnych zasadach.” Patrzę na Tima gotowy ją znieważyć. ‚ale to jest w porządku”, mówi. „Kocham ją tak bardzo. Czy nie jest urocza?” Nic nie sprawia, że Tim jest szczęśliwszy, niż słuchanie pochwał swoich przyjaciół. Niestety, musiał już wysłuchać większości z nich.

William Burroughs dzwoni trochę później tego samego popołudnia. Timothy wychwala zalety swoich uśmierzających ból opatrunków fenentylowych aby następnie zapisać sobie adres pocztowy Billa. Weteran „beat generation” chce ich sam spróbować. Tim jest zaszczycony nawracając „wielkiego Billa Burroughsa” na nowy opiat. Wysyłamy to do Kansas za pośrednictwem Federal Express.

John Lilly składa wizytę kilka dni z rzędu aby podzielić się swoim ulubionym dragiem, ketaminą. Daje jedną strzykawkę Timothy’emu, a drugą bierze dla siebie i w dwójkę leżą razem na łóżku, jak tylko odłączający i znieczulający środek wynosi ich z niedoskonałych ciał na pewien czas. To pierwsze doświadczenie Timothy’ego z ketaminą – która jest teraz wciągana w małych dawkach jako drag klubowy – i to nie jest jego najlepszy lot.

„Cały wszechświat zamienił się w książkę”, mówi mi około 3 nad ranem. ‚ale zszycie puściło i kartki fruwały wolno. Wiedziałem, że dojście do tego która strona jest właściwa zajęłoby trochę czasu.”

Wszyscy przyjaciele Tima mówią mu „żegnaj” na swój własny sposób – niektórzy poprzez wzięcie czegoś, a niektórzy poprze danie czegoś. Timothy akceptuje i przyjmuje wszystko z tą sama wytwornością.

„Każdy szuka swojego własnego Timothy’ego, mówi mi by odpłynąć za chwilę w coś, co wygląda jak sen. Nagle trzęsie się, patrzy na mnie i pyta, „czego ty chcesz?” „Niczego nie chcę”, żartuję. Śmieje się. „Tu mnie masz! Teraz wiesz jak się czuję!”

To była długa noc, ale Tim łapie drugi wiatr i wszyscy zostajemy przez niego porwani. Zmusza nas do wzięcia go na dwa przyjęcia i do studia nagrań, gdzie szybko wysłuchuje pewnego zespołu z LA, którego członkowie są jego przyjaciółmi. W drodze powrotnej kieruje nas kiedy kradniemy wielkie, okrągłe lustra drogowe z pobocza Benedict Canyon Drive. Umieszczamy je w jego sypialni – komora zamierania – tak żeby mógł widzieć cały pokój bez ruszania głową.

„Czy boisz się umierać?”, pytam go po tym jak ostatnie lustro zostaje umieszczone na miejscu. ‚ani trochę.” „I zamierzasz dalej ciągnąć ten numer z zamrażaniem głowy?” „To może boleć.” ‚ale co jeśli już jesteś martwy, przechodzisz przez Bardo, o czym pisałeś w „The Psychedelic Experience” i wtedy nagle zatrzymujesz się – proces zostaje zamrożony?” „Hmm”, mówi, na chwilę odpływając, „Nie sądzę żeby to zadziałało w ten sposób. Mam nadzieję, że nie.”

Nagle jestem przez moment przytłoczony winą. Jak mogę próbować wciągać go w krzywą jazdę? Dlaczego czuję potrzebę projekcji na niego własnego lęku przed śmiercią? Ponieważ dla mnie, tak jak dla każdego innego, jest lustrem dla moich, własnych, niedokończonych interesów.

Jeśli nawet nie wierzę w to, że moje pytania spowodowały u niego moment wahania, kilka dni później jeden z reprezentantów „Krio-opieki” składa wizytę wraz z maskującym się fotografem i w Timothym coś drga. Wykopuje ich z domu, a oni rozbierają świątynię i zabierają swój sprzęt. Później Timothy sprzedaje tą wiadomość mediom: „Byli tak poważni, że aż przestraszyłem się tego, iż obudzę się i będą tam ci wszyscy ludzie stojący obok mnie z wykresami.” Wciąż sądzę, że miało to związek z „więzami przytrzymującymi” jego krioniczną umowę. Chcieli wykorzystać swój dostęp do jego śmierci i zamrożenia aby dać zdjęcie do „Wired”. Tim wolałby po prostu umrzeć niż być reanimowanym dzięki jakiejś obcej fobii.

