Archiwa tagu: Alejandro Jodorowsky

„Obcy – ósmy pasażer Nostromo” nie zostałby nigdy zrealizowany bez „Gwiezdnych wojen” i „Diuny” Jodorowsky’ego

Kto wie ile filmów science-fiction nie ujrzałoby nigdy światła dziennego (czy raczej ciemności kin), gdyby nie Gwiezdne wojny George’a Lucasa? Efektem kasowego sukcesu jednego z pierwszych blockbusterów w historii był dziki pęd hollywodzkich wytwórni do realizacji wszelkiej maści spin-offów i obrazów pokrewnych estetycznie… i tylko dzięki temu na ekrany wszedł Obcy – ósmy pasażer Nostromo!

Pierwsza część gwiezdnej sagi mocno pobudziła wyobraźnię niejakiego Dana O’Bannona, znanego w tym czasie tylko i wyłącznie ze scenariusza do niszowego dzieła Johna Carpentera – Ciemna gwiazda (1974), który szybko wpadł na pomysł horroru sci-fi, nazwanego przez niego roboczo They Bite. O’Bannon odpłynął jednak wkrótce w stronę realizacji Diuny razem z Alejandro Jodorowskym, która nigdy nie doszła do skutku.

Ale praca u boku Jodorowsky’ego nie poszła na marne, gdyż O’Bannon zapłodniony twórczo mrocznym konceptem graficznym H.R. Gigera, który zgodził się pracować nad Diuną, postanowił wykorzystać go w swoim własnym projekcie. Napisany przez niego w 1975 scenariusz nazwany został Star Beast (czyli Gwiezdna bestia), by niedługo później zmienić tytuł na Obcy.

Rok później scenariusz niemal wszedł w fazę produkcji, gdy jego reżyserii podjąć chciał się sam Roger Corman. W międzyczasie scenariuszem zainteresowała się jednak mała filia studia filmowego Fox, którego zarząd miał wielką ambicję zrealizowania własnych Gwiezdnych wojen i zlecił reżyserię Obcego brytyjskiemu reżyserowi Ridleyowi Scottowi. Ten postanowił zaś wejść w świat science-fiction, gdy tylko zobaczył Gwiezdne wojny w Chińskim Teatrze w Los Angeles.

Nigdy w życiu nie widziałem i nie czułem takiego uczestnictwa publiczności. Kino drżało w posadach. Kiedy na samym początku pojawiła się Gwiazda Śmierci, mój plan realizacji Tristana i Izoldy legł w gruzach, postanowiłem znaleźć coś innego. Zanim film skończył się na dobre, byłem zdruzgotany do tego stopnia, że czułem się beznadziejnie.

To największy komplement, jaki mogę dać; czułem się beznadziejnie przez tydzień. Nie znałem wtedy jeszcze George’a, ale myślałem sobie: „Kurwa, George”. I wtedy ktoś przysłał mi scenariusz pt. Obcy, więc powiedziałem „wow”, podejmę się tego – wspomina Scott w wywiadzie dla Deadline.

Dzieło Scotta weszło na amerykańskie ekrany 25.05.1979 i zarobiło $104 mln, pewnym krokiem wchodząc do kanonu filmów kultowych. Jak skomentował film jego producent, David Giler: Obcy jest dla Gwiezdnych wojen tym, czym The Rolling Stones dla The Beatles.

Conradino Beb

Alejandro Jodorowsky zostanie nagrodzony za całokształt twórczości na Festiwalu w Locarno

Alejandro Jodorowsky, kultowy filmowiec, którego Kret i Święta góra w dużym stopnia zdefiniowały odlotowe kino autorskie lat ’70, zostanie nagrodzony Pardo d’onore na Festiwalu Filmowym w Locarno, słynnym z promowania filmów skrajnie artystycznych.

Alejandro Jodorowsky jest bez wątpienia znany najbardziej ze swoich surrealistycznych filmów, ale 87-letni Chilijczyk żydowskiego pochodzenia to także pisarz, scenarzysta komiksów, poeta, mim, lalkarz, tarocista i psychoterapeuta.

W ostatnich latach Jodorowsky zaliczył comeback dzięki Tańcowi rzeczywistości, który został wyświetlony w Cannes w 2013 i otrzymał wiele pozytywnych recenzji. Artysta nakręcił w 2015 sequel Endless Poetry, który ponownie miał swoją premierę w Cannes.

Dyrektor Artystyczny Festiwalu w Locarno, Carlo Chatrian, nazwał Jodorowsky’ego „artystą, którego praca przekracza granice filmu i w tradycji awangardy nie rozdziela życia od tworzenia sztuki”. Nagrodę za całokształt twórczości odbierze on 12 sierpnia, w przedostatnim dniu szwajcarskiego festiwalu.

Wcześniej tę samą nagrodę w Locarno odebrali: Samuel Fuller, Jean-Luc Godard, Ken Loach, Sidney Pollack, Abbas Kiarostami, William Friedkin, Jia Zhang-ke, Werner Herzog, Agnes Warda, Michael Cimino oraz Marco Bellocchio.

Źródło: Variety

Interview with Gnod, trickster sound research unit from Salford. Part II

gnodpo_skalowaniu

Jakub: Our conversation is circulating around Islington Mill. Did you find that place before or after you set up Gnod?

Paddy: Just before. The first time i came here was after sound of the city festival. It was first SFTOC I think. Somebody said there was an after party in Islington Mill and we were like, “where? Where the fuck is that?” So we go there and it was this fucking crazy party with like 300 nutters all dancing, all partying like crazy. I was quite young and was just like “what is this fucking mad place”. And then it became the place to go to for little parties, then they starting doing gigs there and we stared doing gigs there, one when me & Chris were in Stranger Son of WB supporting The Fire Engines in 2006. Then Gnod started up and started playing here as Gnod. We became friends with an owners Bill, Morry & Mark and they said why don’t you move onto a studio so we started to rehearse there.

Chris: When we first moved in we didn’t realise at that time how much we would become involved in the place. When we go on tour it’s like 50% of the staff that actually run the place have suddenly gone on tour. And they do struggle because we do a lot jobs here.

It’s kind of like an eggs in one basket kind of thing. We have invested so much of what we do in this place. If we had to move out now and find something else we’d find it really hard because there’s no other place like it in the UK. We’d have to start something ourselves I think. It’s become a place to live, a place to work, a place to hang out. We have people dropping in from all over Europe to stay at the mill. Just to have that community around you, being able to bounce ideas off people. And we’ve got everything in one place.

But in the future it would be good to have own base somewhere. I mean, living here for just over five years and in that time I’ve got to see how it’s run. You get the idea that it’s possible to get somewhere, a building, and do something with it creatively. It would be a lot of work to do it but possible. Like a cafe or something??

J: Do you think about to set up something only by Gnodians?

P: Yes it would be great to do that. It will take obviously take a little bit of money, but it’s all possible. I’d love to have a place not so big as this, but like a place where Gnod could live, do stuff, and use it as a HQ but also be free to move around. I’m always looking for somewhere like that.

Ch: That idea has been with us from the start. I read somewhere that Sunburned Hand of the Man used to do that. They were based in a big barn in Boston where some of them live. They have a big room to jam and people come over, they record it and that’s how they made most of their records. We liked the idea of that. Not being a commune band but having somewhere as your base where you can live and rehearse in one place, that’s essential for us I think.

J: When i read an interviews and papers about you is an opinion about you that you are commune band, everybody is coming in coming out.

Ch: We had never been a nine to five band, or one of these bands that do a rehearsal for two hours on a Wednesday and Thursday.

P: We operate definitely different to other bands. We do all kind of live in each others pockets. So it is kind of commune in a very modern sense or post-modern sense? Not in a hippy sense of the word commune but it’s communal living. It’s become a community. We are living in each other pockets more than many other bands will do.

J: Have any of artists which you met in Islington Mill, which you hosted made an influence on you or changed you view on music, or how to reflect music?

Ch: Charles Hayward definitely, is good example.

P: lots of them. Charles Hayward, Chago, a guy from Cuba who has been here recently. Im not particularly knowledge about Cuba music. Watching him, the guy is 50 years of age whatever. Every morning for 2 hours he gets up and he’s playing his conga drums without fail, before does his classes all day. Seeing that and thinking that is how he is so good in what he does. Its also a part of his blood, It like more than him practicing its like a cup of coffee for him. Seeing that was an influence. It’s like his goal, showing this is the way to live in music.

I think loads of people have had an influence. Sam Weaver, Sam is obviously a part. But when he came in that was big. For Chris maybe especially then everyone else. Chris got more knowledge of modular synths and Logic from him. He is very knowledgable guy and he is unselfish with his knowledge. It happens with everybody that you have have conversation with. Again it’s on a subconscious level, something you don’t spend too much time thinking about. Its spontaneous, you just soak it up like a sponge and later it comes out. Maybe the most relevant now because it has happened most recently and also it’s big deal for us is working with Charles (Hayward). We are big fans. I love all his stuff. And getting to work with him and learn from him. And seeing his approach to making music. I’m sure he approaches every musician differently. How he is approaching us, to work with us to get out the best in us.

J: Are you gonna release an album after a gig and rehearsals with him?

P : We’ve already released an album with him (Anonymous Bash). But hopefully there will be another one, that would be great. Cos that project (Anonymous Bash) has taken on a live of it’s own.

Ch: We already have three or four new tracks of new stuff written.

P: I hope we get into a studio situation again with him and record whole new album in a similar way as we did the last one.

J: Can you describe what music is consist on that album?

P: Its fucked up funk music, and there’s a really fucked up pop song on there. A lot of it is kind of funky.

J: Is it post-punk funk?

Ch: Yeah a little bit.

J: IM was a big shift in your music. Do you think still about your music as music with strong psychedelic vibe?

P: I don’t know. We just the make music that we make. And if the listener feels it’s psychedelic or whatever than that’s what it is to them.

Ch: We don’t try to hang on to any labels, space rock, psych-rock, krautrock. We not are aiming to stay in any of those genres. IM was the first realise we did on Rocket that didn’t sound anything like psych space rock. Because of the distribution Rocket have got, our albums on that label tend to be the ones we are most known for so it might come to a surprise to some people to hear IM and think “Oh right they did something that they’ve never done before”. But if go back to some CDR releases it will make more sense.

J: Are you feel connected to psychedelic world, do you follow the path of psychedelic knowledge by Timothy Leary or other psychedelic psychologists?

P: Im a Discordian Pope.

Ch: I think the thing about psychedelics is that it’s a subject that we don’t take seriously enough. I think Timothy Leary and the stuff he was saying was possibly the worst thing that happened to the psychedelic movement. He put it all out there in the mainstream before he really knew what he was doing. I think that he only wanted to promote it for his ends. And in a way it has ruined the possibility of medical research into psychedelics for years after. I think at the moment in psychedelic research they are only just coming out of the other side of that because there was so much a stigma placed on psychedelics they became very difficult to get licenses to use them for experimenting. Leary scared the governments and the governments in turn scared a lot of people. I don’t think it was the best way to bring it into the public consciousness. I think it was irresponsible in a way, what he did. Because it isn’t something that can be taken lightly.

P: There are people who think that all the answers to their problems will be sorted out if they go to the Amazon and take some ayahuasca and that will somehow bring them to enlightenment. And people who meditate for 2 days and they think “when am I gonna be enlightened?”. And that’s not what is about. There are so many roads to take but there is no quick way, it takes time & effort. I think it’s more important to get yourself on the path to enlightenment than to try & be enlightened. Because you will probably only be enlightened when you die in the 23rd lifespan!

J: Like in Tibetan Book of the Dead.

P: Yeah, achieving enlightenment when you leave your body. There are so many different paths to find a way to make yourself happy and stay happy during life.

J: Great that we started that psychedelic subject because in last year you made very interesting project Gnodorowsky. He is well known magician, director and psychedelic figure. Do you feel connected to his work?

P: I find him really interesting and intriguing. I got his book Psychomagic and have been reading about his practices and I was thinking “wow a I’d love to go and have psychomagic session with this joker”.

J:Trickster figure.

P: He is total trickster , a piss taker. He manages to make people realise what is important about their life.

J: I think you and him have a similar philosophy. Once he said that true art doesn’t come form the heart or mind but from the balls, do you agree with that?

P: (Laugh) I’m down with that. It can comes from anywhere. Everything is open ended book when it comes to creating stuff. There is no right way, wrong way, set way. When i started to think about it is like all my opinions and thoughts disappear because I realised that i don’t have any clue what I’m fucking talking about. so asking me a question like that makes my mind go completely blank.

Ch: I mean, Jodorowsky in way he does his stuff, he’s running on that psychoenergy so he probably doesn’t really have a clue what his next thing is or the next thing after that. Circumstances happen which lead him on the path of what to do next. In that way I think him and Gnod are similar. The way he is working as he explains it in his writing is the same weird chaotic energy that we feed off.

P: I think he is far more dedicated to chaos magic than us.

Ch: But is 90 years old or whatever, we are in our 30’s. What was he doing in his 30’s?

P: From what I read in the book he was absolute egomaniac in his 40’s. And after that he had a moment of realisation that he was a total cunt.

J: How much the Dune is important to you? Do you remember your first impression after your read Dune for the first time?

P: I’ve never read it.

Ch: I read it when i was 18 or 19 for the first time. A guy who I was working with said “aye, have you read this book mate? It’s about desert people in space and they all take heroin and there’s this guy who’s the new Jesus.” And I thought that sounds right up my street so read it and I was totally amazed at the detail. And then I heard about the David Lynch movie. I watched it and it was a pile of shit. Form watching it few times I made my self kind of like it, because it was only real visual representation. And then when I heard about that Jodorowsky trying to make it with Dali, Pink Floyd, Mick Jagger and I thought “wow, that would have been amazing.” We had a Gnod track in 2008 on our MySpace page called Jodorowsky’s Dune and it kinda freaked us out when the documentary came out with the same title. Because the film was never made all you’ve got is you’re imagination of what it could been like and that’s almost better than the film could have ever been. I think he read just a little bit of the story before writing the script. I don’t think it would have made a really good movie going off how they explain it in the documentary. I think it was a bit to far away from the book and I think the book is such a special story in itself. I read somewhere that the Frank Herbert story was conceived while he was taking psilocybin mushrooms. It’s one of my favourite ever books.

J: We have started a little bit earlier a trickster figure subject. Do you feel attracted to trickster figure, is it important for you?

P: Yeah absolutely. You’ve got to have a sense of humour in there. We want to realese albums that gonna to fuck with people heads or their opinions whatever they think we are. Even in interviews. Sometimes we tell lies because we like to create a story, a myth.

J: So its one of your tactics?

P: Yes

Ch: I think everyone is a trickster because World is built on an illusion. It wouldn’t be if there wasn’t so many tricksters around – everything is a trick. Education, religion. Even your name, that isn’t you, it’s just a name. You have been told that is what you are called. Where do the tricks start and end?

J: Was the Gnodorowsky project a one off or are you going to repeat it?

P: I think in order to do it again we would need a year or two to work on it. If somebody was to ask us to do Gnodorowsky, and maybe commission us to do it and give us money and time to do it so we could make it really special then yeah, I think it would be cool to do it again. What I’d really like to do is to make an album based on the Gnodorowsky project. But I think it would have to be a commissioned thing. I even think when we did it for the Cork Film Festival we only had few weeks to get it all together. We were really busy as well doing other gigs and we didn’t have much time to put into it as we would have liked.

Ch: There was a problem about using some of the footage from the documentary which we had to get permission from the director before we could use it. We were waiting to get clearance and by the time we got an answer, which was no, we had maybe 3 weeks left before the festival. We had certain ideas of the structure and how we wanted to do it, but we couldn’t really start rehearsals before the visuals were finished because we were playing along to cues from the visuals. So in the end Jamie had to make all visuals himself using found footage and video effects. In a way we felt it was a bit rushed. What we came out with was OK, but i think we could have done it much better with a bit more time to work on it.

J: Do you think about other movies to reinterprate in similar way?

Ch: Not really. We’ve done a couple of AV shows mainly for festivals where we’ve just jammed to short films. It isn’t high up on the list of priorities.

P: We could do it but it takes a lot of time and money so it’s not high up on the agenda.

Ch: There were quite a few ideas that we couldn’t use in Gnodorowsky. One of them was having incense in the room. Having people dressed in robes with blue eyes walking around with church incense, to creating an atmosphere before the show. We weren’t allowed to do that because of fire regulations and plus we were told it would set off the smoke alarm. The other idea was giving out a little baggy with a blue sweet inside which was supposed to represent the spice, Everybody would get one as they walk in, but they would be the kind of sweets that turn your mouth blue so everybody would have been walking out with blue lips. But we couldn’t get a bulk amount of those sweets. So the were a few ideas for it that we never used but if we were to do it again it would have to be like that. We were even thinking about using live actors in the visuals or even live actors walking around so it’s not just about the video. We could make the best fucking Dune ever. But we need money, time and purpose to do it.

J: Lets talk about period in your career 2009 – 2010. It was very prolific period in your career. You released the so many albums Crystal Pagoda, Wurste Ceremony, Science and industry. Who was in the band in that period?

P: Marlene was in the band, yes, Alex wasn’t. We had guy called Del on drums in that period, Neil the fish was our vocal guy, who is on a lot of our albums A guy called John on synth, Will on noise and trumpet.

Ch: A lot of those releases came out at the time due to a lot of people get in contact with us asking us if we wanted to do tape or CD for their label. NotNotFun, Reverb Worship, Sonic Meditations were all asking us if they could release our music. At that time we had a huge backlog of recordings of good rehearsals and live shows so we started editing them into albums.

J: They are all drone music. Do you were in that time heavily inspired buy drone music ? Because they all sound very droney.

P: I don’t think we were heavily inspired by drone music at all. It’s just was what happening when we got into the rehearsal rooms. In those days we would spend all day in the rehearsal room getting fucked up, really drunk or stoned or take some drugs and make some noise.

Ch: We were just trying not to write songs. Trying to make music without the boredom of writing songs.

J: Do you like that records from current perspective ?

P: Yes, Science and Industry is one of my favourite Gnod albums.

J: For me as well. It the point when you sound really kraut and space in the good way, not repeating old schemes but getting something new with that tribal drone atmosphere.

P: Even like old recordings from Science and Industry, they were all moments I remember well and remember really enjoying. The memories of those recordings are really good strong memories. And then Crystal Pagoda

CH : That was actually an alternative soundtrack we did for the film The Invasion of the Thunderbolt Pagoda.

P: Do you know it?

J: No, i don’t know it.

P: It’s fucking great! You can watch it on youtube. Angus Macalise did the original soundtrack which is fucking brilliant, and then SHOFM did a version of it.

Ch: And you bought a dvd of it at a SHOTM gig.

P: Actually it was a lot of fun doing that. We performed it live twice and really enjoyed that.

J: On that record we can hear a trumpet and brass section, yes ?

P: That was Will. He played a lot of trumpet, keyboards & made other weird synthy noises Will is a very accomplished musician. He can read and write music, mostly plays classical music and jazz. So working with Will was always interesting cos we were coming from a non musical sort of approach and he would go “what is this?” but he loved it. He has a very musical head so it was always good working with him. We might think “we’re playing this and it sounds good but it needs to go somewhere” and he’d go “try this” and it’d work first time. He was good like that.

J: The sound of his trumpet which is swimming in that drone /psychedelic effect sounds similar to Miles Davis’ Agharta and his twin album Panagea.

P: Oh i don’t know it. There is not a lot of Miles Davis I really know. My favourite MD is probably On the Corner and I’ve got another…

Ch: What was after On the Corner?

P: This one, Big Fun.

J: I don’t know this album.

P: It fucking great, if you like On the corner you will like this one.

Ch: I think there is another one which he did shortly after On the Corner??

P: I don’t know, there is so much Miles Davis.

J: You also had in that period a split with Bong. How did you meet them?

P: That was our first ever vinyl release, the split 7” with Bong on Box Records. What happened was mate of ours, who played in Gnod early on (Matt Baty) was starting a record label. He’s from Newcastle so he has known the Bong guys for years. And he said he wanted his first release to be a 7 inch split with Gnod and Bong. And that’s how we came to meet them. They are a good friends now. They fucking brilliant, in that genre of music they are my favourites, they are like the kings of what they do.

Ch: I think there are more North East bands we have affiliations with than we’ve got with Manchester bands.

P: Bong, Khuunt, Drunk in Hell,

Ch: Blown out

J: Do all of them play sludge core or doom ?

P: Everything is kind of heavy. There is scene in the North East, it’s a small scene because a lot of the same musicians are playing in the same bands. But it is very vibrant scene. I think it is one of the better scenes I think in England for music.

J: I need to explore it.

P: You should.

J: Have you heard their last album from this year? What do you think about it?

P: It’s amazing isn’t it? It just Bong, isn’t it.

J: What attractive you most in their music for you, the heaviness ?

P: Yeah i think heaviness, Dave singing, and his storytelling, Mike’s guitar, Mikes really fuck up drums, the sound they are creating as unit. They tune their guitars to the 432 hertz. frequency. They plan to be the ultimate experience when you are high. And I think they do it very well. Every next album is like a continuation of the album before. Bong is like the perfect band. It’s all one big story. Maybe it is like when people collect s-f books – Bong are like that.

J: For me i love to listen to them when i m reading R. E. Howard, the tales about the things that happened before Atlantis rises from the sea. You can feel those ancient times.

P: Dave from Bong is obsessed with Lovecraft. If you listen to his lyrics, look at the artwork you can see that influences.

J: Do you plan the reissues of the records from that period we ware talking about? Because its very hard to get a physical copy.

P: I think maybe I’d like to do something like say when Gnod is 10 years old. I’m not up for making a big deal of it. But when you are in the band it makes sense to document everything. So maybe when Gnod is 10 we might suggest to the label to release a cd pack, or come up with some idea where all those releases are on one sort of thing. I’m down with it being on cd, or having 5 cds and a memory stick, or something a bit different. It will be nice to do all of them on vinyl but there’s no way they’ll do that.

Ch: I like idea to having all of them on cd but to get them like in vinyl sleeve with maybe a memory stick.

P: So maybe we will do something like that. That would be nice to do. As far as before that no, let them just be out there and become discogs material.