W przeciągu następnych tygodni Timothy staje się coraz bardziej dbały o swoją prywatną przestrzeń. Fotografka, która zna go od lat rozpływa się w łzach kiedy słyszy, że jest zbyt wymagająca i ma wyjść. Kilkoro ludzi zostaje wygnanych w ten sposób. Potem daje wywiady jedynie tym, których zna lub którzy za to płacą. Kiedy jego przybrany syn Zach wraca ze szkoły muzycznej, Tim zaczyna cenić czas spędzany z rodziną i przyjaciółmi ponad wszystko inne.

Służące pielęgniarki mówią nam, że jego poziom bólu jest niesamowicie wysoki i że nie powinniśmy być zdziwieni nowymi humorami. Ale co zaskakuje nas wszystkich najbardziej, to jego ostateczna decyzja aby nie pokazywać się ze swoją śmiercią, tak jak z początku planował. Mówi, że nie chce żadnemu z nas sprawiać kłopotów związanych z możliwym postawieniem zarzutów o udział w asystowanym samobójstwie i następnie odwołuje śmierć na żywo.

W następnym tygodniu, po tym jak koncertuje jeden z członków Ministry, a on, John Barlow i dzieciaki uczestniczą w wózkowym konwoju, Tim staje się zbyt słaby aby podejmować jakiekolwiek decyzje. Nikt nie ma pełnego zaufania aby podjąć decyzję o samobójstwie za niego, a my uświadamiamy sobie, że Timothy Leary zakończy swój żywot pewnie tak jak większość z nas: cicho prowadzony przez to, co nieuniknione. Poza tym uświadamia sobie, że kocha życie tak bardzo, że nie może nawet podjąć decyzji o jego zakończeniu. Wytrzyma każdą dawkę bólu aby zakosztować przyjemności następnego dnia.

Zach, Rosemary, dzieciaki w domu i kilku bliskich przyjaciół są przy jego łóżku w tych ostatnich momentach. To intymny i czuły finał, w którym polityka, sprawy osobiste i medialna otoczka otaczająca go dają przejście głębokiej miłości i szacunku, jaki wszyscy jego przyjaciele mają dla niego. Cyfrowa ósemka dyskretnie nagrywa ostateczną ciszę.

Tuż przed utratą świadomości po raz ostatni Timothy pyta „dlaczego?” Pokój milknie. Czy się boi? Czy czuje się potępiony? Potem się uśmiecha i mówi „dlaczego nie?”. Wszyscy się śmieją. Powtarza „dlaczego nie” jakieś piętnaście razy, za każdym razem innym głosem. Komicznie, czule, tragicznie, ze strachem. Pociesza swoją publiczność tworząc cyrkowy występ, który w jakiś sposób daje mu siłę potrzebną aby zmierzyć się z ostatnią kurtyną. Ostatnia rzecz, którą robi, jest aplauz, dla siebie i dla publiczności. W tym paradoksalnie wyrażającym szacunek stylu, Tim stwarza komiczną ulgę dla swojej własnej śmierci. O świcie nadlatują helikoptery kręcąc z powietrza dom; ale Leary już opuścił budynek.

Podczas gdy niektórzy postrzegają ostateczny odwrót Tima w samotność śmierci jak brak przekonania lub poddanie się tym samym siłom, które zwyciężają każdego, sądzę że zrobił więcej niż tylko udowodnił swój punkt widzenia. Umarł tak jak chciał, nawet jeśli wybrana przez niego metoda i tego wyraz wciąż się zmieniały. Nie był nam winny spektakularnej śmierci na żywo bardziej, niż był winny konsensusowi kultury to aby umrzeć haniebnie w szpitalu.

Tak jak w latach ’60, kiedy został uwięziony za nakłanianie nas do podłączenia się, to właśnie my wokół niego nie byliśmy zdolni pozwolić wolnej duszy zrobić tego, na co miała ochotę. Timothy Leary był więziony dwa razy przez kulturę niezdolną zobaczyć kim jest ze względu na swoje lęki i uprzedzenia.

To właśnie my, a nie Timothy Leary, zawiedliśmy w walce toczonej w świetle reflektorów.

Douglas Rushkoff

(tłum. Conradino Bob)


Źródło: Esquire, sierpień 1996

"Nigdy nie było dla mnie wystarczająco dziwnie." – Hunter S. Thompson