Ch: A lot of that stuff was self released on cd-r for sale on tours so there’s a lot of it about.

P: Before we started selling the cd-rs i must have given away 300-400 cds before we even started playing and gigging properly. We were just rehearsing and we would record the rehearsals, make a cd, make a little cover. We would go to a gig, leave them on a table, say pay a pound or just take one, whatever you feel. There’s fucking loads and loads of stuff. We even did those releases in dvd boxes when you can fit in 2 CDs . So we’d do a couple of hundred when you can get 2 or 3 albums in one, so there’s some double cdr’s in a double DVD case with nice wrapped around artwork with little inserts. I don’t have any of those, have you got any of them Chris?

Ch: I got a couple of versions before we stared to to doing all the inserts stuff. I’ve never seen them come up on discogs. There not listed on discogs.

P: No thats weird isn’t it? If you put them on discogs then we start making money, haha. So maybe we make few and get them on discogs? (Laugh) Check this one out, this one is not on discogs any more but used to go for silly money. This is my cdr from our first European tour, Three Sticks A Penny but with a different cover. Everybody made their own cdr’s to sell on tour and this is the one I made. Actually both of them are worth money. This is really sought after. It’s the first record that we made with White Hills, Aquarian Downer. That’s my pension plan sorted, haha!

J: In issue 8 of Optical Sounds Fanzine your colleagues The Cosmic Dead said that underground in 2015 is alive and alive and extremely healthy. I remember that when i talked to you after your spring tour your Chris when i asked you about underground and bands opinion was a little bit different.

Ch: I was talking about the recent tour and I think you asked me if we’d played with any other bands that I thought were good. I said that I couldn’t remember playing with any bands that stuck out as being particularly good, not that good underground bands don’t exist.

J: Do you feel that condition of underground music is good now?

Ch: There’s a lot of it around. It’s almost like there are two tier thing with music now where you’ve got bands that are on labels with money and they’re all over the music press and then there’s the underground. It was always been like that. I think underground at the moment is more accessible with things like Bandcamp and the internet. They’ve got a presence. To say that makes it more healthy I really don’t know, because I think it’s got a lot harder to get underground music to get noticed or into the mainstream.

J: Is it a goal for a underground music ?

Ch: No, it is not a goal. But in order to exist and carry on you need to have encouragement from somewhere. Not for financial reasons but to give you the drive to carry on, you need to have interest, to know someone is listening. Because if you don’t it tends to stagnate and bands can start to turn against each other. If you not being listened to and if you not getting written about it can be really hard for a band to maintain their fire. There is so much music around it’s hard to get noticed.

J: Sometimes it’s too much, isn’t it?

Ch: Yeah, and is a lot of bad music around, and a lot people making music for wrong reasons. I don’t know how to judge how it is healthier now than in another time. In 70’s and 80’s, you could have quite obscure bands that still get signed to the labels and end up touring and stuff like that. I don’t think they really get the support now. There are no independent labels with the money. They got to be able to recoup what they are spending so they can release the next thing.

J: They don’t want to take a risk.

Ch: They don’t really need to because now the testing ground for your music is the internet. You can get your stuff on Bandcamp or Soundcloud and get yourself heard.

J: Is it enough?

Ch: I don’t think so but i mean it is an option that bands didn’t have before, when you would have to wait for label to come and pick you up before you could make a record. Now you can make a record on your computer, post it online and it is out there.

J: While we are speaking about the underground i would like to get to know how the Salford/Manchester underground scene looks nowadays?

P: Really healthy, really good. There is lot of interesting stuff going on. A lot of interesting folk making music, combining music and art and all those sensibilities and all different ways of using the creative process. There is a lot of poets, artists, performers and dancers making really interesting stuff and far out music. When i think about some of the bands like Locean Water, Devi. It is kind like fucking New York in the 80’s or something.

Ch: Cos you’ve got a lot of people in those bands that aren’t a necessary a musician they are more like artists. They got an idea or concept of something and the way they bring something to a band is not like “I can play a guitar” it’s more like “I’ve got this weird cheap synth which makes this noise”, or an idea which is more performance based. You don’t really get that in more conventional bands. When you read about how bands formed in the past it’s always people who get together to form almost punk band – So, I’m a singer and I need a guitarist, a bass player and a drummer. It isn’t like that anymore from what I can see. It’s more like a lot of individuals contributing together to make something… other.

P: And the other flip side of it you got great conventional bands as well. There are so many different scenes in Manchester and Salford. So much different stuff and it’s all really healthy. Manchester is finally breaking away from Madchester.

J: Is Madchester a heavy burden?

P: I’m not from Manchester but i can see how it helped to shape what Manchester is today. And how it’s become this bloated dead horse.

Ch: The heavy burden is that if a band come out now sounding like Oasis or The Stone Roses it will be suddenly be written about. Where as what we were talking about, the underground scene, the stuff that is happening now and now matter how interesting it is it never gets written about because they’re looking for the same old story. A group of goodtime lads about to take over the world. They just want to write about bands like that. They’d prefer to write another article on The Hacienda, The Smiths, etc. So they are the ones holding on to that thing, not the artists.

J:Thank you for talking.

P: Thank you for asking.

Wywiad z Gnod, tricksterską jednostką badawczą dźwięku z Salford. Część II

Jakub: Nasza rozmowa krąży wokół Islington Mill. Znaleźliście to miejsce przed, czy po założeniu Gnod?

Paddy: Tuż przed. Odwiedziłem to miejsce po raz pierwszy po festiwalu Sound of The City. Była to pierwsza edycja SoTC. Ktoś powiedział, że after party odbędzie się w Islington Mill, na co my „Gdzie? Gdzie to kurwa jest?” Więc znaleźliśmy się tam, a w środku trwała zajebiście szalona impreza, na której tańczyło i bawiło się 300 pojebów.

Byłem wtedy dosyć młody i myślałem sobie: „Co to za pojebane miejsce?” Później chodziliśmy tam na małe imprezy, później zaczęto tam organizować koncerty, a jeszcze później zaczęliśmy grać tam gigi. Jeden w 2006, kiedy ja i Chris graliśmy jeszcze w Stranger Son of WB i supportowaliśmy The Fire Engines. Wkrótce ruszył Gnod i graliśmy już tam jako Gnod. Zaprzyjaźniliśmy się z właścicielami, Billem, Morrym i Markiem, którzy spytali nas, czy nie chcielibyśmy wprowadzić się do studia, więc zaczęliśmy tam grać próby.

Chris: Kiedy się tam wprowadziliśmy, nie zdawaliśmy sobie sprawy, jak bardzo zaangażujemy się w prowadzenie tego miejsca. Kiedy wyruszamy na trasę, to okazuje się, że jakieś 50% pracowników Islington Mill na nią wybywa. Wtedy pojawia się problem, ponieważ robimy tutaj wiele rzeczy.

To coś w stylu stawiania wszystkiego na jedną kartę. Włożyliśmy tak wiele w to miejsce. Jeśli musielibyśmy się teraz wyprowadzić i szukać czegoś innego, byłoby niezwykle trudno znaleźć podobne miejsce, ponieważ nie ma drugiego takiego w Wielkiej Brytanii. Sądzę, że musielibyśmy zacząć coś na własną rękę. Islington stało się miejscem naszego zamieszkania, miejscem pracy, spotkań. Mamy ludzi, którzy wpadają z całej Europy, aby zostać na chwilę w młynie. Poczuć ducha tej wspólnoty, wycisnąć z ludzi jakieś pomysły. Mamy to wszystko w jednym miejscu.

Lecz w przyszłości byłoby fajnie mieć gdzieś własną bazę. Wiesz, żyjąc w tym miejscu przez 5 lat miałem okazję zobaczyć, jak to jest zarządzane. Nachodzi cię myśl, że możliwe jest znalezienie gdzieś jakiegoś budynku i zrobienia z nim coś twórczego. Wymagałoby to dużego nakładu pracy, lecz jest to możliwe. Jak kawiarnia czy coś w tym stylu.

J: Myślicie o czymś założonym tylko przez Gnodian?

P: Tak, byłoby wspaniale zrobić coś takiego. Oczywiście, trochę by to kosztowało, ale wszystko jest możliwe. Byłoby świetnie mieć jakieś miejsce, nie tak duże jak to, w którym Gnod mógłby żyć, tworzyć, używać jako kwatery głównej i zarazem mógł się swobodnie przemieszczać. Ciągle szukam takiego miejsca.

Ch: Ten pomysł towarzyszył nam od początku. Przeczytałem gdzieś, że Sunburned Hand of the Man żyli w ten sposób. Mieli wielką stodołę niedaleko Bostonu, w której część z nich mieszkała. Był w niej jeden wielki pokój do grania. Ludzie do nich przychodzili, a oni nagrywali te jamy i w ten sposób powstało większość ich albumów. Podobał się nam ten pomysł. Nie w sensie bycia zespołem-komuną, lecz posiadania własnej kwatery, gdzie moglibyśmy żyć i tworzyć. Sądzę że to jest dla nas najistotniejsze.

J: Gdy czytałem wywiady z wami i artykuły o was, odniosłem wrażenie, że jesteście zespołem-komuną, w którym każdy przychodzi i odchodzi.

Ch: Nigdy nie traktowaliśmy zespołu jak pracy, czy nigdy nie byliśmy kapelą, która ma 2 godziny próby w środy i czwartki.

P: Działamy zupełnie inaczej niż inne zespoły. Wiesz, każdy siedzi u każdego w kieszeni. Więc w pewien sposób jest to chyba komuna, w modernistycznym lub postmodernistycznym stylu. Nie w hipisowskim sensie słowa komuna, ale jest to wspólne życie. To wspólnota, bo żyjemy w swoich kieszeniach, bardziej niż jakikolwiek inny zespół.

J: Czy którykolwiek z artystów, których spotkaliście czy gościliście w Islington Mill, wpłynął na was lub zmienił wasz sposób patrzenia na muzykę lub to jak ją odbieracie?

Ch: Zdecydowanie Charles Hayward. Tak, to jest dobry przykład.

P: Wielu z nich. Charles Hayward, Chago, gość z Kuby, który gościł u nas całkiem niedawno. Nie mam sporej wiedzy o kubańskiej muzyce, lecz oglądanie gościa koło 50-tki wstającego każdego ranka i grającego przez 2 godziny – zanim rozpoczął zajęcia, na swoich kongach – bez żadnej pomyłki. Patrzyłem na to i myślałem, jak bardzo dobry jest w tym co robi. To było również w jego krwi, to było coś więcej niż tylko ćwiczenia, zastępowało to poranny kubek kawy. Oglądanie tego miało na mnie wpływ. To był jego cel, pokazywał, że to jest droga, aby żyć muzyką.

Uważam, że wiele osób na nas wpłynęło. Sam Weaver. Sam jest bez wątpienie jedną z nich. Gdy przybył do nas, to było coś wielkiego. Możliwe, że bardziej dla Chrisa, niż dla reszty z nas. Chris dzięki niemu poszerzył swoją wiedzę w temacie syntezatorów modułowych i logiki. Sam posiada ogromną wiedzę i bez problemu dzieli się nią z innymi. Dzieje się to z kimkolwiek byś nie rozmawiał. Znowu jednak dzieje się to na poziomie podświadomości, to jest coś nad czym nie rozmyślasz zbyt długo. To jest spontaniczne, po prostu wyciskasz to jak gąbkę a reszta sama wychodzi.

Możliwe, że najbardziej istotna, ponieważ dzieje się to od niedawna i jest to dla nas ogromnie ważna sprawa, jest obecnie nasza współpraca z Charlesem (Haywardem). Jesteśmy jego wielkimi fanami, kocham wszystkie jego materiały. To że możemy z nim pracować i uczyć się od niego, podglądać jego podejście do tworzenia muzyki. Jestem przekonany, że do każdego muzyka podchodzi inaczej. Pracując z nami stara się wyciągnąć to co najlepsze.

J: Czy po wspólnych próbach i koncercie zamierzacie wydać razem album?

P: Już wydaliśmy albumu (Anonymus Bash). Mamy jednak nadzieję, że będzie kolejny. To byłoby świetne, ponieważ tamten zaczął żyć swoim własnym życiem.

Ch: Na chwilę obecną mamy już 3–4 nowe kawałki.

P: Mam nadzieję, że będziemy mogli zaaranżować jakąś sytuację w studiu razem z nim i nagrać cały nowy album tak jak to zrobiliśmy ostatnio.

J: Czy możecie opisać muzykę z waszego pierwszego wspólnego albumu?

P: To jest popieprzony funk i są na nim naprawdę popieprzone popowe piosenki. Spora część tego materiału jest funkowa.

J: Czy to jest post-punkowy funk?

Ch: Trochę tak.

J: IM było sporą zmianą w waszej muzyce. Czy ciągle myślicie o swojej twórczości jako o muzyce, która posiada silny psychedeliczną aurę?

P: Nie wiem, po prostu robimy muzykę jaką robimy. Jeśli słuchacz czuje, że jest ona psychedeliczna czy jakaś tam, to są jego odczucia.

Ch: Nie staramy się trzymać żadnych etykietek: space rock, rock psychedeliczny, krautrock. Naszym celem nie jest trzymanie się ram żadnego z tych gatunków. IM było pierwszy albumem dla Rocket, który nie był zbliżony w żaden sposób do psychedelicznego space rocka. Z powodu dystrybucji Rocket, albumy które dla nich wydaliśmy stały się bardziej znane, więc niektóre osoby mogą się zdziwić, gdy usłyszą IM i pomyśleć: „Super, zrobili coś czego nigdy do tej pory nie robili”. Lecz gdy cofniesz się do naszych CDrów, nabierze to większego sensu.

J: Czujecie się związani ze światem psychedelii, podążacie ścieżkami psychedelicznej wiedzy wytyczonymi przez Timothy Leary’ego lub innych psychedelicznych psychologów?

P: Jestem dyskordiańskim papieżem.

Ch: Uważam, że sprawa z psychedelikami jest taka, że nie traktujemy ich wystarczająco poważnie. Sądzę, że Timothy Leary i rzeczy, które mówił, były najprawdopodobniej najgorszym co przytrafiło się całemu ruchowi psychedelicznemu. Wrzucił to wszystko do głównego obiegu zanim tak naprawdę zdał sobie sprawę z tego co robi. Myślę, że użył tego do wypromowania własnej osoby.

W ten sposób zaprzepaścił szanse badań nad psychedelikami na wiele lat do przodu. Uważam, że na chwilę obecną badania nad nimi dopiero zaczynają się rozwijać z zupełnie innej strony, ponieważ przez wiele lat były napiętnowane i ciężko było uzyskać zgodę na ich prowadzenie. Leary przestraszył rządy, a w odpowiedzi rządy przestraszyły wielu ludzi. Nie sądzę, aby to był najlepszy sposób przedstawienia ich społecznej świadomości. Według mnie to co on zrobił było nieodpowiedzialne, ponieważ to nie jest coś co można traktować w błahy sposób.

P: Są ludzie, którzy uważają, że znajda odpowiedzi na wszystkie problemy, gdy pojadą do Amazonii, zażyją ayahuaskę i to w jakiś sposób ich oświeci. Czy ludzie, którzy medytują przez 2 dni i zastanawiają się: „Kiedy zostanę oświecony?”. Ale nie o to chodzi. Jest tak wiele dróg, które można obrać, lecz nie ma jednej szybkiej, wszystko wymaga czasu i wysiłku. Sądzę, że ważniejsze jest wejść na ścieżkę oświecenia, niż próbować i być oświeconym, ponieważ tak naprawdę zostaniesz oświecony kiedy umrzesz w 23 wcieleniu!

J: Tak jak w Tybetańskiej Księdze Umarłych.

P: Tak, osiągniesz oświecenie, gdy opuścisz swoje ciało. Jest tak wiele różnych ścieżek, które pozwalają odnaleźć drogę do swojego szczęścia i pozostania szczęśliwym przez całe życie.

J: Świetnie, że zaczęliśmy ten psychedeliczny temat, ponieważ w tamtym roku zrobiliście niezwykle interesujący projekt Gnodorovsky. Jodorowsky jest dobrze znanym magiem, reżyserem i propagatorem psychedelików. Czujecie się związani z jego dokonaniami?

P: Sądzę, że jest niezwykle interesujący i intrygujący. Mam jego książkę Psychomagia. Czytałem także o jego praktykach i myślałem sobie: „Byłoby świetnie odbyć sesję psychomagii z tym błaznem”.

J: Postać trickstera.

P: Tak, to kompletny trickster wkurwiający ludzi. Udaje mu się kierować ludźmi tak, że zaczynają sobie zdawać sprawę z tego, co tak naprawdę ważne jest w życiu.

J: Sądzę, że wyznajecie podobną filozofię. Kiedyś Jodorowsky powiedział, że prawdziwa sztuka nie wychodzi z serca czy umysłu lecz z jaj, zgadzacie się z tym?

P: Tak, odbieram to dobrze. To może wychodzić zewsząd. Wszystko jest otwartą księgą, gdy przychodzi czas tworzenia. Nie ma dobrej drogi, złej drogi, gotowego sposobu. Gdy zaczynam o tym myśleć, wydaje mi się, że moje wszystkie myśli i opinie na ten temat wyparowują, ponieważ nie mam pojęcia o czym mówię, więc zadawanie takich pytań wywołuje całkowitą pustkę w moim umyśle.

Ch: Myślę, że Jodorowsky gdy pracuje nad czymś, używa psychoenergii, więc prawdopodobnie nie ma pojęcia jaką następną rzecz zrobi, lub co będzie dalej. Okoliczności, które się pojawiają wiodą go na ścieżkę prowadzącą do następnej rzeczy. Sądzę, że w tym aspekcie on i Gnod są do siebie podobni. Jak wyjaśnia w swoich pismach, sposób w jaki pracuje bazuje na dziwnej chaotycznej energii, którą my również się karmimy.

P: Sądzę, że jest on bardziej oddany magii chaosu niż my.

Ch: Ale ma 90 lat, czy coś koło tego, a my jesteśmy po 30-tce. Co on robił gdy miał trzydzieści parę lat?

P: Z tego co czytałem w jego książce, w wieku 40 lat był totalnym egomaniakiem. Dopiero potem przyszedł moment, w którym zdał sobie sprawę, że jest całkowitą cipą.

J: Jak bardzo ważna jest dla was Diuna? Pamiętacie swoje wrażenia, po przeczytaniu jej po raz pierwszy?

P: Nigdy jej nie czytałem.

Ch: Przeczytałem ją po raz pierwszy gdy miałem 18–19 lat. Gość z którym pracowałem powiedział: „Ej kolego, czytałeś kiedykolwiek tę książkę? Traktuje o ludziach pustyni w kosmosie, którzy biorą heroinę i jest w niej gość, który jest nowym Jezusem.”. Pomyślałem sobie, że to jest coś w moim klimacie. Przeczytałem ją i byłem nią doszczętnie zachwycony. Później dowiedziałem się o filmie Davida Lyncha. Obejrzałem go i okazał się kupą gówna. Po obejrzeniu go kilka razy, na swój sposób nawet go polubiłem, ponieważ była to jedyna filmowa adaptacja powieści.

Kiedy dowiedziałem się, że Jodorowsky próbował ją zekranizować z Dalim, Pink Floyd i Mickiem Jaggerem, pomyślałem: „Wow, to może być wspaniałe”. W 2008 Gnod na swoim profilu na Myspace miał kawałek zatytułowany Jodorowsky’s Dune, co nas trochę przeraziło gdy wyszedł dokument o tym samym tytule. Ponieważ film nigdy nie został zrobiony, jedyne co nam pozostaje to wyobrażenie, jaki mógł być, które może być lepsze od filmu, gdyby ten w końcu powstał.

Myślę, że przeczytał on tylko kawałek książki, zanim napisał skrypt. Nie sądzę, aby mógł zrobić dobry film, sądząc po tym co opisywał w dokumencie. Uważam, że byłby zbyt daleki od oryginału, a sama książka zawiera wyjątkową historię. Czytałem gdzieś, że powieść Franka Herberta została poczęta w trakcie jego sesji z grzybami psylocybinowymi. To jedna z moich ulubionych książek.

J: Nieco wcześniej rozpoczęliśmy temat postaci trickstera. Fascynuje was ten typ postaci, jak bardzo jest dla was ważny?

P: Tak, całkowicie. Musisz mieć poczucie humoru. Chcemy wydawać albumy, które zryją ludziom głowy, lub ich opinie o tym kim jesteśmy. Nawet w wywiadach czasami kłamiemy po to, aby stworzyć historię, mit.

J: Więc jest to jedna z waszych taktyk.

P: Tak.

Ch: Uważam, że każdy jest tricksterem, ponieważ świat jest zbudowany na iluzji. Nie byłby taki, gdyby nie było w około tylu tricksterów – wszystko jest sztuczką. Edukacja, religia. Nawet twoje imię, to nie jesteś ty, to tylko twoje imię. Powiedziano ci, że tak się nazywasz. Gdzie te sztuczki się zaczynają, a gdzie kończą?

J: Gnodorovsky był tylko jednorazowym projektem, czy zamierzacie go jeszcze kiedyś powtórzyć?

P: Myślę, że w celu zrobienia tego ponownie potrzebowalibyśmy roku lub dwóch lat. Jeśli ktoś poprosiłby nas o zrobienia tego, zlecił to oraz dał pieniądze i czas abyśmy mogli zrobić coś naprawdę wyjątkowego, wtedy tak. Sądzę, że byłoby super zrobić to jeszcze raz. Tak naprawdę to chciałbym zrobić album w całości oparty na muzyce z tego projektu. Myślę jednak, że powinna to być nam zlecone. Nawet kiedy robiliśmy to dla Festiwalu Filmowego w Cork, mieliśmy tylko parę tygodni, aby połączyć wszystko w jedną całość. Byliśmy wtedy bardzo zajęci innymi koncertami i nie mieliśmy czasu aby zrobić to tak, jakbyśmy chcieli.

Ch: Pojawił się problem ze zgodą na użycie materiału z filmu dokumentalnego, którą musiał wydać jego reżyser. Czekaliśmy aż sprawa się wyjaśni i zanim otrzymaliśmy odpowiedź – która brzmiała nie – zostały nam tylko 3 tygodnie do festiwalu. Mieliśmy pewne pomysły odnośnie całości i jak chcieliśmy je wykonać, ale nie mogliśmy zacząć prób dopóki wizualizacje nie zostały skończone, gdyż mieliśmy grać podług nich. W końcu Jamie (odpowiadający za efekty wizualne i teledyski Gnod) musiał zrobić wizualizacje na bazie znalezionych materiałów filmowych i efektów wideo. Czuliśmy, że robimy to w pośpiechu. To co nam wyszło było ok, ale sądzimy, że stać by nas było na zrobienie czegoś o wiele lepszego, gdyśmy mieli trochę więcej czasu.

J: Porozmawiajmy teraz o pewnym okresie w waszej karierze, latach 2009–2010. Był to dla was wyjątkowo płodny czas. Wydaliście wtedy wiele albumów, m.in. Cystal Pagoda, Wurste Ceremony czy Science and Industry. Kto w tym czasie grał w zespole?

P: Malren była już z nami, Alex jeszcze nie. Na bębnach mieliśmy gościa, który nazywał się Del, za wokale odpowiadał Neil the Fish, który pojawił się na wielu naszych albumach. Facet o imieniu John obsługiwał syntezatory, a Will robił hałas i grał na trąbce.

Ch: Wiele z tych wydawnictw wyszło w czasie, gdy wielu ludzi kontaktowało się z nami i prosiło nas o zrobienie dla ich wytwórni taśmy czy CD. NotNotFun, Reverb Worship, Sonic Meditations, wszystkie te wytwórnie zwracały się do nas z prośbą o wydanie naszej muzyki. W tym czasie mieliśmy olbrzymi katalog niedoszlifowanych nagrań z udanych prób i koncertów, którym zaczęliśmy przekształcać w albumy.

J: Wszystkie z nich zawierają muzykę drone. Czy byliście wtedy mocno zainspirowani tym stylem? Brzmią one bardzo drone’owo.

P: Nie sądzę, abyśmy w ogóle byli mocno zainspirowani muzyką drone. Po prostu jest to zapis tego co działo się gdy wchodziliśmy do sali prób. W tych czasach mogliśmy spędzić cały dzień nakurwiając, ostro chlejąc, jarając, ćpając i hałasując.

Ch: Próbowaliśmy po prostu nie pisać piosenek. Staraliśmy się raczej tworzyć muzykę, byliśmy znudzeni pisaniem piosenek.

J: Czy z obecnej perspektywy lubicie te nagrania?

P: Tak, Science and Industry jest jednym z moich ulubionych albumów Gnod.

J: Dla mnie też. Osiągnęliście punkt, w którym brzmieliście naprawdę krautowo i space rockowo, bez powtarzania starych schematów, tworząc coś nowego za sprawą tego plemienno-drone’owego klimatu.

P: Te wszystkie nagrania od Science and Industry były chwilami, które pamiętam bardzo dobrze i wspominam bardzo miło. Wspomnienia tych nagrań są naprawdę silne. A później był album Crystal Pagoda

Ch: To był faktycznie alternatywny soundtrack, który zrobiliśmy do filmu The Invasion of the Thunderbolt Pagoda.

P: Znasz go?

J: Nie, nie znam.

P: Jest zajebisty. Możesz go obejrzeć na YouTubie. Oryginalny soundtrack, który jest kurewsko genialny stworzył Angus Macalise. Później SBHOM zrobił jego kolejną wersję.

Ch: Kupiłeś DVD z tym soundtrackiem na koncercie SBHOM.

P: Naprawdę mieliśmy dużo zabawy przy graniu. Wykonaliśmy go na żywo dwukrotnie i sprawiło nam to dużo frajdy.

J: Na tej płycie możemy usłyszeć trąbkę i sekcje dętą, tak?

P: To był Will. Stworzył dużo partii trąbki, klawiszy i innych dziwnych, syntezatorowych hałasów. Jest bardzo doświadczonym muzykiem. Potrafi czytać i pisać nuty, gra głównie muzykę klasyczną i jazz. Praca z nim była zawsze ciekawa, ponieważ nie mieliśmy podejścia wykształconych muzyków, na co on zawsze zareagował tekstem: „Co to do cholery jest?”, ale kochał to. Will ma świetną głowę do muzyki, więc zawsze dobrze się nam z nim pracowało. Byliśmy w tym stylu: „Gram to i brzmi to dobrze, lecz zmierza donikąd”, a on wtedy: „Spróbujcie tego” i wychodziło już za pierwszym podejściem. Był w tym dobry.

J: Brzmienie jego trąbki, które oscyluje wokół drone’owych/psychedlicznych efektów, przypomina mi to z Agharty i jej bliźniaczego albumu Pangaei Milesa Davisa.

P: Nie znam tych płyt. Tak naprawdę nie znam zbyt wielu albumów Davisa. Moim ulubionym albumem Milesa jest prawdopodobnie On the Corner i jeszcze jeden (podchodzi do półki z winylami)…

Ch: Co było po On the Corner?

P: Ten, Big Fun.

J: Nie znam tej płyty.

P: Jest zajebista, jeśli lubisz On the Corner to tę też polubisz.

Ch: Myślę, że jest jeszcze jedna, którą zrobił wkrótce po On the Corner.

J: W tym czasie mieliście także split z Bong. Jak ich poznaliście?

P: To było nasze pierwsze wydawnictwo na winylu, siedmiocalówka z Bong dla Box Records. Nasz kolega, który grał wcześniej w Gnod (Matt Baty), ruszał z wytwórnią. Pochodzi on z Newcastle i od lat znał chłopaków z Bong. Powiedział, że chce, aby jego pierwszym wydawnictwem był split Bong z Gnod na siedmiocalówce. W ten sposób się poznaliśmy. Są teraz naszymi dobrymi przyjaciółmi. Grają genialnie. W gatunku, w którym tworzą, są moimi faworytami, są jego królami.

Ch: Myślę, że bliżej nam do większości zespołów z północnego wschodu, niż do kapel z Manchesteru.

P: Bong, Khuunt, Drunk in Hell,

Ch: Blown Out.

J: Wszystkie z nich grają sludge core czy doom?

P: Wszystkie z nich w pewnym sensie grają ciężko. Na północnym wschodzie istnieje cała scena, ale jest ona mała z racji tego, że wielu muzyków gra w tych samych zespołach. Lecz jest ona niezwykle żywotna. Sądzę, że to jedna z lepszych lokalnych scen muzycznych w Anglii.

J: Musze ją poznać.

P: Powinieneś.

J: Słyszeliście ich ostatni album, co o nim sądzicie?

P: Jest wspaniały, co nie? To po prostu Bong.

J: Co was najbardziej pociąga w ich muzyce, ciężar?

P: Tak, sądzę że ciężar, głos Dave’a i jego narracja, gitara Mike’a, zdrowo popierdolone bębny Mike’a, brzmienie które tworzą jako grupa. Stroją swoje gitary do częstotliwości 432 Hz. Chcą, aby ich muzyka dała ci najwyższej jakości doznanie, gdy słuchasz jej zjarany. Sądzę, że udaję im się to całkiem dobrze. Każdy kolejny album jest rozwinięciem poprzedniego. Bong jest idealnym zespołem. Jest to jedna wielka historia. Z Bong jest podobnie, jak ze zbieraniem książek s-f.

J: Uwielbiam słuchać ich muzyki, gdy czytam Roberta E. Howarda, opowieści o rzeczach, które miały miejsce, zanim Atlantyda wyłoniła się z morza. Możesz poczuć oddech pradawnych czasów.

P: Dave z Bong jest maniakiem Lovecrafta. Jeśli wsłuchasz się w jego teksty, przyjrzysz się bliżej szacie graficznej, dostrzeżesz te wpływy.

J: Planujecie wydać reedycje albumów z okresu, o którym mówimy? Ponieważ teraz całkiem ciężko jest dostać ich fizyczną kopię,

P: Sądzę, że bardzo możliwe, iż coś takiego zrobimy, gdy Gnod będzie obchodził 10-tą rocznicę istnienia. Nie jestem za robieniem z tego czegoś wielkiego. Lecz kiedy jesteś w zespole, dokumentowanie wszystkiego ma sens. Gdy Gnod będzie miał 10 lat, może zasugerujemy wytwórni, aby wydała jakiś zbiór płyt, lub aby wymyśliła jakiś typ wydawnictwa, który obejmie te wszystkie materiały. Dobrą opcją byłoby wydanie tego na CD, lub jako 5 CDków z dołączonym pendrivem, lub w jeszcze inny sposób. Miło by było wydać to wszystko na winylu, ale nie ma na to szans ze strony wytwórni.

Ch: Podoba mi się pomysł wydania tego na CD, ale chciałbym to wydać w formie winylowej repliki w kopertach, może z pendrivem.

P: Może zrobimy coś takiego, fajnie by było. Lecz do tego czasu niech te materiały sobie krążą i nabierają wartości na Discogs.

Ch: Wiele z nich zostało wydanych na CD-rach do sprzedaży w trasie, więc powinno ich krążyć całkiem sporo.

P: Zanim zaczęliśmy sprzedawać CD-ry, rozdałem ich 300–400, zanim zaczęliśmy tak naprawdę porządnie grać i koncertować. Graliśmy próby i te które chcieliśmy, nagrywaliśmy, robiliśmy jakąś okładkę i wypalaliśmy CD. Chodziliśmy na koncerty i zostawialiśmy wszystko na stole, mówiąc zapłać funta, czy weź to sobie za darmo jeśli wolisz. Jest tego kurewsko dużo. Wypuszczaliśmy nawet materiały w boksach DVD, gdzie mogłeś zmieścić 2 CD-ki. Zrobiliśmy więc tego parę setek, gdzie miałeś 2 cz 3 albumy w jednym. Są to więc podwójne CD-ry w podwójnych boksach DVD, owinięte w fajną szatę graficzną i małą wkładką. Nie mam już żadnego z nich, może Ty Chris, masz jakieś?

Ch: Mam parę sztuk, ale jeszcze sprzed okresu, w którym zaczęliśmy robić wkładki. Nigdy nie widziałem, abyś jakieś z nich wypływały na Discogs, nie są nawet na nim umieszczone.

P: Dziwne, co nie? Jeśli wrzucimy je na Discogs to zaczniemy zarabiać na nich kasę (śmiech). To co, może zrobimy kilka i wrzucimy je na Discogs? Obczaj to, nie ma już tego dostępnego na Discogs, a potrafiło schodzić za naprawdę niedorzeczne pieniądze. To jest CD-r z naszej pierwszej trasy po Europie – Three Sticks A Penny – ale z inną okładką. Każdy robił własne CD-ry, aby sprzedawać je w trakcie trasy, a to jest wersja, którą robiłem ja. Obecnie obydwa są warte sporo pieniędzy. Ten jest również niezwykle rzadki. To jest pierwszy album jaki zrobiliśmy z White Hills – Aquarian Downer. Tak wygląda mój fundusz emerytalny (śmiech).

J: W 8. numerze Optical Sounds Fanzine wasi kumple z The Cosmic Dead powiedzieli, że underground w 2015 roku jest niezwykle żywotny i zdrowy. Ale jeśli dobrze pamiętam, gdy rozmawiałem z tobą o waszej wiosennej trasie koncertowej, miałeś odmienną opinię.

Ch: Mówiłem o ostatniej trasie i sądzę, że zapytałeś mnie, czy graliśmy z jakimiś zespołami, które uważam za warte uwagi. Odpowiedziałem, że nie graliśmy z żadnym zespołem, który zapadł mi w pamięć, a nie, że dobre undergroundowe zespoły nie istnieją.

J: Czyli czujesz, że kondycja undergroundu jest teraz dobra?

Ch: Dzieje się całkiem sporo. Wygląda to prawie tak, że masz dwie warstwy w muzyce, są zespoły prowadzone przez wytwórnie, które mają pieniądze i wtedy pojawiają się wszędzie w prasie muzycznej, a po nich zaczyna się underground. Zawsze tak było. Uważam, że muzyka undergroundowa jest teraz bardziej dostępna dzięki takim stronom jak Bandcamp. Nie wiem czy można powiedzieć, że czyni to scenę zdrowszą, ponieważ undergroundowej muzyce jest teraz trudniej zostać zauważonym czy przebić się do mainstreamu.

J: Ale czy taki jest cel undergroundu?

Ch: Nie, to nie jest jej cel, lecz żeby istnieć i kontynuować swoją działalność musisz mieć jakieś wsparcie. Nie chodzi tylko o pieniądze, ale żeby mieć energię do działania musisz mieć jakieś zainteresowanie, wiedzieć że ktoś tego słucha. Jeśli tego nie będzie, to nastąpi stagnacja, a członkowie zespołu zwrócą się przeciwko sobie. Jeśli nikt nie będzie cię słuchać, ani pisać o tobie, będzie ciężko utrzymać twórczy płomień w zespole. Jest tak wiele muzyki, że ciężko zostać zauważonym.

J: Czasami jest jej za dużo, co nie?

Ch: Tak, wokół jest dużo złej muzyki. Wielu ludzi tworzy ją także z błędnych pobudek. Nie wiem jak ocenić, czy scena jest zdrowsza niż była kiedyś. W latach ’70 i ’80 istniały całkiem nieznane kapele, którym ciągle udawało się podpisywać kontrakty z wytwórniami, jeździć na trasy i takie tam. Nie sądzę, aby grupy teraz otrzymywały takie wsparcie. Nie ma niezależnych wytwórni z pieniędzmi. Zawsze muszą one odbić sobie wydatki, aby móc wydać kolejną rzecz.

J: Nie chcą podejmować ryzyka?

Ch: Tak naprawdę nie muszą tego robić, ponieważ teraz polem do testów dla muzyki jest Internet. Możesz wrzucić swoje materiały na Bandcamp czy Soundcloud i zostać usłyszanym.

J: Czy to wystarcza?

Ch: Nie sądzę, lecz miałem na myśli to, że wcześniej zespoły nie miały takich możliwości. Kiedyś musiałeś czekać, aż wytwórnia cie znajdzie i wybierze, zanim w ogóle mógłeś nagrać album. Teraz możesz nagrać płytę w domu, wrzucić do sieci i ona już będzie w obiegu.

J: Gdy już rozmawiamy o undergroundzie, chciałbym się dowiedzieć jak obecnie wygląda scena undergroundowa w Salford/Manchesterze?

P: Naprawdę zdrowo, naprawdę dobrze. Dzieje się wiele interesujących rzeczy. Sporo interesujących ludzi tworzy muzykę, łączy ją z innymi rodzajami sztuki oraz wrażliwością i różnymi procesami twórczymi. Jest wielu poetów, artystów, performerów, tancerzy tworzących interesujące rzeczy i odlotową muzykę. Kiedy myślę o niektórych zespołach jak Locean, Water Devi, kojarzy mi się to z z pieprzonym Nowym Jorkiem w latach ’80 czy coś w tym stylu.

Ch: W tych zespołach jest wielu ludzi, którzy niekoniecznie są muzykami, a raczej artystami. Mają jakiś pomysł lub wyobrażenie o czymś i sposób, w jaki go przedstawiają reszcie zespołu, nie wygląda tak, że „Umiem grać na gitarze”, lecz raczej „Mam te dziwny, tani syntezator, który generuje hałas”, lub pomysły bazujące na ideach performerskich.

Nie znajdziesz tego w typowych zespołach muzycznych. Kiedy czytasz o tym jak w przeszłości zakładano zespoły, byli to zawsze ludzie, którzy zakładali quasi punkowy zespół – jestem wokalistą, potrzebuję gitarzysty, basisty i bębniarza. Teraz już tak nie jest, istnieje raczej wiele indywidualności próbujących coś współtworzyć.

P: Z drugiej strony masz również świetne konwencjonalne zespoły. Jest tak wiele różnorodnych scen w Salford i Manchesterze, tak wiele różnych rzeczy i to jest naprawdę zdrowe. Manchester w końcu zrywa z Madchesterem.

J: Czy Madchester to prawdziwe brzemię?

P: Nie jestem z Manchesteru, ale widzę jak Madchester ukształtował to czym Manchester jest obecnie. I jak stał się tym wzdętym końskim truchłem.

Ch: Jest to ciężkie brzemię, ponieważ jeśli pojawia się jakiś nowy zespół brzmiący jak Oasis czy The Stone Roses, to nagle zaczyna się o nim pisać. Podczas gdy underground, o którym mówimy, rzeczy, które się w nim dzieją, nieważne jak będą ciekawe, nie będzie przedmiotem zainteresowania mediów, ponieważ prasa szuka ciągle tych samych starych historii. Grupy dobrych koleżków chcących podbić świat. Chcą pisać tylko o takich zespołach. Wolą nasmarować kolejny artykuł o Haciendzie, The Smiths etc. Więc to oni są odpowiedzialni, nie artyści.

J: Dzięki za odpowiedzi.

P: Dzięki za pytania.

Jodorowsky wyreżyseruje kontynuację “Tańca rzeczywistości”

jodorowsky_alchemist_holy_mountain
Alejandro Jodorowsky w „Świętej górze” (1973)

Alejandro Jodorowsky szykuje się do wyreżyserowania Endless Poetry, kontynuacji Tańca rzeczywistości . Produkcji podejmą się Asai Takashi i sam artysta. Film sfinansuje francuska wytwórnia Satori Films przy współpracy z chilijską Le Soleil Films.

Endless Poetry skupi się na dorastaniu Jodorowsky’ego w Santiago (Chile), będąc kroniką kształtowania się jego wczesnej, artystycznej tożsamości na polu teatru i poezji. W latach ’40 stał się on jednym z najbardziej obiecujących chilijskich poetów obok Enrique’a Linha, Nicanora Parry oraz Stelli Diaz.

Jak wspomina Jodorowsky: Przez wiele lat wspominałem swoje życie w Chile jako przepełnione cierpieniem i samotnością… ale teraz, w wieku 85 lat, nie mam już żadnej wątpliwości, że moja przygoda z poezją usprawiedliwia pojawienie się na chilijskiej scenie.

Budżet filmu został wstępnie określony na $3-5 mln, a wystąpią w nim Dante Jodorowsky, Adan Jodorowsky, Brontis Jodorowsky, Pamela Flores oraz Leandro Taub. Dodatkowo, 15 lutego zostanie uruchomiona kampania crowdfundingowa na Kickstarterze. W tym samym dniu artysta zaprezentuje również swój projekt na YouTube o godz. 15.00 czasu paryskiego.

Źródło: Variety

Taniec rzeczywistości (2013)

danza-de-la-realidad-poster

Ostatni film Alejandro Jodorowsky’ego to w zasadzie – co będziemy tutaj uprawiać sublimację – niskobudżetowa „bajka”, ozdobiona kilkoma groteskowymi scenami, garstką nawiązań do Tarota i systemu psychomagii, stworzonego przez artystę w celu wyzwalania ducha ludzkiego z efektów traumatycznych przeżyć oraz pozwalającego na szukanie nowych połączeń.

Inscenizacja scen przypomina bardziej teatr telewizji niż prawdziwy film – szczególnie chodzi tu o oświetlenie – a aktorstwo w większości musimy przyjąć na wiarę, no może poza pięknymi, operowymi partiami Pameli Flores, prawdziwej śpiewaczki operowej.

Najsłabszym punktem filmu – jak zwraca na to uwagę wielu krytyków – pozostaje dzieciak, grający postać młodego Jodorowsky’ego, którego dobre chęci są oczywiście widoczne, ale tak samo widoczny jest brak warsztatu.

Gdy musi on zagrać dłuższą scenę, na końcu każdej z nich praktycznie wysiada… ale film ratuje w tych momentach prezencja i charyzma mistrza, który zdecydował się na niecodzienny zabieg wprowadzenia własnej osoby jako narratora tłumaczącego, co dzieje się w duszy młodego bohatera, bo jest to przecież film po części biograficzny.

Tej biografii nie należy jednak brać zbyt poważnie, bo istnieje ona tylko jako zaplecze, jako punkt wyjścia do oddania magicznej atmosfery dorastania, pozostającej najmocniejszym elementem Tańca rzeczywistości – dzieła, z którym Jodorowsky powrócił na ekrany po 25 latach, zaliczając po drodze jedno fiasko produkcyjne, gdy planował realizację sequelu do Kreta.

Chciałbym przy tym zwrócić uwagę, jak losy reżysera są podobne do kariery Roberta Altmana, który po serii wybitnych filmów w latach ’70 obniżył poziom, by wrócić z Graczem w 1990, a potem z Gosford Park w 2002. Podobnie, rzekłbym, stało się z Jodorowskym.

Siła jego nowego filmu leży przede wszystkim w poetyce i w przystępności (tak, nie miałem pojęcia, że kiedyś użyję tego słowa na określenie filmu Jodorowsky’ego). Ta druga może być wprawdzie wynikiem sędziwego wieku artysty, ale wydaje mi się po części świadomym zabiegiem.

Po co bowiem wracać do ekstremalnych ćwiczeń kinematograficznych, freudowsko-jungowskiego spaghetti westernu (Kret) czy okultystyczno-surrealistycznych wizji (Święta góra, Święta krew), jeśli wszystko co chcemy zrobić, to uchwycić własną duszę za młodu?

To Jodorowsky robi zaś w miarę sprawnie, dodając do fabuły element psychomagii poprzez obsadzenie w roli ojca własnego syna, który swoją karierę aktorską zaczął, jak pamiętamy, od Kreta. Nie chce się przy tym wyżywać nad jego warsztatem aktorskim, który jest delikatnie mówiąc taki sobie.

Nad tym trzeba po prostu przejść do porządku dziennego, by odkryć, jak ta kreacja ciągnie akcję do przodu, która nie ma – rzecz jasna – nic wspólnego z tradycyjnie pojętą, linearną progresją, bo Jodorowsky – jak zwykle – zdecydował się na przyjęcie logiki snu i operowanie obrazami bez żadnego związku kauzalnego.

Tradycyjny dla maestra surrealizm usprawiedliwa używanie CGI, które wygląda troszkę kiczowato, ale jeśli przymkniemy oko (niski budżet rządzi się swoimi regułami i należy to po prostu zaakceptować) jakoś specjalnie to nie razi.

Prawdziwy artysta pracuje z tym co ma i Jodorowsky pozostaje tego najlepszym przykładem, bo zaczynał przecież od czarno-białej, niskobudżetowej adaptacji sztuki teatralnej Fernando Arrabala, Fando i Lis, a prawdziwe pieniądze pojawiły się dopiero kilka lat później, gdy Jodorowskym zainteresował się John Lennon.

W takim świetle Taniec rzeczywistości wydaje się świadectwem pewnej ciągłości w karierze kultowego artysty, szczególnie w sferze pracy kamery, która nigdy nie była jakoś specjalnie eksperymentalna, a wielu krytyków nazywa ją wręcz konserwatywną.

W istocie, to imaginarium, scenariusze, narracja i szalona reżyseria, były elementami odróżniającymi odpały Jodorowsky’ego od filmów wszystkich innych reżyserów. Wszystkie z nich zostały w jego nowym dziele doskonale zachowane.

Pojawiają się tu ponownie stare motywy i symbole. Mamy cyrk (symbol świata doczesnego), duchowych przewodników (Teozofa, Królową Pucharów), kaleki pozbawione kończyn, nagość i seksualność (symbole transgresji), dyktatora, paradę wojska i straży pożarnej, przemoc i manipulację, walkę pomiędzy ateizmem i duchowością oraz wątki atobiograficzne.

Te ostatnie służą jednak bardziej personalizacji świata stworzonego przez reżysera i nie są jakąś spinającą wszystko klamrą, bo film w drugiej połowie przeradza się w czystą fantazję, czy też jeśli wolicie Jodorowsky stosuje w niej ekstremalną licentia poetica.

Koniec końców – poza zachwycaniem się na wszelki wypadek – Taniec rzeczywistości to film w miarę udany, choć nie pozbawiony wad i nie okłamujmy się, daleki od arcydzieł artysty. Przeszkadza w nim obecność myśli dość natrętnie powracających, które razem z forsowaną narracją z pierwszej osoby, czasem każą ci spytać: „Po co to?”.

Nie bardzo też przypadł mi do gustu klimat histerii, czy regularne podsumowywanie tego co się dzieje, ale zabiegi te sprawiły z drugiej strony, że film został bardzo dobrze przyjęty w obiegu festiwalowym i szybko znalazł dystrybutorów na Zachodzie.

Tego typu środki artystyczne – choć dla mnie kompletnie niepotrzebne – podnoszą na pewno komercyjną wartość dzieła, które miejmy nadzieję nie będzie ostatnim w repertuarze Jodorowsky’ego i zainteresuje producentów z poważnym portfelem do zainwestowania w kolejny film mistrza, który ten na pewno ma już gdzieś w zanadrzu.

W międzyczasie odpalcie zaś Taniec rzeczywistości z pełną wiarą w potencjał twórczy jednego z największych wizjonerów kina na tej planecie.

Conradino Beb

 

Oryginalny tytuł: La danza de la realidad
Produkcja: Francja, 2013
Dystrybucja w Polsce: Brak
Ocena MGV: 4/5

Diuna Jodorowsky’ego (2013)

jodorowskys_dune_poster

Kulisy powstawania Diuny Alejandro Jodorowsky’ego były okryte tajemnicą przez długi czas. Enigmatyczność była niesamowicie kusząca, szczególnie jeśli przyjrzymy się ludziom, którzy mieli stać za tym wizjonerskim projektem: Salvador Dali, Orson Welles, Moebius, H.R. Giger czy Pink Floydzi… giganci współczesnej kultury, którzy odcisnęli na niej swoje gorące piętno. Dokument Franka Pavicha odsłania warunki, w jakich przygotowywano film, który miał na zawsze zmienić zarówno kino, jak i sztukę w ogóle. Niestety, nigdy nie został on zrealizowany.

 Pogoń za intuicją

Decyzja Jodorowsky’ego o nakręceniu ekranizacji Diuny Franka Herberta była w pełni spontaniczna. W wywiadzie przyznaje on, że zanim klamka zapadła nie przeczytał książki, a słyszał o niej jedynie wspaniałe rzeczy od swojego znajomego. Nie było to jednak proste rzucenie się na wielkie dzieło, lecz świadoma chęć przerobienia tripu Herberta na coś totalnego. Film miał indukować stan po spożyciu LSD, miał działać jak psychodelik. Miał totalnie zmienić świadomość młodych ludzi na całym świecie. Miało być to dzieło wyzwalające percepcję, wizyjne, psychodeliczne w dosłownym tego słowa znaczeniu.

Kiedy Jodorowsky zabrał się za pracę nad projektem, nie był już żółtodziobem. W czasach wczesnej fascynacji surrealizmem napisał około stu sztuk teatralnych, a w latach ’70 miał już za sobą takie kultowe dzieła, jak Kret czy Święta góra. Nie był jednak typem artysty, który łatwo spoczywa na laurach, lecz jednym z tych, którzy po rozbiciu jednej ściany mają w planach wysadzenie w gruz wszystkich następnych. Kierując się intuicyjną wizją miał w planach zrealizowanie kolejnego projektu dokładnie tak, jak to sobie wyobraził. Można powiedzieć, że to wyobraźnia i świadomość jej nieskonczoności była głównym motorem jego działania.

 Przed wyruszeniem w drogę należy zebrać drużynę

Jako że nasz bohater miał przed sobą wizję dzieła przerastającego kompletnie wszystko co zostało zrealizowane wcześniej, w zespole musieli znaleźć się prawdziwi fachowcy. Sam wątek zbierania tej ekipy jest zaś niezwykle urzekający, gdyż pokazuje, że gdy w czyjejś głowie rodzi się genialna idea, w rzeczywistości zaczynają zachodzić dziwne synchronizmy. Jodorowsky, jak sam mówi, potrzebował wojowników duchowych.

Na samym starcie miał on przy sobie francuskiego producenta Michela Seydouxa, który zachwycony wcześniejszymi obrazami reżysera, był w stanie pójść za nim wszędzie. Następnie Jodorowsky poznał Moebiusa, który miał się zająć projektem postaci i będzie z nim później współpracował przy wielu wybitnych komiksach. Początek był świetny, ale dojść miało jeszcze wiele nietuzinkowych postaci.

Opisy spotkań kolejnych duchowych wojowników są przesycone pewnego rodzaju magią. Główną postać w filmie, Paula Atreidesa, miał zagrać syn reżysera, Brontis. Ojciec trenował go całościowo do zagrania tej roli i wynajął nawet jednego z najlepszych mistrzów wschodnich sztuk walki. W końcu zagranie takiej persony to nie przelewki, szczególnie że w filmie pełnił on postać mesjasza. Reszta jednak okazała się o wiele trudniejsza.

Salvador Dali grał na przykład z Jodorowskym w kotka i myszkę, przenosząc go w różne miejsca na świecie, a na końcu oferując horrendalne warunki. Pokazał mu jednak katalog z obrazami H.R. Gigera, do którego reżyser od razu zapałał wielkim zachwytem, co skończyło się podróżą do Szwajcarii i nawiązaniem wstępnej współpracy. Orson Welles został przekonany do wystąpienia w filmie dobrym żarciem, a Pink Floydzi przystąpli do gry po opierdoleniu przez reżysera. Wszystko szło jak po maśle… do czasu.

 Nie w tym świecie takie rzeczy

Jak mówi Jodorowsky: Ten system robi z nas niewolników. Bez godności, bez głębi. Z tymi diabelstwami w kieszeni. Te wszechmocne pieniądze w naszej kieszeni. Te pieniądze. To gówno. To nic. Papiery nie mają nic w sobie. Filmy mają serce. Umysł. Moc. Ambicję.

Przemysł filmowy opiera się w głównej mierze na kopiowaniu sprawdzonych wzorców. Nie ma tu miejsca na wspaniałe dzieła, które mogłby ruszyć światem trzęsąc go w posadach. Takie refleksje nasuwają się przynajmniej, gdy dochodzimy w dokumencie do wątku przedstawienia projektu Diuny wytwórniom filmowym. W kwestii konceptualnej był to bowiem projekt bardziej niż dojrzały. Gotowy był cały scenariusz, a każdy kadr został naszkicowany przez Moebiusa oraz innych artystów.

Filmu nie zrozumiał jednak nikt oprócz Walta Disneya, który mimo że uznał go za rzecz wielką, powiedział wprost, że „tutaj nie ma mowy”. Reszta wytwórni nie była zaś w ogóle gotowa na coś takiego. Duże firmy boją się finansować tego typu graniczne odloty, gdyż nie są to produkty, które zwracają się od razu. A że rządzi tu prosta logika zysku i straty, system ten nie służy zupełnie rozwojowi człowieka. Hamuje jedynie wielki potencjał, jaki nosi w sobie jednostka i z punktu widzenia Jodorowsky’ego jest dysfunkcyjny. Ten przygnębiający problem został mocno wyeksponowany w filmie.

Idee są kuloodporne

Diuna Jodorowsky’ego miała być „gwałtem na Herbercie, ale gwałtem z miłości.” To był totalny odlot reżysera, korzystający tylko częściowo z treści książki, mający na celu transgresję widza i zdjęcie z niego pewnych ograniczeń. Głównym atutem projektu miało być poszerzenie wyobraźni przez ukazanie jednostce rzeczy, które przekraczają jej pojmowanie świata. Miał być to atak na układ kognitywny, wyzwalający w odbiorcy czystą ekstazę i rozszerzający jego percepcję. Tak dokładnie działają wizjonerskie dzieła sztuki i tym dokładnie miała być Diuna.

Z dokumentu można się dowiedzieć, jak miały wyglądać zdjęcia, jak wizualnie prezentował się świat przedstawiony, czy też jak miała wyglądać gra aktorów. Wszystko tutaj było nowością dla języka filmowego i mogło go niesamowicie ruszyć do przodu. Z jednej strony za gardło chwyciło mnie zdziwienie, że ten film nie powstał w swojej oryginalnej formie (wersja Lyncha średnio do mnie trafiła), jednak trzeba pamiętać, że coś tak radykalnego mogło faktycznie powodować strach u magnatów przemysłu filmowego.

Jak mówi jednak cytat, idee są kuloodporne. I nawet jeśli nie dało rady uczynić milowego kroku w kinie, pomysły i koncepcje, które zrodziły się przy przygotowywaniu projektu, ruszyły dalej w świat razem z resztą ekipy. Jodorowsky zaakceptował porażkę, ale nigdy nie rozstał się ze swoimi wizjami. Masę wątków i ujęć umieścił we wspaniałym komiksie Incal, zrobionym na spółkę z Moebiusem. Należy też pamiętać, że estetyka Obcego, zasługa H. R. Gigera, miała swoje źródło we współpracy z Jodorowskym.

Także wytwórnie, które podpatrzyły scenopis Diuny, bardzo na nim skorzystały. W dokumencie wskazuje się bowiem, jak wiele nawiązań do tego projektu znajdziemy w innych znanych dziełach filmowych. I z tego właśnie powodu jest on niewątpliwie warty obejrzenia. Oprócz dużej ilości ciekawostek i wywiadów z reżyserami tj. Nicolas Winding Refn, przedstawia on historię, która jest bardzo inspirująca. Pokazuje jak mocna jest idea i jak wielki może mieć ona wpływ na ludzi, jeśli będzie forsowana konsekwentnie i z determinacją. Również klapa z szukaniem wytwórni przypomina nam o starym morale: droga jest ważniejsza niż cel.

Michał Pasternacki

 

Oryginalny tytuł: Jodorowsky’s Dune
Produkcja: Stany Zjednoczone, 2013
Dystrybucja w Polsce: Brak
Ocena MGV: 4/5

Artystyczne kino gatunkowe – trend, który zatacza coraz szersze kręgi

Pierwszy przypadek użycia terminu artystyczne kino gatunkowe lub arthouse’owe kino akcji (oryg. arthouse action film, arthouse genre cinema) wyśledziłem drogą ekstensywnego riserczu w recenzji Matrixa z 2003. Jednak określenie to zyskało na popularności dopiero około 2009-2011 roku, kiedy kilkunastu anglojęzycznych dziennikarzy filmowych zaczęło go używać symultanicznie na określenie stylistyki takich filmów, jak Drive, Hanna czy Ścigana.

Przenoszenie na grunt polskiej krytyki filmowej – która przez 50 lat pozostawała zamknięta na zewnętrzne wpływy – jakiejkolwiek zachodniej terminologii wiąże się z dużym ryzykiem, gdyż ta opiera się wciąż na archaicznym modelu interpretowania kina jako dychotomii sztuki wysokiej i niskiej rozrywki. W takim ujęciu film może być zaś albo dziełem ambitnym/niekomercyjnym, albo pozbawionym ambicji/komercyjnym śmieciem i wszelkie przykłady, które naruszają zasadność tego podziału, zostają odesłane za zamknięte drzwi.

Termin artystyczne kino gatunkowe odnosi się do nowej fali filmów eksplorujących możliwości tradycyjnych gatunków tj. science-fiction, horror, thriller, kino samochodowe, kino gangsterskie, film szpiegowski, które zostają jednak w twórczy sposób przekroczone dzięki środkom charakterystycznym dla kina artystycznego (w terminologii amerykańskiej tożsamego z arthousem – kinem wyświetlającym ambitne filmy – skąd termin).

field_in_england_2013_kadr
„Pole w Anglii” / scena z filmu

W skrócie, filmy te wciąż oferują akcję i napięcie, by wciągnąć widza emocjonalnie i zarobić pieniądze, ale charaktery zostają pogłębione o dodatkowy wymiar, a narracja staje się polem do nielinearnych eksperymentów wspomaganych zazwyczaj niebanalnym montażem. Ekspozycja postaci obywa się bez wprowadzania widza w ich historię (co kreuje charakterystyczną atmosferę tajemnicy), a zakończenie pozostawia wiele wątków bez rozwiązania (ostateczna interpretacja tego co się stało należy do widza).

Ponadto, bohaterowie nie są zmuszeni do przyjmowania pozycji moralnych (czego od blockbusterów wymaga np. masowa widownia), a ich poczynania nie muszą być podporządkowane arystotelesowskiej logice. Same sceny akcji wyłamują się także z ram narzuconych przez kino rozrywkowe PG-13 i mogą być sfilmowane z okrucieństwem charakterystycznym dla filmu eksploatacji czy filmu gatunkowego starej szkoły, który był inspirowany ulicznym realizmem.

Dodatkowo, artystyczne kino gatunkowe może posiłkować się wątkami onirycznymi, surrealistycznymi czy narkotycznymi, które zacierają granicę pomiędzy akcją, a tym co się dzieje wewnątrz umysłów bohaterów, wprowadzając elementy dramatu, czy nawet tragizm postaci. Sama akcja zostaje przy tym pogłębiona przez wewnętrzne problemy protagonistów, którzy przechodzą w trakcie filmu przemianę duchową, stając się w efekcie inną osobą (łuk dramatyczny).

Drive-Movie-Poster-2011

Do dwóch przedstawicieli tej nowej szkoły gatunku zalicza się powszechnie Nicolasa Windinga Refna i Bena Wheatleya, których filmy tj. Drive, Tylko Bóg wybacza, Lista płatnych zleceń czy Pole w Anglii, pozostają idealnymi przykładami reinterpretacji klasyków (często z bezpośrednimi odniesieniami) przefiltrowanymi przez autorskie i artystyczne inspiracje. Przykładowo, Drive to skrzyżowanie kina Waltera Hilla ze stylem Alejandra Jodorowsky’ego, a Pole w Anglii to Kubrick upieczony wspólnie z Lynchem i horrorami studia Hammer.

Do innych filmów z tej kategorii wciągnięte zostały również Ścigana weterana, Stevena Soderbergha, Looper Riana Johnsona oraz brytyjsko-niemiecki akcyjniak Hanna w reż. Joe Wrighta. Z nich wszystkich szczególnie ten ostatni zbliża się najbardziej do kina NWR i Wheatleya dzięki użyciu szybkiego montażu z mnóstwem krótkich fleszy i wprowadzeniu bohaterki o nadludzkich możliwościach fizycznych – młodej zabójczyni Hanny, która wyrównuje rachunki z despotyczną agentką amerykańskiego wywiadu, o której ma tak naprawdę bardzo niejasne pojęcie.

Hanna wygrywa w tej stawce dzięki połączeniu wysokooktanowej akcji napędzanej muzyką The Chemical Brothers, bardzo ciekawym postaciom bohaterów drugoplanowych, doskonale wyreżyserowanemu klimatowi rodzinnej tajemnicy i pięknym zdjęciom, które prowadzą nas przez pół Europy i kawał północnej Afryki. Niewiele tylko gorszy jest Looper z Brucem Willisem, znośny thriller sci-fi o uzależnionym od narkotyków zabójcy pracującym dla mafii z przyszłości, który zabija swoje ofiary podróżując w przeszłość i jednocześnie próbuje rozwiązać paradoks życiowy, jaki pojawia się na skutek ciągłych podróży w czasie.

looper_poster

Z tej trójki najbardziej odstaje Ścigana – film o płatnej zabójczyni, która zostaje wrobiona w trakcie misji w Hiszpanii, a jej zleceniodawcy nie przebierają w środkach, by nie zdążyła nikomu opowiedzieć tej historii. Pomimo bardzo dobrej obsady (Michael Fassbender, Antonio Banderas, Gina Carano, Ewan McGregor, Michael Douglas) Soderbergh gubi się gdzieś pomiędzy skomplikowanym scenariuszem a là Traffic i szybką, balansującą na granicy fantasy akcją w stylu Johna Woo, a zakończenie wygląda na wyreżyserowane jednym okiem. Także tutaj znajdziemy jednak kilka dobrych momentów.

Conradino Beb

Prince Rama i „Never Forever”, czyli apokalipsa w pop continuum!

Duet taneczno-muzyczny Prince Rama tworzą, pochodzące z Brooklynu w Nowym Jorku, siostry Taraka i Nimai Larson. Projekt zrodził się w komunie Hare Krishna na Florydzie i z czasem ewoluował w formę utopijnej sztuki-pajęczyny obejmującej manifesty w stylu The Now Age: Meditations on Sound and The Architecture of Utopia, psychedeliczno-elektroniczno-new age’owe płyty tj. Top Ten Hits of The End of The World (Paw Tracks, 2012), a także „grupowe egzorcyzmy przebrane za kursy fitness na VHS”. W Never Forever Prince Rama dokonują ostatecznego channelingu retro-futurystycznej wizji pop apokalipsy.

Na płycie Top Ten Hits of The End of The World siostry po raz pierwszy połączyły ideę pop apokalipsy, która kończy fikcyjne żywoty dziesięciu rożnych grup muzycznych tj. Metaphysixxx czy I.M.M.O.R.T.A.L.I.F.E., a które następnie zostają przywołane w duchowej formie, by wykonywać hity tj. Those Who Live For Love Will Live Forever, z formą konceptualnego performance’u i kultu Wieku Teraz (The Now Age). Ten jednak, jak głosi manifest, nie może zostać nazwany, gdyż w takim wypadku staje się natychmiast momentem w czasie, a więc zostaje stracony.

prince_rama_never_forever_kadr
„Never Forever” / reż. Lily X. Wahrman

Tyle jednak ideologicznego misz-maszu, gdyż znacznie ciekawsze rzeczy znajdziemy rezygnując z pierzyny tych metafor. Prince Rama posługują się bowiem ciekawą, retro-futurystyczną estetyką, która została niedawno zwerbalizowana w formie mini-pop-space-opery pt. Never Forever przy pomocy reżyserki Lily X. Wahrman i jej studia Astral Project. Ten 17-minutowy teledysk jest o tyle niezwykły, że pozostaje idealnym przykładem współczesnej sztuki-jako-hybrydy, wizualną translacją muzycznego ADHD, swoistym manifestem spiralnego trendu kultury – jednoczesnego cofania się i maszerowania naprzód.

Inspiracji dla Never Forever nie trzeba przy tym szukać daleko, gdyż jak mówią same siostry, w Never Forever znajdziemy: Forever 21, Ryana Trecartina, thriller, sporty ekstremalne, Kennetha Angera, Alejandra Jodorowsky’ego, Liquid Sky, estetykę zombie, The Apple, The Big Apple, Mathew Barneya, Monster Energy, Fun Fun, Stonehenge, Kate Bush, Lao Tsu, Muscle Milk, Nietzschego, Hooters, Setkę Hitów Billboardu, Charlesa Mansona, The Unarians, Abercrombie & Fitch, hologramy, cheerleaderki Dallas Cowboys, Meshes of the Afternoon i Donnę Summer.

I faktycznie, komputerowe hologramy żywcem wyjęte z cyberpunkowych powieści Williama Gibsona mieszają się w Never Forever z metroseksualnymi wzorcami utopijnej płci, hinduską estetyką pocztówkową, inicjacyjnymi wątkami charakterystycznymi dla kina Jodorowsky’ego i Angera oraz nowojorskim stylem disco z początku lat ’80, a wszystko utopione w duchowych niepokojach pokolenia dizajnu wnętrz a là Cremaster Matthew Barneya (prawdopodobnie pioniera tej estetyki) i z karabinami na cekiny. Łatwiej jednak obejrzeć niż opisać, z czym mamy tutaj do czynienia…

Nicolas Winding Refn w końcu spotyka Jodorowsky’ego

Jak mówi NWR w zorganizowanym przez francuski magazyn filmowy 1KULT panelu dyskusyjnym z Alejandro Jodorowskym: Próbowałem go spotkać przez ostatnie 30 lat. Twórca Bronsona, Drive i Tylko Bóg wybacza zakochał się w twórczości chilijskiego maga kina pod koniec lat ’80, kiedy dorwał Świętą krew na kasecie VHS, ale przeżył ciężkie chwile próbując dotrzeć do wcześniejszej twórczości artysty (było to jeszcze przed porozumieniem z Allenem Kleinem).

Jak się okazuje, Jodorowsky odzwzajemnia sympatię będąc miłośnikiem Bronsona i doceniając wysiłki NWR, zmierzające w stronę kręcenia filmów o większej dozie indywidualizmu. Przy okazji dowiadujemy się czemu służą artystyczne porażki – Inside Job w przypadku NWR i Kieł w przypadku Jodorowsky’ego… ale o tym możecie się dowiedzieć odpalając angielsko-hiszpańsko-francuską rozmowę poniżej.

(Klip został wymieniony na inny z powodu skasowania go na YouTube)